2019’da Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıktıktan sonra dünyayı etkisi altına alan korona virüs salgınında Omicron varyantının mutasyona uğramış yeni versiyonu olarak ifade edilen XBB.1.5 varyantı ABD’de ve İngiltere’deki rakamlarıyla tüm dünyada tedirginliğe neden oldu. Dünya ülkeleri yeni varyanta karşı endişe taşırken uzmanlar da önemli uyarılarda bulundu. Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Eğitim Sorumlusu Prof. Dr. Özlem Altuntaş Aydın da yeni varyanta ilişkin bilgiler verdi. Prof. Dr. Özlem Altuntaş Aydın, yeni varyantın daha önceden hastalanmaya bağlı olarak oluşan bağışıklığı yendiğini ve bulaşıcılığının yüksek olduğunu belirtti.

Covid-19’un yeni varyantı XBB.1.5’ye ilişkin açıklamalarda bulunan Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Eğitim Sorumlusu Prof. Dr. Özlem Altuntaş Aydın, “Covid ile 3 yıl önce tanıştık ve tanıştığımızdan bu yana pek çok varyantla karşılaştık. Sonuçta virüsler de varlıklarını devam ettirebilmek için çoğalmaları sırasında kendi yapılarında değişiklikler yapıyorlar. Bazıları bizim açımızdan bunların olumlu hataları oluyor, bazıları olumsuz oluyor. Şu anki varyant da XBB.1.5 Omicron’un aslında bir alt varyantı, biraz daha kolay bulaşabilen bir yapıya sahip. Diğer varyantlara göre kolay bulaşmasıyla beraber, bir de antikorlardan kaçan bir varyant. Bu ne demek; daha önce covid ile karşılaşmış, geçirmiş ve ya aşı olmuş kişilerde de hastalık oluşturabilecek olan bir varyant.

Şu anki verilere göre, daha önce bu varyantla karşılaşmış ülkelerin durumlarına bakılırsa sayıca biraz vakalar artıyor ama hastaneye yatış oranlarında ciddi bir artış yok. Bir miktar artış var ama bu henüz endişe verici bir düzeyde değil. Klinik olarak biraz daha öksürük baskın ama onun dışında sadece kliniğine bakarak öksürük var bu XBB.1.5’tir tabi ki diyemeyiz. Ama diğer varyantlara göre biraz daha öksürük baskın. Aşılar hücresel sistemi de aktive ettikleri için mutlaka yine de koruyucu oluyorlar. ABD’de geçen haftaya göre bu hafta olgu sayılarında ciddi bir artış var. Yüzde 40’ı geçmiş durumda ve dünyada sadece ABD’de değil 70’den fazla ülkede de benzer şekilde bu varyantta bir artış var. Bu zaten Covid ile karşılaştığımız 3 ‘üncü yılımız olacak. İlk 2 yılda ocak ayında covidin pik yaptığını gördük yine bu sene de muhtemelen ocak ayında piki Kuzey Yarım Küre’de göreceğiz” şeklinde konuştu.

Varyantın Türkiye'de görülüp görülmediğime ilişkin soruya yanıt veren Prof. Dr. Özlem Altuntaş Aydın, “Global bir dünyada yaşıyoruz virüs sınır tanımıyor, virüsler her yerde. Alt analiz yapılmadığı, covid tanısı konulmadığı müddetçe bu varyantın olup olmadığı konusunda kesin bir şey söyleyemeyiz. Bütün virüslerde uymamız gereken kurallara yine burada da uyacağız. Maske, mesafe, hijyene uyacağız, tabi ki artış olabilir. ABD’de görülüyorsa bizde de aynısı görülecek ama uyacağımız kurallar belli, mutlaka aşı olmak gerekiyor. Aşıdan, antikordan kaçıyor, aşı olmamıza gerek yok gibi bir düşünce son derece yanlış olur. Mutlaka hücresel immüniteyi de aktive etmek adına aşı olmak gerekiyor. Kış dönemleri kapalı alanlarda geçirilen dönemler aslında o yüzden bu dönemde bütün üst solunum yolu enfeksiyonları, viral enfeksiyonlar artıyor.

Mutlaka bulundukları alanları iyi havalandırmaları gerekiyor. Kapalı alanda bulunurken kişi sayısına çok dikkat etmek gerekiyor. Toplu taşıma, okul gibi kalabalık ortamlarda da bulunulacaksa maskelerin kullanılması ve ya kendini hasta hisseden bir kişi varsa, hasta olduğunu biliyorsa kendisini hemen izole etmesi, maskesini takması başka kişileri de hastalandırmaması açısından oldukça önemli. Gereğinden fazla takviye almanın da ciddi zararları olabiliyor o yüzden sadece dengeli beslenilmeli, yeteri kadar fazlası değil. Mesela; burun akıntısı rinovirüste biraz daha ön plandadır. Akciğer tutulumu RSV enfeksiyonunda biraz daha ön plandadır ama benzer bulguları influenzada da görebiliriz. O yüzden ancak bunları test ile ayırt ediyoruz. İnfluenza için, covid için elimizde kullanabileceğimiz tedavilerimiz var. Aşıyla korunabilecek influenza, Covid-19 gibi durumlar için aşımızı olacağız. Biz gereken önlemlerimizi alacağız, bir miktar yine bu virüslerde artış olabilir ama özellikle bu kurallara uyarak bu artışı biraz engelleyebileceğiz” şeklinde konuştu. İHA

Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu Üyesi, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Alper Şener, yeni yılı kutlayacak vatandaşların solunum yolu enfeksiyonlarına yakalanmaması için aileleriyle evlerinde zaman geçirmeleri gerektiğine dikkat çekti. Prof. Dr. Alper Şener, yeni yılda vatandaşları kalabalık ve kapalı alanlardan uzak durmaları konusunda da uyardı.

Yeni yılın son günlerinde olduklarını belirten Prof. Dr. Alper Şener, “Yeni yılın son günlerindeyiz. Her ne kadar baskın enfeksiyon Covid-19 olmasa dahi solunum yoluyla bulaşan enfeksiyonları yaygın görüyoruz. Bunun bir kısmı grip, bir kısmı nezle, bir kısmı da çocuklarda alt solunum yollarına RSV şeklinde görülmeye devam ediyor. Yeni yılın son günlerinde özelikle yılbaşı gecesi kapalı kalabalık alanların riskli olduğunun altını bir kere daha çizmek lazım. Yeni yıla çekirdek ailesiyle evinde girenler, solunum yolu enfeksiyonlarına bulaş anlamında daha az risk içeriyor. Yeni yıla enfekte, solunum yolu enfeksiyonuyla girmemek, yeni yılın ilk günlerinde hastanelik olmamak, ciddi solunum yolu sıkıntısı çekerek enfekte olmamak için, mutlaka çekirdek ailenize evinizde bu kutlamaları yapmanızda fayda var. Çünkü solunum yolu enfeksiyon riski halihazırda yüksek. Çünkü acil servislere başvuranlarda Covid-19 enfeksiyon oranı çok çok düşük oranda olmasına rağmen diğer solunum yolu enfeksiyonları riski fazla. Kapalı, kalabalık alanlarda olduğunuz zaman bu riski üstleniyorsunuz. Yeni yılda enfekte ve hastanelik olma riskiniz yüksek olabilir. Çünkü bunların tamamı da aşı ile korunabilir enfeksiyonlar değil. Sadece grip ve Covid-19 açısından bir aşı ile korunabilme söz konusu. Diğer solunum yolu enfeksiyonları açısından bir aşı yok. Dolayısıyla bundan aşı ile korunabilme imkanınız olmadığına göre yeni yıla çekirdek ailenizle evde, olabildiğince küçük popülasyonda girdiğiniz zaman yeni yıla enfekte, enfeksiyonla karşılamayacaksınız diyebiliriz. En önemli önerimiz bu” dedi.

Yeni yılda kapalı alanlarda gıda tüketimi, toplu üretilen ürünlerin tüketimi konusunda da uyarılarda bulunan Prof. Dr. Alper Şener, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Her ne kadar gıda hijyeni açısından Türkiye güvenli ülkeler arasında olsa dahi özellikle kapalı, kalabalık alanlarda, toplu üretimlerde, tüketilen besin maddelerinde kontaminasyon riski fazla olabiliyor. Solunum yolu enfeksiyonları yanında yeni yılda çok fazla ishal ve bulantı tablosuyla karşı karşıya kalabiliyoruz. Bu açıdan da dikkat etmek lazım. En güvenlisi kapalı alandan uzak durup, evde çekirdek ailenizle girmek, evde yapılmış olan yiyecek, içecekleri tüketmek ve dolayısıyla bu açıdan da kendimizi ishal, bulantı, kusmayla seyreden enfeksiyonlar açısından korumalıyız.”

Posta'nın haberine göre  Türkiye’de de İstanbul, Ankara ve İzmir’de görüldüğü bildirilen Strep A vakalarına dikkat çeken Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ayşe Kaman, “Son günlerde pek çok Avrupa ülkesinde ve ülkemizde artan viral solunum yolu enfeksiyonlarını takip edebilecek Streptokok A bakterisi ülkemizde de görüldü, bu vakaları pek çok merkezimizde uygun şekilde tedavi edebiliriz.” dedi.

Semptomları

Doç. Dr. Kaman, Strep A semptomları arasında ateş, şişmiş bademcikler, yüksek ateş veya deri döküntüsü gibi belirtilerin olduğuna dikkat çekti.

Strep A’nın boğazda veya deride bulunabilen yaygın bir bakteri türü olduğunu belirten Doç. Dr. Kaman, "İnvazif grup A streptokok enfeksiyonlar oldukça nadir olmakla birlikte hastaların %30-60’ında ölümle sonuçlanabilir.” dedi.

Nasıl korunmalı?

Enfeksiyonların yoğun görüldüğü bu süreçte okullarda maske takılması gerektiğinin altını çizen Doç. Dr. Kaman, solunum yolu enfeksiyonlarının öksürme ve hapşırma ile ortama saçılan damlacıkların solunum yoluyla alınması ile insandan insana bulaştığına dikkat çekti.

Kaman,  "ek bir hastalığı olmayan çocuklarda ateş 5-7 gün kadar devam edebilir. Bu durumda bol sıvı alımının sağlanması, ateşin düşürülmesi, istirahat, dengeli beslenme ve el hijyenine özen gösterilmesi yeterlidir.” ifadelerini kullandı.

Saydan, "3,5 milyon grip aşısı eylül ayı içinde eczanelere gelmeye başlayacak. Aşı yaptırma hakkı olan hastalar aile hekimliklerine reçete ettirip aşılarını eczanelerden alabilecekler" ifadelerini kullanmıştı.

Buna göre, 11-17 Temmuz'da 226 bin 532 kişinin testi pozitif çıktı, 96 kişi yaşamını yitirdi, iyileşenlerin sayısı ise 124 bin 732 oldu. Önceki hafta vaka sayısı 117 bin 95 olarak açıklanmıştı.

Türkiye'de ilk Kovid-19 vakasının tespit edildiği 11 Mart 2020'den bu yana görülen vaka sayısı 15 milyon 524 bin 71'e yükselirken, 99 bin 184 kişi hayatını kaybetti.

Bugüne kadar uygulanan toplam aşı miktarı ise 149 milyon 16 bin 479 doza ulaştı.

18 yaş üstünde en az iki doz aşı yaptıranların oranı en yüksek 10 il Osmaniye, Ordu, Amasya, Muğla, Kırklareli, Çanakkale, Eskişehir, Balıkesir, Manisa ve Zonguldak oldu.

En az iki doz aşı uygulananların oranı en düşük iller ise Şanlıurfa, Batman, Siirt, Diyarbakır, Bingöl, Muş, Mardin, Bitlis, Ağrı ve Elazığ olarak sıralandı.

Bir hastada maymun çiçeği hastalığının tespit edildiğini duyuran Bakan Koca, bağışıklık sistemi yetersizliği olan 37 yaşındaki hastanın tecrit edildiğini belirtti.

YAKIN FİZİKSEL TEMASLA BULAŞIYOR

Bakan Koca, ''Temaslı takibi yapıldı, başka bir vakaya rastlanmadı'' dedi ve bir de uyarıda bulundu. Koca, hastalığın 'solunum yoluyla' değil, 'yakın fiziksel temasla' bulaştığını söyledi.

Koca, Twitter hesabından yapılan paylaşımda şu ifadelere yer verildi:

"Koronavirüs Bilim Kurulu son toplantısını 2 Mart'ta yapmıştı. Salgınla mücadele tarihine geçecek o toplantıda alınan kararların isabetini hep birlikte gördük. Bilim Kurulumuz, daha da tarihi bir toplantıyı bugün yapacaktı. Bu toplantının günü, 27 Nisan Çarşamba olarak değişti."

Maske kullanımıyla ilgili önemli kararlar alınacak

Bilim Kurulu'nda, okullarda maske kullanımı dahil olmak üzere bu anlamda önemli kararlar alınması bekleniyor. Vaka sayıları ve yoğun bakım hasta sayılarının da gündeme alınacağı toplantıda, koronavirüsle mücadeleye ilişkin yeni dönemin yol haritası çizilecek.

Bakan Koca: Salgını zihnimizden çıkarma zamanı

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Bilim Kurulu'nun en önemli toplantılarından birini yapacaklarını şu sözlerle duyurmuştu:

"Kanaatimce bu toplantı Bilim Kurulu'nun en önemli toplantılarından biri olacaktır. Koronavirüs salgını halen gündemimizde olsa da artık zihnimizden çıkarma zamanı gelmiştir. Hastanelerimizde, yoğun bakımlarda gittikçe hastalarımız azalmakta, COVID servisleri peyderpey kapanmaktadır. Bu hafta çarşamba günü toplanacak Bilim Kurulu'nda salgında gelinen noktayı ve mevcut tedbirleri ele alacağız. Kanaatimce bu toplantı Bilim Kurulu'nun en önemli toplantılarından biri olacaktır."

4 bin 217 yeni vaka

Sağlık Bakanlığı, Günlük Koronavirüs Tablosu'nu "covid19.saglik.gov.tr" adresinden paylaştı.

Buna göre, son 24 saatte 162 bin 855 COVID-19 testi yapıldı, 4 bin 217 kişinin testi pozitif çıktı, 23 kişi yaşamını yitirdi, iyileşenlerin sayısı ise 16 bin 561 oldu.
Türkiye'de bugüne kadar uygulanan aşı miktarı 147 milyon 369 bin 656 doza yükseldi.

18 yaş üstünde en az iki doz aşı yaptıranların oranının en yüksek olduğu 10 il Osmaniye, Ordu, Amasya, Muğla, Kırklareli, Çanakkale, Eskişehir, Balıkesir, Manisa ve Zonguldak oldu.

En az iki doz aşı uygulananların oranının en düşük olduğu iller ise Şanlıurfa, Batman, Siirt, Diyarbakır, Bingöl, Muş, Mardin, Bitlis, Ağrı ve Elazığ olarak sıralandı.

TRT HABER

KOVİD YOĞUN BAKIMLARI TEK TEK KAPANIYOR! CERRAHPAŞA'DA TEK HASTA KALDI 

Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Oktay Demirkıran, pandeminin başından bu yana yoğun bakımlardaki hasta sayılarında neredeyse en düşük noktaya ulaşıldığını söyledi. Türkiye'nin en büyük pandemi merkezlerinden Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'nden gelen fotoğraflar sevindirdi.

'COVİD-19 SERVİS SAYIMIZ 1'E DÜŞTÜ'

RTEÜ Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Gökhan Demiral, pandeminin bitmediğini fakat çok güzel gelişmeler yaşandığını belirterek, "Gerek bizim ilimizde gerek komşu illerde ve Türkiye genelinde de oranların düştüğünü biliyoruz. Şu an itibarıyla bizim 6 hastamız var. Covid-19 servis sayımız 1'e düşmüş durumdayız. Yine yoğun bakımda da 3 tane hastamız var. Bu rakamlar çok daha fazlaydı. 550 yataklı hastanemizin 100 yatağını Covid hastaları için ayırmıştık. Covid'in pik yaptığı dönemde yoğun bakımlarımızın da 3 tanesini bu hastalar için ayırmıştık. Yatış problemi yaşıyorduk. Şu anda bugünler; 2 yıldır bir sağlık yöneticisi olarak, vatandaş olarak özlemle aradığımız, mutlu olduğumuz günler. Çünkü artık bizi herhangi bir klinikten, acilden veya çevreden 'Yer bulamıyoruz' diye arayan telefonlarımız yok, bu anlamda mutluyuz" diye konuştu.

SON AŞIDAN SONRA '6 AY' UYARISI

Vatandaşlara aşı takvimine uymaları gerektiğini hatırlatan Doç. Dr. Demiral, "Bir süre daha hastalarımıza ve vatandaşlarımıza aşılamayı öneriyoruz. Aşılamayı bakanlığımız da öneriyor, tavsiye ediyor. Özellikle son aşıdan itibaren 6 ay geçen hastalarımıza, tekrardan bir doz aşı yaptırması bizim için elzem. Bizler sağlık yöneticisi olarak kendi takviminizi takip ediyoruz. Uygun süre geldiğinde tekrar aşımızı yaptıracağız" dedi.

Pandemide çok planlı bir şekilde mücadele edildiğini belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Sabri Balık da "Uzun bir Covid-19 süreci yaşadık. Servislerde yoğun şekilde Covid-19 hastaları yatırıldı. Hastanenin bütün enerjisi, Covid-19 ve acil hastalara verildi. Tüm ekip olarak, bu süreçte herkes oldukça yoruldu. Şu aşamada tekrar servislerimize döndük, elektif hastaları kabul etmeye başladık. Şu an her şey kontrol altında" ifadelerini kullandı.

‘2 YIL ÇOK YOĞUN BİR ŞEKİLDE ÇALIŞTIK’

Göğüs ve Genel Cerrahi Servisi Sorumlu Hemşiresi Fatma Macit ise "23 Mart 2020'de bizim servisimiz Covid-19 servisine çevrildi. 2 yıldır aktif bir şekilde Covid-19 servisinde çalışıyoruz. Gerekli eğitimlerimizi aldık. 2 yıl çok yoğun bir şekilde çalıştık. Yeri gelince yer kalmadığı için hastalar çift yatmak zorunda kaldı, kayıplar yaşadık. Aşının desteği ile bugüne geldik. 2 yıl sonra Covid-19 servisimiz kapandı. Yine eskisi gibi göğüs ve genel cerrahi olarak çalışmaya başladık, çok mutluyuz" dedi.

"Hiçbir kanser türüne karşı risk almayın"

Bakan Koca, "En yaygın kanserlerden biri meme kanseridir. Ülkemizde 1 yıl içinde 18 bin kadına meme kanseri tanısı konmaktadır. Meme kanseri, bakanlığımızca yürütülen tarama programları ile erken teşhis edilebilmektedir. Hiçbir kanser türüne karşı risk almayın. 1-7 Nisan Ulusal Kanser Haftası" dedi. 

Her 100 bin kişide en çok vaka 709 ile Eskişehir'de en az vaka ise 14 ile Şırnak'ta kaydedildi.

COVID-19 vaka sayısı her 100 bin kişide İstanbul'da 340,61, Ankara'da 542,56, İzmir'de 324,82 oldu.

Pilot olarak Ankara Şehir Hastanesi’nde bugün itibariyle başlayan çalışmaya, daha önce Covid-19 geçirmemiş, kronik rahatsızlığı olmayan 16-18 yaş aralığındaki bireyler gönüllü olabilecek. Önümüzdeki hafta sonrasında da 14 şehirde yer alan sağlık merkezlerinde başlanması planlanan çalışma kapsamında gönüllüler iki kolda aşılanacak. Bir grup Sinovac ile diğer bir grup ise TURKOVAC ile aşılanacak. Çalışma ilerledikçe alt yaş grubuna doğru inilmesi planlanıyor. Öte yandan, Ankara Şehir Hastanesi Genel Hastane Başhekimi Doç. Dr. İhsan Ateş, Aşı Enstitüsü Başkanı ve Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ateş Kara, TURKOVAC Aşılama Ergen Çalışması Sorumlusu Prof. Dr. Aslınur Parlakay, Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Emrah Şenel’in katılımıyla çalışma hakkında bir basın toplantısı düzenlendi.

“İyi bir yanıt vereceğini ve çocuklarımızın TURKOVAC aşımızla güzel bir şekilde korunacağını ümit ediyoruz”

Yapılan çalışma hakkında değerlendirmelerde bulunan TURKOVAC Ergenlerde Aşılama Çalışması Sorumlusu Prof. Dr. Aslınur Parlakay, “Bugün pilot olarak 16-18 yaş grubunda çalışmamızı başlatıyoruz. İlerleyen dönemlerde güvenlik değerlendirmesi ile bu kapsamın genişletilmesi planlanabilir. Türkiye genelinde 14 merkezde, bütün büyükşehirlerde Ankara, İstanbul, Adana, İzmir gibi pek çok şehirde isteyen gönüllülerimizin katılabileceği merkezlerimiz olacak. İsteyenler de detaylı bilgilere rahatlıkla ulaşabilecek. İyi bir yanıt vereceğini ve çocuklarımızın TURKOVAC aşımızla güzel bir şekilde korunacağını ümit ediyoruz” ifadelerini kullandı.

“Total olarak 500 civarında gönüllü almayı hedefliyoruz”

Yapılan çalışmaların bugün başladığını ve önümüzdeki hafta itibariyle 14 merkezde devam edeceğini vurgulayan TURKOVAC Ergenlerde Aşılama Çalışması Sorumlusu Parlakay, “Öncelikle Ankara Şehir Hastanesi’nde başladıktan sonra önümüzdeki haftadan itibaren İstanbul, Adana, İzmir gibi 14 merkezimizde de çalışmalarımız devam edecek. Yeterli sayıya ulaşınca da sonuçlarımızı paylaşacağız.

Bu çalışmaya katılım şartları olarak daha önce Covid-19 geçirmemiş ve Covid-19 aşısı olmamış 16-18 yaş arası ergen bireyleri davet ediyoruz. Gerekli şartları sağılıyorlarsa ilgili merkezimize başvururlar ise gönüllülerimizi yönlendirmemiz daha kolay olacaktır. Hedeflediğimiz bir sayı var. Öncelikle 16-18 yaş grubumuza açtığımız için ilk grup hastamız tamamlandıkça yaş gruplarımızı genişletelim diye güvenlik değerlendirmesinde bulunacağız. Total olarak 500 civarında gönüllü almayı hedefliyoruz” diye konuştu.

“16-18 yaşta belli bir sayıya ulaştığımız andan sonra alt yaş grubuna inmeyi planlayacağız”
Çalışmaların ilerlemesi sonrasında alt yaş gruplarına da inileceğini belirten Aşı Enstitüsü Başkanı ve Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ateş Kara, “Bizim ilk başlangıç çalışmamızda görmek istediğimiz ilk aşılama daha önce aşılama gerçekleşmemiş çocuklarda. Ama hatırlatma dozu çalışması çok başarılı gidiyor, oradan gelen veriler de çok olumlu. Büyük ihtimalle hatırlatma dozu çalışması da bunun akabindeki ilk veriler ile beraber onu da değerlendirip başlamayı planlıyoruz. Özellikle 16-18 yaşta belli bir sayıya ulaştığımız andan sonra alt yaş grubuna inmeyi planlayacağız. Biz yetişkinlerde bu veriyi çok net olarak gördük. 16-18 yaş grubunda farklı olmasını bekliyor muyuz, hayır beklemiyoruz. Ama beklemiyoruzdan ziyade bizim bunu görmemiz ve göstermemiz gerekiyor ki bir alt yaş grubuna da inebilelim” şeklinde konuştu.

“(Sinovac’a kıyasla) TURKOVAC aşısı 5-8 kat daha fazla immünojenik yanıt oluşturuyor”
Ankara Şehir Hastanesi Genel Hastane Başhekimi ve TURKOVAC Çalışma Grubu Başkanı Doç. Dr. İhsan Ateş ise, “Yapılan çalışmalarda immünolojik yanıtı değerlendirmek için yaptığımız analizlerde, hatırlatma dozundan sonraki 28’inci gün yapılan değerlendirme ile kıyasladığımız aşıya (Sinovac) kıyasla TURKOVAC aşısı 5-8 kat daha fazla immünojenik yanıt oluşturuyor. Bu da tabi bize hem immün yanıt da hem de hastalığa yakalanma oranı değerlendirildiği zaman aşının kıyaslandığı diğer Coronavac (Sinovac) aşısına kıyasla daha iyi bir etkinliğin olduğunu söyleyebiliriz. Güvenlik etkinliği açısından da her iki kol arasında bir fark ciddi bir yan etki ile şuana kadar hiç karşılaşmadık” açıklamasında bulundu.

Posta'da yer alan habere göre, ışkın birçok hastalığa iyi geliyor.

Işkın yemeği
Prof. Dr. Canan Karatay, ışkın yemeği hakkında şu açıklamalarda bulundu:' "Üzerine yumurta gelince dünyanın en sağlıklı yemeğidir. Bir kere antioksidan, vitamin, C vitamini dolu."

Işkının kalp dostu bir yemek olduğundan bahseden Karatay, ışkının sadece kalp dostu bir yiyecek değil aynı zamanda karaciğer, tiroit ve beyin üzerinde de etkileri olan bir yiyecek olduğunu sözlerine ekledi.

24 ile 30 Ocak arasında küresel Kovid-19 vakaları, bir önceki haftaya göre hemen hemen aynı oranda artarken can kayıpları son bir haftada yüzde 9 daha fazla arttı.

Son bir hafta içinde dünya genelinde yaklaşık 22 milyon yeni Kovid-19 vakası kayıtlara geçerken virüs nedeniyle 59 binin üzerinde kişi hayatını kaybetti.

Kovid-19'un Alfa, Beta, Gamma, Delta, Lambda ve Mu varyantlarının hepsinin küresel çapta varlığının azaldığı, Omicron'un ise kendinden önceki varyantların neredeyse tamamen yerini aldığı kaydedildi.

İnfluenza Verilerinin Paylaşımı Küresel İnsiyatifi'nin (GISAID) son bir ayda dünyadan topladığı 433 bin 223 pozitif Kovid-19 numunesinin yüzde 93'ünün Omicron, yüzde 6,7'sinin Delta ve geri kalanların da diğer varyantlara ait olduğu belirtildi.

Bu rakamlarla birlikte Kovid-19'un küresel yayılımının Omicron üzerinden nitelendirildiği vurgulandı.AA

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, örgütün Cenevre'deki merkezinde küresel sağlık uzmanlarıyla gerçekleştirdiği yılın ilk basın toplantısında, geçen hafta salgının başından bu yana en yüksek Kovid-19 vakasının kaydedildiğini belirtti.

Omicron varyantının özellikle aşılanmış kişilerde Delta'ya kıyasla daha hafif seyrettiğini, buna rağmen "hafif" olarak sınıflandırılmayacağını dile getiren Ghebreyesus, "Tıpkı önceki varyantlarda olduğu gibi Omicron insanları hastanelik ediyor ve öldürüyor. Omicron tsunami etkisi oluşturuyor, çok hızlı yayılıyor ve dünyadaki sağlık sistemleri üzerinde büyük baskı oluşturuyor" ifadesini kullandı.

Omicron yüzünden hastanelerin aşırı kalabalık olduğuna değinen Ghebreyesus, personel yetersizliği ve yoğunluktan dolayı diğer hastalık ve yaralanmalarda "önlenebilir" ölümler gerçekleştiğine işaret etti.

Ghebreyesus, aşıların dağıtımında ve aşılara erişimde küresel eşitlik çağrısını yineledi, 109 ülkenin DSÖ'nün dünya nüfusunun yüzde 70'inin 2021 yarısına kadar tam olarak aşılama hedefini kaçıracağı kaydetti.

 "Aşılarınızı yaptırın" çağrısı

DSÖ'nün Kovid-19'a karşı mücadele ekibi lideri Maria Van Kerkhove de Omicron'a ilişkin sorular üzerine, mevcut tüm aşıların bu varyanta karşı etkili olduğunun altını çizdi.

Kerkhove, genel olarak aşılar sayesinde Omicron varyantının daha şiddetli geçmediğine vurgu yaptı, bir kez daha herkesi aşılarını yaptırmaya davet etti.

Omicron'un Kovid-19'un son varyantı olmayacağı uyarısı yapan Kerkhove, "Maalesef Omicron son varyant olmayacak, virüs 'evrim' geçirmeyi sürdürüyor." değerlendirmesinde bulundu.

Öyle ki, domuz gribine kadar ilerleyen vakalar hızla yayılıyor.

Koronavirüs de bir yandan etkisini sürdürürken, domuz gribi nedir belirtileri nelerdir vatandaşların araştırdıkları arasında yer alıyor.

Toplumda hızla yayılan Omicron varyantı, influenza ve domuz gribinin belirtilerinin birbirine benzemesi sebebiyle teşhiste karışıklık yaşandığını vurgulayan uzmanlar, ayırıcı teşhis için test yaptırılması gerektiğini söylüyor.

Koronavirüs ve domuz gribi nasıl ayırt edilir? Domuz gribi belirtileri nelerdir? İşte bilmeniz gerekenler...

DOMUZ GRİBİ NEDİR?
Domuz gribi, normalde domuzlarda görülen İnfluenza A adlı virüsün H1N1 alt tipinin mutasyon geçirerek insanlara bulaşmasıyla artık insandan insana geçen, yüksek ateş, öksürük ve boğaz ağrısı gibi semptomlarla seyreden son derece bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır.

DOMUZ GRİBİNİN 8 BELİRTİSİ
Belirtiler normal insan gribi belirtilerine benzer ve;

Ateş
Öksürük
Boğaz ağrısı
Burun akıntısı
Vücut ağrıları
Baş ağrısı
Titreme, halsizlik
Bazı vakalarda kusma ve ishal görülebilir.
DOMUZ GRİBİ VE KORONAVİRÜS FARKLARI
Yeni koronavirüsüne bağlı gelişen pnömoni (zatürre), influenzadan daha yavaş gelişir. Ancak koronavirüsün ortalama kuluçka süresi daha uzundur.

Influenza virüsünün yayılması, genellikle kişide hastalık belirtilerin gelişmeye başladıktan sonra (en sık 3 ile 5 gün arasında) gerçekleşir. Aksine, koronavirüsünde bulaştırıcılık, en yoğun olarak hastalık belirtileri başlamadan önce ve hastalığın ilk haftasındadır.

Bugüne kadar alınan verilere göre, yeni koronavirüs hastalığında, şiddetli ve çok şiddetli enfeksiyonların görülme oranı influenzaya göre daha fazladır.

Covid-19'daki koku ve tat alma bozukluğuna genelde gribal enfeksiyonlarda çok rastlanmıyor.

Akciğer tutulumunu, nefes almayı güçleştiren, kandaki oksijen düzeyini azaltan, oksijen ihtiyacını ortaya çıkaran durum; gribal enfeksiyonda eğer çok özel bir durum, ek hastalıklar yoksa çok karşılaşılan bir durum değildir.

AŞILAR İNCELENİYOR

Örneklem yöntemiyle aşılar, Sağlık Bakanlığı'nın Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü aşı ve ilaç deposunda muhafaza ediliyor. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu aşıları örneklem yöntemiyle inceliyor. Ayrıca yaklaşık bir hafta boyunca aşıların soğuk zincirdeki durumuna bakılacak. Kare kodlama işlemi de yapılacak. Kontrol edilen aşıların hastanelere dağıtımı yapılacak. Başta şehir hastaneleri olmak üzere yerli aşının yaygın kullanımı sağlanacak.

YÜZDE 100 ANTİKOR

Aşıya bağlı ciddi bir yan etkinin olmadığını söyleyen TURKOVAC'ın mucidi Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, "Hem koruyucu antikorların oluşması hem de aşılanan bütün gönüllülerde yüzde yüz antikor yanıtının olması çok ciddi bir sonuç" dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bazı vatandaşlarımızın aşı olmak için tüm riskleri göze alarak kendi ürünümüzü beklediğini biliyorum. Bu vatandaşlarımızı en kısa sürede randevularını alarak TURKOVAC aşısını yaptırmaya davet ediyorum" demişti. - Sabah 

İngiltere'nin ZOE Covid izleme uygulamasına göre burun akıntısı, baş ağrısı, yorgunluk, hapşırma ve boğaz ağrısı gibi en yaygın 5 semptom, klasik gripten ayırt edilemiyor.

Ancak, King's College London'da Genetik Epidemiyoloji Profesörü ve ZOE'nin kurucularından Tim Spector, Daily Express'e verdiği demeçte, Omicron ile enfekte olan bazı kişilerde mide bulantısı ve kusma görüldüğünü açıkladı.

Spector, bu semptomların tamamen aşılanmış kişiler tarafından ve ayrıca takviye aşıları olan bazı kişiler tarafından rapor edildiğini de sözlerine ekledi.

ZOE'de yapılan önceki araştırmalarda, Omicron enfeksiyonunun bir belirtisinin de iştahsızlık olduğu ortaya çıkarılmıştı.

Omicron ve soğuk algınlığı semptomları arasındaki benzerlikler, virüsün yeni türünün öncekilerden daha bulaşıcı ancak önemli ölçüde daha az öldürücü olduğuna dair raporların ortasında geldi.

Açıklamada "16-22 Aralık 2021 tarihleri arasında tercihleri alınan KPSS-2021/10 Sağlık Bakanlığının sözleşmeli pozisyonlarına yerleştirme işlemleri tamamlanmıştır. Adaylar, yerleştirme sonuçlarına 27 Aralık 2021 tarihinde saat 15.30'dan itibaren ÖSYM'nin https://sonuc.osym.gov.tr internet adresinden T.C. Kimlik numaraları ve şifreleri ile erişebileceklerdir" denildi.

Türkiye'nin TURKOVAC üretiminde her alanda ciddi bir iş ve güç birliği yaptığını anlatan Akdoğan, fikirden seri üretim aşamasına kadar verdikleri destekleri sürdürdüklerini vurguladı.

"150 bine yakın dozu teslim ettik"

Prof. Dr. Akdoğan, ölçek büyütme çalışmasının aşı geliştirmeden farklı bir süreç olduğunu anlattı.

"Ölçek büyütme gün gün iyileşen bir süreç ve biz önümüzdeki dönemde çok daha verimli (doz sayısı anlamında) bir biçimde aşımızın üretileceğini ve daha yüksek kapasitelere ulaşacağımızı öngörüyoruz. Biz şu anda bu sene içerisinde 150 bine yakın dozu Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü'müze teslim ettik."

"COVID-19 aşısı üreten 9 ülkeden biri Türkiye"

Türkiye'nin aşı probleminin olmadığını söyleyen Akdoğan, "TURKOVAC aşısıyla ilgili yurt dışından da çeşitli talepler bize ulaşıyor, bu talepleri karşılamak için de gerekli hazırlıklar, planlamalar yapılıyor. Dünyada COVID-19 aşısı üreten 9 ülkeden bir tanesi Türkiye. TÜSEB olarak bilimsel ve teknolojik anlamda katkımızı sonuna kadar vereceğiz" dedi.

Bakan Koca, Turkovac aşısının yıl bitmeden yaygın kullanımına başlayacağını açıklamıştı.

Yerli ve inaktif aşı Turkovac'ın 3 bin gönüllü üzerinde 'hatırlatma dozu' uygulaması sürüyor. Çalışma kapsamında oluşturulan 28 ildeki 41 merkezden biri olan İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görevli Turkovac Faz-3 Çalışması Araştırmacısı, Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği Sorumlusu Prof. Dr. Tuna Demirdal, aşıyla ilgili elde edilen son bulgular hakkında bilgi verdi.

Sinovac aşısını da takibe almış oluyoruz

Faz-3 çalışmaları kapsamında uygulamaların devam ettiğini belirten Prof. Dr. Demirdal, "İki doz BioNTech aşısı yapılmış, hastalığı geçirmemiş 18- 59 yaşları arasında gebe olmayan gönüllülerimizi kabul ediyoruz. Çalışmanın iki ayağı var. Bunlardan bir tanesi Sinovac, diğeri Turkovac. Sinovac aşısını da çalışmalar kapsamında takibe almış oluyoruz. Çalışmanın sonucunda Türkiye'de üretilecek aşının Sinovac ile karşılaştırması yapılmış olacak. Gönüllerimizin belirli periyotlarla takibini yapıyoruz" dedi.

Omicron ile ilgili veriler kısıtlı

Covid-19 salgınında binlerce varyantın saplandığını dile getiren Prof. Dr. Demirdal, "Bunlardan birkaç tanesi insanları oldukça korkuttu. Delta varyantı Hindistan'dan yayıldı. Omicron ise yeni çıkan bir varyant. Bununla ilgili veriler son derece kısıtlı. Bu varyant bizde klinik olarak daha ağır vakalara sebep olacak mı, yoğun bakımdaki hasta sayısını arttıracak mı, bilmiyoruz. Bu konuları uluslararası sağlık kuruluşları yakından takip ediyor. Yaklaşık 1 ay sonra bu veriler daha net olacaktır. Varyantla ilgili verileri tam olarak bilmediğimiz için aşılarla ilgili etkinliğini de bilmiyoruz. Aşıların etkinliğinde azalma olmamasını ümit ediyoruz" diye konuştu.

Delta varyantında aşı etkinliğinde azalma olmuştu

Omicron varyantı ile ilgili aşı etkinliğinin azalma olasılığının olduğunun altını çizen Prof. Dr. Demirdal, "İlk açıklamalara göre klinik olarak varyantın hafif seyrettiği ifade ediliyor. Bunları söylemek için erken. Turkovac veya diğer aşıların etkinliğinin bu varyantta azalıp azalmayacağı henüz belli değil. Azalma olasılığı var. Delta varyantında kullandığımız aşılarda yüzde 10-15'lik bir azalma meydana gelmişti" ifadelerini kullandı. 

Buna göre çiftler, evlilik öncesi genetik olarak taşıyıcı olup olmadıklarını ücretsiz olarak öğrenebilecek.

Yeni yılla birlikte uygulamaya başlanacak yeni tarama programının detaylarını  anlatan Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezi Sorumlu Hekimi ve Tıbbi Genetik Uzmanı Dr. Alper Gezdirici ile Tüp Bebek Merkezi Sorumlusu Doç. Dr. İbrahim Polat, bu uygulama ile SMA'lı bebek dramlarının da son bulacağını söyledi.

Kan örnekleri Aile Sağlık Merkezleri'nden alınacak

Tıbbi Genetik Uzmanı Dr. Alper Gezdirici, "Sağlık Bakanımız birkaç gün önce bir genelge yayınladı. Spinal Muscular Atrophy yani SMA hastalığı ile ilgili. Aslında uzun süredir bizim Tıbbi Genetik Derneğimizin de yoğun çalışmaları var. Toplumdaki SMA taşıyıcılarının tespit edilip bu hastalığı minimum seviyeye indirmek. SMA'nın birkaç tipi var. Özellikle Tip-1'i biz sık görüyoruz ve bu çocuklar maalesef ki birkaç yıl öncesine kadar, çoğu erken yaşta kaybediliyordu. SMA aileler için oldukça yıpratıcı bir süreç. Bundan böyle evlenecek çiftler Aile Sağlığı Merkezleri'nde (ASM) alınacak kan örnekleri ile taşıyıcı olup olmadıklarını öğrenebilecek" dedi.

Erkek taşıyıcı çıkarsa kadına da test yapılacak

Dr. Gezdirici, uygulamanın detaylarını ise şu şekilde anlattı:

"Çiftlerden öncelikle erkek bireyden kan alınacak. Taşıyıcılık taraması, Ankara'da Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü'nün kurmuş olduğu genetik laboratuvarında yapılacak ve birkaç gün içinde kişinin taşıyıcı olup olmadığı tespit edilecek. Eğer erkek taşıyıcı çıkarsa bu kez eş adayından da örnek alınacak. Çiftelerden sadece birinin taşıyıcı olması, SMA'lı bebek doğumu açısından risk oluşturmuyor. Ama diyelim ki çiftlerin ikisinde de taşıyıcılık tespit edildi, burada da genetik devreye girecek. Preimplantasyon genetik tanı dediğimiz yöntemle embriyonun SMA açısından taraması yapılacak ve bebeğin SMA'lı doğmaması için tüp bebek yönteminden yararlanılacak. Tüp bebek tedavisini de çiftler ücretsiz olarak yaptırabilecek."

"Testler Ankara'da çalışılacak, sonuçları birkaç gün içinde çıkacak"

Her ikisi de taşıyıcı çıkan çiftlerin, ne zaman çocuk sahibi olmayı isterlerse o zaman tüp bebek tedavisinde başvurabileceklerini de belirten Dr. Gezdirici, "Onunla ilgili de yoğun çalışmalar var. Zira preimplantasyon genetik tanı, her merkezde yapılabilen bir işlem değil" dedi.

Çiftlerden alınan kan örneklerinin Ankara'da PCR yöntemi ile taranacağını ve bu nedenle çok kısa sürede sonuçlanacağını söyleyen Dr. Gezdirici, "SMA testi nasıl yapılacak? Artık COVID dolayısıyla hepimizin bildiği meşhur PCR temelli bir test bu. Birkaç gün içinde sonuçlandırılacak. Yüzde 99'un üzerinde real time PCR temelli bu test, SMN1 genindeki ekzon 7 dediğimiz bölgesine bakıyor. Real time'da COVID gibi değil, direkt DNA temelli olduğu için daha net, daha doğruluk payı yüksek bir test bu" diye konuştu. 

Bir sonraki adım: Evli çiftler ve yenidoğan taraması

Dr. Alper Gezdirici, yeni yılla birlikte uygulamaya geçecek evlilik öncesi zorunlu SMA taramasında bir sonraki adımın da, yenidoğan bebekler ile halihazırda evli ama çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin programa dahil edilmesi olduğunu söyleyerek sözlerini şöyle noktaladı.

"Normalde yenidoğan tarama programında kistik fibrozis, hipotiroidi, biyotinidaz eksikliği ve fenilketonüri yer alıyor. Buna, SMA'nın da dahil edilmesi planlanıyor. Burada da amaç, bebekte SMA ne kadar erken teşhis edilirse, tedaviye o kadar erken başlamak. Zira hastalarımız ancak erken tanı alıp tedavilerine erkenden başlanırsa iyi yanıt gösteriyor. Yenidoğanlarda da yine örnekler aynı laboratuvarlarda çalışılacak ve bebeğin SMA hastası olup olmadığı doğar doğmaz tespit edilebilecek. Bir diğer planlama da halihazırda evli olan ve çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin başvurduğu takdirde SMA açısından taşıyıcılık testlerini ücretsiz yaptırabilmesi."

Hangi tüp merkezleri olduğunu bakanlık belirleyecek

Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Tüp Bebek Merkezi Sorumlusu Doç. Dr. İbrahim Polat ise SMA taşıyıcısı olarak tespit edilen çiftlerin bir rapor ile tüp bebek tedavisinden ücretsiz faydalanabileceğini söyledi ve şunları ekledi:

"Tüp bebek uygulaması ile preimplantasyon genetik tanı dediğimiz yöntemle, embriyonun genetik taraması yapılacak. SMA'lı embriyolar anne adayına nakledilmeyecek, sağlam embriyolar ayıklanacak. Eğer çiftin her ikisi de SMA taşıyıcısı ise bu çiftlerden doğacak çocukların SMA'lı olma riski çok yüksek.

Hatta ardı ardına da SMA'lı çocuk doğabiliyor. Onun için çok önemli ve Sağlık Bakanlığı'nın attığı büyük bir adım bu. Biz, tüp bebek yönteminde yumurtlamayı sağlamak ve daha fazla sayıda yumurta elde etmek için anne adayına bazı ilaçlar veriyoruz. Ardından küçük bir operasyon ile bu yumurtaları topluyoruz. Sağlıklı embriyo elde ettikten sonra da tekrar anne adayına transfer ediyoruz. Buradaki tek risk, çok ufak da olsa bir operasyon geçiriyor, anestezi alıyor anne adayı.

Bunun dışında anne açısından büyük bir risk yok. Doğacak bebek açısından da çok büyük bir risk taşımıyor bu işlem. Preimplantasyon genetik tanı (PGD) dediğimiz işlem maalesef her tüp bebek merkezinde yapılabilen bir uygulama değil. Genetik tanı merkezi oaln tüp bebek merkezlerinin olması gerekiyor. Bu konuda Sağlık Bakanlığı da çalışmalarını sürdürüyor. Bakanlık, hangi merkezlerde tüp bebek tedavisi uygulanabileceği belirlenecek ve çiftler ona göre belli merkezlere yönlendirilecek."

Kovid aşılarının Omicron'a karşı etkinliğinin ne kadar düşeceğini de tahmin edemediklerini söyleyen Bancel, "Verilerin gelmesini beklememiz gerek ancak görüştüğüm bilim insanları 'Durum hiç iyi değil' fikrinde" diye konuştu.

Bancel'e göre, bu varyantın çok mutasyonlu olması nedeniyle var olan aşıların içeriğinde de değişiklik yapılması gerekebilir.

Moderna CEO'sunun çizdiği karamsar tablo, Avrupa piyasalarında düşüşe neden oldu.

Öte yandan BioNTech'in kurucuları Uğur Şahin ve Özlem Türeci, Almanya'nın Mainz kentinde, bu yıl 25'incisi düzenlenen Aydın Doğan Vakfı Ödül Töreni öncesinde soruları cevapladı. Tüm dünyada endişe yaratan yeni varyant Omicron ile ilgili açıklamada bulunan Şahin, "Omicron varyant nedeniyle korkmaya ve paniğe gerek yok. Varyantın çok farklı mutasyonları olduğunu biliyoruz. Aşının bu varyanta daha az etki sağladığını ama ağır hastalıktan da koruduğunu biliyoruz" ifadelerini kullandı. Şahin ayrıca, "Aşı, ağır hastalık seyrine karşı koruma sağlıyor. Üçüncü doz aşı olduktan sonra oldukça iyi bir koruma sağladığına eminiz" diye ekledi.

DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ: KÜRESEL RİSK ÇOK YÜKSEK

Omicron varyantının daha önceki varyantlardan daha bulaşıcı olabileceğinden endişe ediliyor.

Yeni varyantla ilgili bilgi ve veriler ise sınırlı. İlaç devlerinin şu ana dek geliştirmiş olduğu mRNA aşılarının bu varyant üzerinde etkili olup olmayacağı kesin olarak bilinmiyor.

Omicron varyantının aşılara karşı direnç göstermesi halinde daha fazla insanın virüse yakalanması, hastaneye kaldırıların sayısında artış olması ve pandeminin de giderek uzamasından endişe ediliyor.

Nitekim Dünya Sağlık Örgütü (WHO), dün paylaştığı bilgi notunda Omicron'un "çok yüksek" küresel risk kaynağı olduğu uyarısında bulundu.

Omicron'un yeni bir küresel dalgaya neden olabileceği kaygıları sonrası ABD, İngiltere, İsrail, Japonya ve bazı Avrupa ülkeleri sıkı önlemler almaya başlamıştı.

Moderna CEO'su Stéphane Bancel daha önce CNBC televizyonuna yaptığı açıklamada Omicron üzerinde etkili olan bir aşının dağıtımına başlamanın aylar sürebileceğine dikkat çekmişti.

Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilimdalı'ndan Viroloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Kenan Midilli, dünyayı yeniden seyahat kısıtlamalarına götürecek kadar endişe yaratan Omicron varyantı ile ilgili Demirören Haber Ajansı'na çarpıcı açıklamalarda bulundu. Prof. Dr. Midilli, yeni varyantın birçok açıdan "ürkütücü" olarak değerlendirildiğini, ancak dünyanın salgında artık hiçbir zaman en başa dönmeyeceğini, çünkü şu ana kadar milyarlarca insanın hastalığı geçirdiği ve aşılandığı hesaba katılınca, temel bir bağışıklığın söz konusu olduğunu söyledi. Ayrıca bilim dünyasının da koronavirüse dair çok daha fazla bilgi birikimi olduğunu vurguladı.

"YAŞLI VE KRONİK HASTALIĞI OLNALARDA NE OLACAK BİLMİYORUZ"

"Omicron varyantının en dikkat çekici özelliği, spike proteininde çok sayıda mutasyon biriktirmiş olması" diyen Prof. Dr. Midilli, şu bilgileri verdi: "Bugüne kadar saptanmış olan varyantların en zenginlerinden bile neredeyse üç katı sayıda mutasyon var. Bunların çoğu da aşıların etkinliği üzerinde olumsuz etkiler yaratabilecek mutasyonlar. Ya da virüsün insan hücreleri üzerindeki ACE 2 reseptörüne yapışmasını kolaylaştıran ve dolayısıyla bulaşma hızını artıran özellikler kazandırabilecek mutasyonlar. Eski varyantlardan edinilen tecrübeler ve deneysel çalışmalar bunun biraz ürkütücü olduğunu işaret ediyor. Bu arada (Güney Afrika'dan) klinik olarak hafif seyrettiğine dair bilgiler gelse de bunlar ilk haberler ve çok başlangıcından devşirilmiş gözlemler. Büyük bir ihtimalle gerçekçi değil çünkü ilk gözlemler üniversite öğrencilerini kapsıyor. Bu kişiler de çok genç ve Güney Afrika ilk üç dalgadan çok ağır etkilenmişti; dolayısıyla bu gençler büyük ihtimalle daha önceden enfeksiyonu geçirmişti. Yani en azından kısmen bağışıklık kazanmış kişiler olabilir ki onlarda enfeksiyon hafif seyirli olabilir. Ama yaşlılarda, eş zamanlı başka hastalıkları olanlarda nasıl bir seyir süreceğini henüz bilmiyoruz."

"İLK VAKALAR İÇİN ASIL KAYNAK AFRİKA ÜLKELERİ"

Yavaş yavaş normalleşmeye başlamışken dünyayı yeniden endişelendiren bu yeni varyantın da ilk olarak "aşılamanın en düşük olduğu bölgelerden birinden" çıktığına dikkat çeken Prof. Dr. Midilli, özellikle aşı karşıtlarının iddialarının tam tersi olarak, baskın hale gelen mutasyonları aşıların değil, tüm dünyanın aşıya yeterince ulaşamamasının tetiklediğini vurguladı. Prof. Dr. Midilli, "Dünya nüfusunun eşit bir şekilde aşılanmamış olması yeni varyantların gelişimine daha iyi bir zemin hazırlıyor. Şu ana kadar 12 ülkede Omicron vakası saptanmış durumdaydı. Her an başka ülkeler de ekleniyor. Bunların çoğu seyahat sonrası dönüşlerden kaynaklanıyor. Asıl kaynak vakalar Afrika ülkeleri. Örneğin son olarak Kanada'da yakalanan vakaların Nijerya dönüşlü kişiler olduğu anlaşıldı."

"ÜLKELERE SINIR KAPATMAK ÇÖZÜM DEĞİL, TAM TERSİNE SÜRECE ZARAR VERİR"

Seyahat kısıtlaması ya da sınırların kapatılmasının kesinlikle çözüm olmayacağını da ekleyen Prof. Dr. Midilli, vakaların ilk kaynağı olan ülkelerin "cezalandırılır gibi" dünyadan izole edilmesinin tam tersine pandemi yönetimine zarar verebileceğine işaret etti ve "Bu ülkeler bir süre sonra verileri saklama yoluna gidebilir. Sınır kapatmak çok geçici bir önlem. Kısa vadede bile etkisiz hale geliyor. Yapılabilecek en mantıklı şey, herkese sınırda testi yapmak ve riskli ülkelerden gelenleri bir süre karantinaya almakö dedi. Son haftalarda pek çok Avrupa ülkesini tek tek kapanmaya götüren vaka artışlarının Omicron varyantı nedeniyle olmadığını da belirten Prof. Dr. Midilli, sözlerini şöyle sürdürdü: "Almanya, Hollanda, Çekoslavakya, Fransa'da ciddi vaka artışları var biliyorsunuz. Ama bunlar tümüyle Delta'ya bağlı. Bunu biliyoruz çünkü bu ülkeler zaten yeterince genomik sekanslama ve sürveyans (salgın izlemi) yapıyor."

"EN KÖTÜ SENARYODA BİLE BAŞA DÖNMEYİZ, ARTIK TEMEL BAĞIŞIKLIĞIMIZ VAR"

En kötü senaryoda bile yani Omicron varyantının aşılardan ya da bağışıklık antikorlarından kaçan, daha fazla bulaştırıcılıkta bir varyant olduğuna dair veriler kesinleşse bile dünyanın salgında tamamen en başa dönmeyeceğini söyleyen Prof. Dr. Kenan Midilli, "Hem hastalığı geçirmiş insan sayısı çok fazla, hem de aşılanmış insan sayısı pandeminin başlangıcına göre kıyaslanmayacak ölçüde yüksek. Bunların sağladığı kısmı bağışıklık var. Yani artık temel bir bağışıklığımız olacak. Dolayısıyla ağır hastalık ve ölümlerin pandeminin ilk günlerindeki gibi olmasını beklemiyoruz" şeklinde konuştu.

"ETKİLENME RİSKİ AŞI VE MONOKLONAL ANTİKORLAR İÇİN, İLAÇLARDA TEHLİKE YOK"

Prof. Dr. Midilli, S proteininde çok sayıda mutasyon içeren bu yeni varyantın, bu proteine göre dizayn edilmiş aşı ve monoklonal antikorları olumsuz etkileyebileceğini ve her ikisinin de yeniden dizayn edilmesi gerekebileceğini söylese de bunun da artık eldeki bilgi birikimiyle kısa sürede gerçekleştirilebileceğini belirtti. Prof. Dr. Midilli, geçtiğimiz haftalarda tedavide etkinliği kanıtlanan antiviral ilaçların ise bu bölgeye yönelik çalışmadığı için yeni varyanttan olumsuz etkilenmeyeceğini düşündüğünü söyledi ve ekledi: "Mevcut monoklonal antikorlar S bölgesindeki mutasyonlardan çok etkilenebilen ara tedavi araçları. Bunların büyük bir kısmı işe yaramaz hale gelebilir ya da etkisi düşebilir. Yeniden geliştirilmesi gerekebilir. Doğrudan antiviral ilaç olarak geliştirilmiş olanlar ve kısa bir süre içerisinde piyasaya çıkması beklenen ön onay almış iki firmanın ilacı var. Bunlardan birinin etkinliği daha düşük olarak açıklandı ama Paxlovid etken maddeli ilacın etkinliğinin iyi olduğu biliniyor. Bu ilaçlar virüsün başka bölgeleri üzerinden etkili oldukları için, ilaçlar açısından bir tehlike yok şu an."

"PCR TESTLERİNİN DEĞİŞMESİNE GEREK YOK"

Her yeni varyanttan sonra PCR testleriyle ilgili kaygıların da oluştuğunu anlatan Prof. Dr. Midilli, test güvenirlikleri açısından da şu bilgileri verdi: "Daha önceki varyantlardan da biliyoruz ki özellikle S bölgesindeki bazı mutasyonların olduğu yeri hedef olarak kapsayan bazı PCR testleri var. Bunlar, (yeni varyantla enfekte olmuş hastalarda) çalışmıyor. Bu da aslında bizim işimize yarıyor. Çünkü diğer hedeflerde çalışıp S bölgesinde çalışmadığı zaman, bunun bir varyant olabileceği şüphesiyle doğrudan sekanslamaya yönlendiriyor veya daha başka incelemelere alabiliyoruz. Bu da işi çok hızlandırıyor. Nitekim Avrupa ülkelerinin birçoğunda birkaç gün içinde vakaların tespit edilebilmesi de bu sayede oldu. Hızlı antijen testlerinin ise çok yaygın olarak kullanılması çok akıllıca değil. Çünkü bu testlerin asemptomatik, yani hastalık belirtisi gelişmemiş kişilerdeki performansı çok parlak değil. Belli koşullarda antijen testleri evet ama bütün bir tanı sistemini hızlı antijen testlerine aktarmak mümkün olmayacaktır."

 "TEHDİT İKİYE ÇIKTI, BİR AN ÖNCE AŞILANMAK DAHA DA ÖNEM KAZANDI"

Omicron varyantının Türkiye için "henüz" kapıdaki tehdit olmadığını ve asıl "evdeki" tehdit için bir an önce önlem almak gerektiğini de vurgulayan Prof. Dr. Midilli, aşılamanın önemine bir kez daha değindi ve sözlerini şöyle noktaladı: "Evimizin içinde Delta tehdidi var zaten. İkinci bir tehdidin de ortaya çıkmış olması, aşıları çok daha önemli hale getiriyor. Tedbirlerin bırakılmış olması nedeniyle bu yıl solunum yolu virüsleri de çok fazla görülüyor. Aşılardan beklenen, ağır hastalığı ve ölümü engellemesi. Aşılar bugün bu işlevlerini yerine getiriyor. Onun için rapel zamanı geçmiş olanların bir an önce ek dozlarını olması, aşılanmamışların da bir an önce aşılanması gerekiyor. Hastalığı geçirmek de tek başına yetmiyor zira bu salgının, toplumun bütünü için maliyeti çok fazla. Kayıplar çok daha büyük oluyor. En az kayıpla atlatmanın yolu da aşılanmak."

Koronavirüsün Güney Afrika'da ortaya çıkan yeni varyantı tüm dünyada büyük endişeye neden oldu.

Yeni varyanta 'Omicron' adı verildi
Dünya Sağlık Örgütü yeni ortaya çıkan ve "ağır mutasyona uğramış" bir Covid-19 varyantını tartışmak için özel bir toplantı yaptı. Toplantı sonrası yapılan açıklamada, Omicron adı verilen yeni varyantın yapılan ön bulgulara göre daha yüksek bulaşma riski taşıdığı belirtildi.

5 ülkeye seyahat yasaklandı
Sağlık Bakın Fahrettin Koca, Nu varyantı kaynaklı artan vakalar sebebiyle bazı ülkelere bu geceden itibaren seyahat edilmesine izin verilmeyeceğini açıkladı.

Bakan Koca açıklamasında ''Nu varyantı kaynaklı artan vakalar sebebiyle; Botsvana, Güney Afrika Cumhuriyeti, Mozambik, Namibya ve Zimbabve’den ülkemize tüm kara, hava, deniz ve demiryolu sınır kapılarımız yoluyla bu geceden itibaren seyahat edilmesine izin verilmeyecektir.'' ifadelerini kullandı.

Sağlık Bakanı Koca, 40 bin sağlıkçı atamasının detaylarını açıkladı.

MÜLAKAT YAPILMADAN ALINACAK

Koca, "KPSS puanına göre ÖSYM tarafından yapılacak yerleştirmeyle mülakat yapılmadan 30 bin sözleşmeli sağlık personeli alım süreci başlıyor" dedi.

KURAYLA SÜREKLİ İŞÇİ ALIMI

Bakan Koca, "Ayrıca yine mülakat yapılmadan kurayla 10 bin sürekli işçi alımı da yapılıyor olacak" bilgisini de verdi.

HANGİ ALANLARDA ALIM YAPILACAK?

Hemşire, ebe, sağlık teknisyeni, sağlık teknikeri, psikolog, sosyal çalışmacı, biyolog, odyolog.

HANGİ ALANLARDA ALIM YAPILACAK?

Çocuk gelişimcisi, diyetisyen, fizyoterapist, iş ve uğraşı terapisti, dil ve konuşma terapisti.

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ÖZLÜK HAKLARI

Bakan Koca, sağlık çalışanlarının özlük haklarının iyileştirilmesine yönelik yasal düzenleme için taleplerini de açıkladı ve "Sabit ek ücretin artırılarak aktarılması, mesai sonrası çalışmanın yeniden getirilmesi (isteğe bağlı olarak), emeklilikte de önemli oranda yeniden düzenleme yapılması. En az hakim arkadaşlarımız kadar düzeltilmesini bekliyorum" dedi.

Bunun nedeniyse, Türkiye'nin 3. doz aşılamaya erken başlaması. Ancak vaka sayıları halen düşmüyor.

"Sanki insanlarda 2 doz aşıyı oldum ben 3. Dozu olmama gerek yok gibi bir perspektif var. Bir grupta da zaten hali hazırda hiç aşıya gerek yok gibi bir perspektif var"

Koronavirüs Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Alper Şener, Avrupa'daki vaka sıçramalarına dikkat çekti.

Özellikle Almanya ve Avusturya çok dikkat çekiyor yüksek vaka sayılarıyla...

Prof. Dr. Şener, Avrupa'ya oranla Türkiye'nin daha iyi durumda olduğunu belirtti.
"Türkiye'de baktığımızda yaklaşık 2 aydır gibi vaka sayıları yüksek stabil. Yani bir sıçrama da yok onun altına düşme de yok . Bu kötünün iyisi de diyebiliriz"

Şener, Türkiye'nin 3. doza erken başladığının altını çizdi. Ancak yine de aşılama oranlarının istenilen seviyeye ulaşmadığını söyledi.

"Bir taraftan da baktığımız zaman ise bu yüksek stabil seyreden vaka sayılarının aşağı düşmemesinin sebebi de yine aşılama oranlarımızı yukarı çıkaramamamız"

3. dozun yokluğunda sertifikanın geçerliliğini kaybedeceğini bildiren Reynders, kararın Avrupa'da son dönemde Kovid-19 vakalarındaki ciddi artış ve bilimsel bulgular ışığında alındığını vurguladı.

AB'nin diğer yeni seyahat kuralları

AB, düzenli olarak seyahat kısıtlamalardan muaf tutulabilecek ülkeler listesini güncellemek yerine "kişi temelli" bir sisteme geçmeyi planlıyor.

1 Mart 2022'den itibaren AB Dijital Sertifikası ya da AB'nin tanıdığı, tam aşılanmış ya da hastalığı atlatmış ve son dozun üzerinden 9 ay geçmeden 3. dozu olduklarını kanıtlayan diğer belgeler ile Birliğe seyahat yapılabilecek.

Bu kurallar, 6-17 yaş aralığı için de geçerli olacak. Ayrıca tüm uçuşlarda negatif PCR testi zorunluluğu aranacak.

AB, Türkiye'nin aşı sertifikasını 19 Ağustos'ta tanımıştı.

AB'nin ilaç düzenleyicisi EMA, AB ülkelerinde BioNTech-Pfizer, Moderna, AstraZeneca ve Johnson&Johnson firmalarınca üretilen aşıların kullanımına izin veriyor.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) tarafından dün yapılan açıklamada Avrupa'da aralık ve ocakta delta varyantı kaynaklı salgın yükünün artacağı belirtilerek, takviye dozların yapılması tavsiye edilmişti.

Kovid-19'a karşı geliştirilen bu ilacın jenerik üretimi için Pfizer'ın MPP ile bugün "gönüllü lisans anlaşması" imzaladığını duyuran Verhoosel, "Bu anlaşma MPP'ye, araştırma aşamasındaki ilacın ek üretimi, dağıtılması ve kaliteli genel ilaç üretici firmalara alt lisans verilip küresel çapta ilaca daha fazla erişimin sağlanması alanlarında kolaylık sağlayacak." dedi.

Verhoosel, bu sayede alt lisans alan ilaç üreticisi firmaların, ağız yoluyla kullanılacak Kovid-19 ilacını 95 ülkeye tedarik edebileceği ve ilk etapta dünya nüfusunun yüzde 53'ünün ilaca erişim sağlayabileceğini kaydetti.

 Jenerik üretim için ilk lisans anlaşması

Pfizer'ın, bu ilacın düşük gelirli ülkelere satışından telif ücreti almayacağını belirten Verhoosel, "Söz konusu anlaşma, bu ilacın jenerik üretimine verilen ilk lisans anlaşmasıdır. Kovid-19 ile mücadeledeki bu yeni aracın ilk adımda düşük ve orta gelirli ülkelere ulaşmasını temin etmek son derece önemlidir." şeklinde konuştu.

Verhoosel, PF-07321332 ilacının, HIV ve Hepatit C tedavisinde kullanılan düşük dozlu antiviral ritonavir ile alınması gerektiğini hatırlattı.

Yeni Kovid-19 ilacının virüsle mücadelede dönüm noktası olabileceğine vurgu yapan Verhoosel, "Unitiad olarak ilaç firmalarına, pandemiyle mücadeledeki tüm araçlara küresel erişim sağlanması yolunda kararlılıklarını sürdürme çağrısında bulunuyoruz." ifadelerini kullandı.

Pfizer, Kovid-19'a karşı ağız yoluyla alınan antiviral ilacın klinik testlerine mart ayında başlamıştı.

Proteaz inhibitörleri sınıfına dahil olan ilacın, Kovid-19'un insan hücrelerinde çoğalmasına olanak sağlayan enzimi engellemesi öngörülüyor.

Düşük dozlu antiviral ritonavir ile kullanımının, metabolizmayı yavaşlatarak bu ilacın vücutta daha fazla kalmasını sağlaması, böylece virüsle mücadelede etkinliği artırması bekleniyor.

Pandemiyle mücadelede vaka ve ölüm sayıları yüksekliğini korurken uzmanlar her fırsatta aşı, maske ve mesafenin önemine dikkat çekiyor. Bu kapsamda BioNTech 2 doz aşı olup üzerinden 6 ay geçen vatandaşlar için öncelik gruplarına göre 3. doz aşı randevuları da açılırken Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Nurettin Yiyit, salgın süreci ve BioNTech'te olası 4. doz ihtimali üzerine konuştu.

“Yeni her bir varyant için endişe etmeye gerek yok"

Pandemide son duruma ilişkin açıklamalarda bulunan Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Nurettin Yiyit, “Bu dalganın farkı yoğun bakım hastalarımız biraz ağır seyrediyor, o yüzden de aşısız olmak bu dalga için biraz cesaret. Şu an çok şükür bir biz bunu 30 bin bandında kesebildik. Yukarı tırmanış trendini durdurabildik. Yeni her bir varyant için endişe etmeye gerek yok, şunu görmek lazım; virüsler devamlı yeni mutasyonlarla varyantlar ortaya çıkarabilir ama bunların hakim varyant olacağının garantisi yok. Çok sayıda adı bile konulmamış varyantlar söz konusu oldu. Alfa ve delta varyantı bütün dünyada hakim varyant haline gelebildi. Yeni bir varyantla virüs kendi kendini sonlandırabilir. Bu bir ihtimal de var, ümit ediyoruz böyle bir şey olur. Çıkacak olan ilaçların fiyatlarının çok yüksek olma ihtimali var, ne kadar sürede bütün dünyanın kullanımına geçecek, alt yapı, seri üretim bunları zaman gösterecek ama elimizdeki aşı, şu an en etkili yöntem ve maliyet olarak da en kabul edilebilir yöntem. Aslında aşıya karşıt bir ülke değiliz, çocukluk aşılarından biliyoruz. Halkımız bu konuda çok iyi uyum gösteriyor. Çocuk nüfusumuz çok büyük, çocuk nüfus da işin içine girdiği zaman ülkenin total bağışıklık oranı biraz düşük bir rakama iniyor” dedi.

“4. doza ihtiyaç olacak mı bunu zaman söyleyebilir”

BioNTech aşısında olası bir 4. doz ihtimali üzerine açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Nurettin Yiyit, sözlerini şöyle sürdürdü: “Pandeminin sonraki sürecini bir; bizim çabamız, iki de virüsün ne tarafa doğru evrileceği belirleyecek. 2 doz aşı bizi oldukça iyi korudu ama artık 2 doz olanların bir kısmının üzerinden çok uzun zaman geçti, artık koruyucu antikorlarında bir düşme vakti geldi. Düşen antikorlarının bir hatırlatmaya ihtiyacı var. Grip aşısını düşünelim aslında her yıl bir hatırlatma dozu oluyor. Eğer bu şekilde giderse herhangi bir değişiklik olmazsa korona virüsün de belli ki bir zaman sonra belki hatırlatma dozları grip gibi olabilir, mevsimsel bir hastalığa dönme ihtimali çok yüksek. Bunun şu anki pandeminin bastırılması anlamında 4. doza ihtiyaç olacak mı bunu zaman söyleyebilir. Niye söylüyorum bunu tıp kanıta dayalı bir bilimdir, yeni veriler, kanıtlar ortaya çıktığında tartışılıp karar verilir. Pandeminin yol başında biz mRNA aşısı için bir hatırlatma dozu gerekebileceğini ama zamanını bilmediğimizi ifade etmiştik. Büyük çalışmaların verileri yayınlanmaya başlandı, bizden önceki ülkelerin de yol yürüyüşlerine bakınca gördük ki 6 ay sonra mRNA aşısı olanların da bir hatırlatmaya ihtiyacı olduğu kanaatine vardık. Ama bir 4. doz gerekecek mi onu ilerleyen zamanda, bizim önümüzde giden ülkeler var onların durumuna bakacağız. Bir de bu konuda yapılan çalışmaların da verilerini göreceğiz. Yani kaç ay sonra antikorlar düşmeye başlıyor bunların hepsini masaya yatıracağız. Ülke olarak karar vereceğiz ama şu an için gündemde 4. doz diye bir şey yok”

“Bilim Kurulu’nun yeni bir kısıtlama gündemi yok"

Zaman zaman gündeme gelen kısıtlama konusunu değerlendiren Prof. Dr. Yiyit, “Bilim Kurulu’nun yeni bir kısıtlama gündemi yok. Biz aslında şu an birçok tedbire mola vermiş bir görüntüyle gidiyoruz. Aşının gücüne biraz teslim olmuş bir halimiz var. Aslında pozitif vakaları düşürmenin yolu da maske, mesafeye uyumdan geçiyor. Burada iki sıkıntımız var. Birincisi vatandaşımız 1,5 yıldır yoruldu, bir başka şey de aşı olanlarda ciddi özgüven oluştu. Aşı olanlarda maske takmamaya dair bir eğilim başladı. Bunları üst üste koyunca yüksek pozitif vakalarımız çıkıyor. Aslında biraz dişimizi sıksak bu rakamları tekrar minik rakamlara indirebiliriz gibi gözüküyor. Bilim Kurulu’nun öncelikle eğitime tekrar ara vermek gibi hiçbir niyeti, eğilimi yok. Hiçbir zaman da gündeme gelmedi. Aksine sürdürülmesi için neler yapılmalı bunlar konuşuluyor. Sanat, spor hayatını, iş dünyasını tekrar ara vermeye itecek yönde herhangi bir gündemi ya da girişimi yok. Ne kadar vaka çıkacağını vatandaşımız belirliyor aslında onlar bize yardımcı olur el verirse biz bu işi kazasız belasız halledebiliriz ve aşılama oranında eğer yüksek rakamları hedefliyorsak bu yine vatandaşımızın bize desteğiyle olacak. Hastane yatış ve yoğun bakım anlamında çok şey başardık. Ölüm rakamlarını aşağıya indirmemiz gerekiyor. Bunun da yolu aşıyla tanışmamış bir gurubumuz var, o grubun sayısının azalması gerekiyor. Bazen maske aksesuara dönüyor, dış ortamda takıyoruz. Eve girdiğimizde bir yere asılacak atkı muamelesi görmeye başladı” şeklinde konuştu.

Son bir ay içindeki vakaların yüzde 15'inin 60 yaş üzeri vatandaşlardan oluştuğunu ifade eden Koca, "Ancak vefatların yüzde 84,8'i 60 yaş üzerindeki vatandaşlarımızdır. Büyüklerimizi koruma zorunluluğumuz halen devam ediyor. Gençler hastalığı daha hafif geçirseler de virüsü hastalığı ağır geçirebilecek kişilere taşıyabilmektedir. Ayrıca aşıların temel koruyucu etkisi, hastaneye yatışların ve ölümlerin engellenmesindedir. Büyüklerimizi korumak için gençlerimizin tedbirlere uyması hayati önem taşımaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

Koca, aşıların koruyucu özelliğini en çok 3 ila 6 ay arasında gösterdiğine dikkati çekerek, "Bu bakımdan hatırlatma dozu aşılarının yapılması gerekmektedir. Daha önce 60 yaş üzeri vatandaşlarımız için hatırlatma dozu aşılarına başlanmıştı. Bugün yapılan değerlendirmede 18 yaş üzeri tüm vatandaşlarımız için hatırlatma dozu aşılamasının başlatılmasına karar verilmiştir. Yarından itibaren mRNA aşısı olmuş ve üzerinden 6 ay zaman geçmiş 18 yaş ve üzeri vatandaşlarımız hatırlatma dozunu istedikleri aşı türünden olabileceklerdir." ifadelerini kullandı.

"2 bin gönüllü sayısına ulaşmış bulunuyoruz"
Toplantıda yerli Kovid-19 aşısı Turkovac'ın da görüşüldüğünü belirten Koca, şunları kaydetti:

"Daha önce sizleri kendi aşımızı kullanıma alabilmek için gönüllü olmaya davet etmiş ve 3 bin gönüllü ile yerli aşımızın seri üretime geçebileceğini ifade etmiştim. Gönüllü olan vatandaşlarımıza çok teşekkür ederek bugün itibarıyla 2 bin gönüllü sayısına ulaşmış bulunduğumuzu müjdelemek isterim. Halen 1000 gönüllüye ihtiyaç var. Kendi aşımız kendi gücümüzdür. Bu gücü hayata geçirmek için 18-59 yaş arası 2 doz aşı olmuş sağlıklı vatandaşlarımızı hatırlatma dozu için Turkovac gönüllüsü olmaya davet ediyorum."

"Çocuklarımızın toplam vakalar içindeki oranı yaklaşık yüzde 10 düştü"
Koca, tüm vakalar içinde çocukların oranının azaldığını bildirerek, şu bilgileri paylaştı:

"Okul çağındaki 8-16 yaş grubundaki çocuklarımızın toplam vakalar içindeki oranı yaklaşık yüzde 10 seviyesinde düşüş göstermiştir. Okul çağındaki çocuklarımızın vakalar içindeki oranının azalıyor olması salgının seyrini olumlu etkileyebilecektir. Günlük vaka sayılarının hızlı tırmanışlar göstermemesi sağlık tesislerinin yükünün kontrol edilebilir kalmasını sağlamaktadır. Hastanelerimizde servis ve yoğun bakım yatak doluluk oranlarının kontrollü seyri önemli bir güvencedir." AA

KORONAVİRÜS HAPI İÇİN ÇALIŞMA BAŞLATMIŞTI

Eylül ayının sonunda Pfizer bir açıklama yaparak koronavirüs ilacı için çalışmaların başladığını duyurmuştu. Şirket ilacın Covid-19'a yakalanan ve semptom gösteren hastalar üzerinde deneneceği ve virüsün bulaşmasını engellemeyi amaçladığını belirtmişti.

FDA'YA SUNMAYI PLANLIYORLAR

Pfizer, Ekim ayında açtığı acil kullanım uygulamasının bir parçası olarak, ritonavir adlı eski bir antiviral ile birlikte verilen hapı için ara deneme sonuçlarını ABD Gıda ve İlaç İdaresi'ne sunmayı planladığını söyledi.

HİÇBİRİ HAYATINI KAYBETMEDİ

Pfizer ilacı verilenlerin yüzde 0,8'inin semptomların başlamasından sonraki üç gün içinde hastaneye kaldırıldığını ve tedaviden 28 gün sonra hiçbirinin hayatını kaybetmediğini ortaya çıkardı. Bu, plasebo hastaları için %7'lik bir hastaneye yatış oranıyla karşılaştırıldığında büyük bir başarı olurken, bu hastalardan 7'sinin de hayatını kaybettiği belirtildi.

Pfizer'ın CEO'su Albert Bourla daha önce ilacın müjdesini vermiş, test sonuçları olumlu olursa hemen seri üretime geçebileceklerini belirtmişti.

Bu kapsamda, doğum ağırlığı 1500 gramın altında olan bebeklere K vitamini dozu, 0,5 mg intramusküler (IM) şeklinde yapılacak.

Genelgede ayrıca K vitaminin temini ve sürekliliğinin sağlanmasına ilişkin talimatlar paylaşıldı.

DÜŞÜK K VİTAMİNİ KONTROLSÜZ KANAMA RİSKİNİ ARTIRIYOR

Vücutta depolanabilen yağda çözünen vitamin türlerinden biri olan ve kanın pıhtılaşmasında çok önemli görevleri bulunan K vitamininin eksikliği, kanama, pıhtılaşma bozuklukları ve buna bağlı olarak vücudun birçok doku ve organında bozukluklara yol açabiliyor.

Sağlıklı kişilerde vücudun gereksinim duyduğu K vitamininin çoğu, tüketilen besinlerden ve bağırsaklardaki sağlıklı bakterilerden karşılanıyor. Ancak bebekler, düşük seviyelerde K vitamini depolarıyla doğuyor ve bağırsaklarında kendi başına K vitamini üretmek için yeterli bakteri bulunmuyor. Ayrıca 6. aydan itibaren anne sütüne ek olarak tamamlayıcı besinler başlanana kadar K vitamini ihtiyacı yeterince karşılanamıyor.

Yetersiz K vitamini miktarı, yeni doğan bebeklerin, "yenidoğan hemorajik (kanama) hastalığı" riski altında kalmasına sebep oluyor. Bir kanama bozukluğu olan bu hastalık, özellikle prematüre bebeklerde daha uzun ve şiddetli seyrediyor.

K vitamini eksikliği nedeniyle özellikle kafa içi ve iç organlarda oluşan kanamalar, ciddi olumsuz sonuçlara yol açıyor. Bu durumdaki bebek yaşamını kaybedebileceği gibi beyin hasarı sonucu zeka geriliği ve felç gibi önemli sorunlarla baş etmek durumunda da kalabiliyor.

Türkiye'de K vitamini eksikliğinden kaynaklı kanamalar ve olumsuz sonuçları önlemek amacıyla tüm bebeklere, doğumu takiben tek doz K vitamini uygulanıyor.

Türkiye'de eğitim araştırma, üniversite ve özel hastanelerde toplam 172 organ nakli merkezi bulunduğu aktarılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bu zamana kadar 46 bin 267 böbrek, 17 bin 927 karaciğer, 1156 kalp, 343 kalp kapağı, 307 akciğer, 6 kalp-akciğer, 198 pankreas, 48 ince bağırsak olmak üzere toplam 66 bin 252 nakil gerçekleştirildi. Yıllara göre beyin ölümü tespit sayıları artmakla beraber, aynı oranda aile izin sayılarında artış gözlenmiyor. Toplam beyin ölümü tespit sayılarının içinde aile izni olan beyin ölümü oranı yüzde 20'ler civarında seyrediyor. 2021 yılında, 2 bin 376 kişi karaciğer, 22 bin 775 kişi böbrek, 1290 kişi kalp, 285 kişi pankreas, 157 kişi akciğer, 8 kişi böbrek-pankreas, 2 kişi kalp kapağı, 1 kişi ince bağırsak olmak üzere toplam 26 bin 894 kişi organ nakli bekliyor."

607 bin 669 kayıtlı gönüllü bağışçı bulunuyor

Türkiye'de gönüllü bağışçı sayısının her geçen gün arttığına işaret edilen açıklamada, Türkiye Organ ve Doku Bağış Bilgi Sistemi'nde (TODBS) 607 bin 669 kayıtlı gönüllü bağışçının bulunduğu belirtildi.

Bakanlık, organ nakli konusunda merak edilen sorulara ilişkin şu bilgileri paylaştı:

Kimler organ bağışında bulunabilir?

18 yaşından büyük ve akli dengesi yerinde olan herkes organlarını bağışlayabilir. Canlı verici olarak yalnızca karaciğer ve böbrek bağışında bulunulabilir.

Organ bağışı için nereye başvurulur?

Organ nakli yapan merkezlerde, hastanelerde, organ nakli ile ilgilenen vakıf, dernek, vb. kuruluşlarda organ bağışı işlemi yapılabilir. Organ bağışı kartını iki tanık huzurunda doldurup imzalamak yeterlidir.

Hangi organların nakli yapılabilmektedir?

Böbrek, pankreas, karaciğer, akciğer, kalp ve ince bağırsak nakli yapılabilir.

Hangi dokuların nakli yapılabilir?

Kornea, kemik iliği, tendon, kalp kapağı, deri, kemik, yüz-saçlı deri ve ekstremitelerin nakli yapılabilir.

Bağışlanan organlar kimlere nakledilir?

Ulusal organ nakli bekleme listesinde kayıtlı hastalardan öncelikle kan grubu uyumuna, daha sonrada doku grubu uyumuna göre belirlenir. Kan ve doku uyumu yanı sıra hastanın tıbbi aciliyet durumu göz önünde bulundurulur.

 Organ bağışında bulunan herkesin organları nakledilebilir mi?

Organ bağışı yapılmış olsa bile her ölümden sonra organın nakli mümkün değildir. Sadece yoğun bakım ünitesinde solunum cihazına bağlı, beyin ölümü gerçekleşen kişilerin organları nakledilebilir.

Organ bağışının dini yönden sakıncası var mı?

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu organ naklinde dinen bir sakınca olmadığını açıklamış, hayat kurtarmanın önemine dikkat çekmiştir.

"Covid-19 ne olacak ve pandemi ne zaman bitecek?" sorusuna Özlem Türeci, "Bu zor bir soru çünkü virüs hakkında, aşıya nasıl tepki verdiği hakkında her gün yeni bir şey öğreniyoruz. Salgının ne zaman sona ereceğini söylemek için bu bilgiye ihtiyacımız var" dedi.

"Yıllar geçtikçe grip statüsü kazanacak"
"Şimdiden kesin olarak söyleyebileceğimiz şey, yavaş yavaş yeni bir normalliğin yerleştiğidir. Bunu şimdiden hissedebiliyoruz. Virüsle nasıl başa çıkacağımızı öğreniyoruz" diyen Türeci, "Nüfusun büyük bir kısmı bağışık olduğu için daha özgürce hareket edebileceğimiz bir normallik olacak. Elbette birkaç yıl daha virüsle uğraşacağız. Yıllar geçtikçe virüs, nüfusun bazı gruplarının her yıl veya iki yılda bir aşılandığı grip virüsü statüsünü kazanacaktır" ifadelerini kullandı.

Türeci, "Corona virüs daha yönetilebilir bir virüs olacak" diye konuştu.

Varyantlar için aşı geliştiriliyor mu?
"Diğer virüs mutasyonlarına karşı yeni nesil aşınız üzerinde mi çalışıyorsunuz?" sorusuna ise Uğur Şahin, "Evet, şu anda nispeten küçük bir gönüllü grubunda varyant aşıları test ediyoruz. Güney Afrika beta varyantı üzerine bir çalışma neredeyse tamamlandı ve delta varyantı üzerinde veri toplamak için devam eden bir çalışma var" yanıtını verdi.

Şahin, "Şu anda mevcut aşıyı değiştirmeye gerek yok. Ancak yeni varyant aşılar üretebileceğimizi ve halihazırda kullandığımız aşılar kadar güvenli olduklarını göstermek için klinik olarak test edebildiğimizi göstermek istiyoruz" derken, "Önümüzdeki birkaç yıl içinde bir varyant ortaya çıkarsa ve aşının uyarlanması gerekiyorsa, bunu çok hızlı bir şekilde yapabileceğiz çünkü gerekli prosedürü zaten oluşturmuş olacağız" diye konuştu.

Şahin, "Bu sayede, çok sakin bir şekilde, aşının her iki yılda bir yeni virüs mutasyonlarına adapte edilmesi gerekebileceği gerçeğine hazırlanabileceğiz" şeklinde konuştu.

 "Öğrencilerimize başarı dolu hafta diliyoruz"

Bakan Koca, "Okulların kapanması ihtimalinden söz eden bir habere rastladım. Haber yanlıştır. Bilim Kurulumuzun böyle bir gündemi yok. Kurul üyesi bir arkadaşımızın aşının önemini vurgularken seçtiği ifade yanlış anlaşılmış. Öğrencilerimize başarı dolu hafta diliyoruz" dedi.

Kış sezonunda virüsler için ideal bir ortamın oluştuğunu aktaran Oğuztürk, "Soğuklarda kalabalık ortam olması ve insanların kapalı ortamlarda bulunma zaruriyeti maalesef virüs için daha hızlı yayılma imkanı sağlayacaktır. Bu bizim aleyhimize bir süreç izleyebilecektir. Bunun önüne geçmek için öncelikli olarak bireysel hijyen kurallarına devam edilmeli." diye konuştu.

İnsanların kapalı alanlarda zorunlu maske takması gerektiğine dikkati çeken Oğuztürk, sırası gelenlere de hem kendi hem toplum sağlığını korumak için aşı olmalarını önerdi.

Oğuztürk, evlerin ısıtılması için havalandırmanın ihmal edilebildiğini belirterek, şunları kaydetti:

"Soğuk havalarda belki evleri ısıtmak için uğraşıyoruz ama yine de havalandırmayı ihmal etmemeliyiz. Evlerin sık sık iki, üç dakika da olsa havalandırılması virüsün o ortamda bulaştırıcılık etkisinin azalmasını sağlayacaktır. Sonuç itibarıyla kısa süreli havalandırma ortamın çok da soğumasına neden olmayacaktır. Kışın salgınla mücadelede dezavantajlı bir süreç yaşayacağız, ekstra tedbirler almamız gerekiyor."

- "HEM GRİP HEM KOVİD-19 AŞISI OLUN"
Aşının önemine işaret eden Oğuztürk, insanların yeni tip koronivürüs (Kovid-19) aşısının yanı sıra grip aşısını da yaptırması gerektiğini dile getirdi.

Hipertansiyon, diyabet, böbrek, karaciğer yetmezliği gibi kronik rahatlığı olanların öncelikli olarak iki aşıyı da olması gerektiğini vurgulayan Oğuztürk, şu değerlendirmede bulundu:

"Hem grip hem Kovid-19 aşısı olun. Grip aşısı olan bir kişinin, 'Grip aşısıyla Kovid-19'a yakalanmaz' diye bir durum yok. Her hastalığın aşısı sadece o hastalıktan koruyacaktır. Kovid-19 aşısı da bizi grip hastalığından korumaz. İki aşıyı da aynı zaman aralığında yaptırabilirsiniz. Aslında 10-15 gün arayla yaptırmak en iyisi. Hiçbir aşı yüzde 100 koruyucu değil ama sonuç itibarıyla aşılar bizim ya hiçbir şikayetimiz olmadan ya da küçük şikayetlerle atlatmamızı sağlıyor. Aşıyla kendimizi güvene almış oluyoruz."

- "BESLENME VE AKTİVİTENİZE DİKKAT EDİN"
Oğuztürk, bağışıklığın bireysel tedbirlerle üst seviyede tutulabileceğini, kışın da beslenmeye ve günlük aktivite yapmaya özen gösterilmesi gerektiğini aktardı.

Protein, karbonhidrat ve yağ oranını dengeleyen bir beslenme öneren Oğuztürk, "Yapılan araştırmalara göre, Kovid-19 obezlerde daha ağır seyrediyor. Onun için beslenme ve aktivitenize dikkat edin. Kışın fiziksel aktiviteler bizi zorlasa da egzersizi eksik etmeyin." dedi.AA

Corona virüsü aşısı olmayanlara çağrıda bulunan Şahin ise, “Öncelikle onları çekinceleri hakkında dinlemeliyiz. Çünkü ortalıkta çok yanlış bilgi dolaşıyor. İnsanlar kime güveneceklerini de bilmiyor. Bu konuda insanları bilgilendirmek öncelikle bizim görevimiz. Fakat bu görev aynı zamanda tüm topluma ait, çünkü halk arasındaki iletişimi korumalıyız. Aşı olan insanların diğer kişilerle iletişim halinde olması elzem. Toplumun bu konuda birlik olması ve farklı gerçeklerle görüş ayrılıklarına düşmemesi gerekli” şeklinde konuştu.

30 yıllık araştırmanın ürünü

Kısa sürede aşı geliştirmelerine ilişkin insanların aşıya ilk başta çekingen davranmasıyla ilgili açıklama yapan Şahin şu yorumda bulundu:

* Bu sadece aşılara özgü bir durum değil. Bu genel bir tepki, çünkü insanlar sağlıkla alakalı olunca bazı şeyleri bilmek, anlamak istiyor. Ortalıkta çok fazla bilgi dolaşıyor ve bunları sıralamak ve anlamak oldukça zor. Bizler tıp eğitimi almış doktorlarız ve kanser hastalarını iyileştiriyoruz. Her hastalıkta ve hastada aynı sorularla karşılaşıyoruz.

* Ancak şunu bilmek ve anlamak çok önemli, bu aşı sadece bir senede geliştirilmedi. Bu aşı yaklaşık 30 yıllık bir araştırmanın ürünü. 100 metrelik bir yarışa hayatı boyunca hazırlanmış bir koşucuyu düşünün. Tamamıyla antrenmanlı ve pandemiye karşı düzenlenen yarışı en kısa sürede bitirmeye hazır. Tekrar söylüyorum, bu aşının arkasında 30 yıllık bilimsel bir araştırma var.

İlerideki olası tedavi yöntemleri için çalışıyor

RNA teknolojisine yönelik çalışmalarıyla ilgili açıklama yapan Türeci şu ifadeleri kullandı:

* Haberci RNA teknolojisi değişim potansiyeline sahip. MRNA, doğa tarafından bulunan en eski bilgi teknolojisidir. Yani hücrelerin içerisine bilgi gönderilebilir. Teoride, vücudun farklı hücrelerine ne yapmaları gerektiğini söyleyebilirsiniz ve bu yöntem birçok farklı alanda kullanılabilir. Belirli bir hastalık ya da mekanizma için kullanabileceğiz bir alet kutusu diyebiliriz.

* Sizi sınırlayan tek şey hastalığı ve ne tarz bilgi aktaracağınızı bilmektir. Bunu bildiğiniz anda MRNA'yı kansere, otoimmün yani bağışıklık sisteminin vücudun normal dokularına saldırdığı hastalıklara ve alerji oluşumuna karşı kullanabilirsiniz. Biz de tüm bu hastalıkları ve ilerideki olası tedavi yöntemleri için çalışıyoruz.

AIDS'ten korunmak amacıyla aşı geliştiriyoruz

AIDS ve kansere karşı aşı geliştirme çalışmaları yaptıklarını açıklayan Uğur Şahin, “Şu anda farklı hastalıklara karşı tedavi geliştirme imkanına sahibiz. Elbette bir taraftan da MRNA teknolojisini hastalıklara karşı kullanmak istiyoruz. Verem ve sıtmaya karşı, insanlık neredeyse 100 senedir savaş veriyor. Örneğin şu anda AIDS'e karşı kesin bir tedavi yok. Bu hastalıktan korunmak amacıyla aşı geliştirme çalışmalarımız devam ediyor. Bunun yanında kansere karşı aşı geliştirmeye çalışıyoruz. İnsanların bağışıklık sistemini kansere karşı savaşta geliştirecek bir aşı…” ifadesini kullandı.

Hayatımızda hiçbir değişiklik yok

Aşı sonrası hayatlarında nasıl bir değişiklik olduğuna ilişkin soruya Özlem Türeci şu yanıtı verdi:

* Hiç bir değişiklik yok. Hayatımız aynı. Bizim yaşam tarzlarımız, daha büyük bir olaya katkı sağlamaya yönelik şekilleniyor, maddi kazanç bu konuda hiç ama hiç etkili değil. Kısaca, hayatımızda bir değişiklik yok.

* Yeni ilaç ve tedaviler geliştirmek için araştırma yapıyoruz. Bizi en çok motive eden şey bu. Bu sayede, geliştirilmesi gerektiğini düşündüğümüz farklı alanlara yatırım yapıyoruz.

* Daha derinlere inmeli daha geniş bir alana yayılmalıyız. Pandemiye karşı bir şeyler yapabilmek bizim için büyük bir lütuftu. Şimdi mühendislik yöntemlerini tersine çeviriyoruz, bu teknolojiyi ihtiyaç duyulan benzer tedavilere kaydıracağız.

500 farklı teknolojide patentimiz var

500’den farklı teknolojide patentlerinin olduğunu belirten Uğur Şahin sözlerini şöyle sürdürdü:

* Biz geniş bir alanda çalışıyoruz. 500 farklı teknolojide patentimiz var. Gelecekte iki büyük meydan okumayla karşılaşacağız. Bu arada hastalıklar artık daha bireysel hale geliyor. Kanser, otoimmün, alerji bunun yanında yaşlanma gibi farklı hastalıkların kendilerine özgü farklı tedavileri bileşenleri var. Tüm bunlar için aynı tedaviyi uygulamanın doğru olmadığı inancındayız çünkü bunlar farklı hastalıklar.

* Her birey benzer hastalıklara yakalansa da durumları birbirinden farklı. Bu sebeple bireysel tedavi yöntemleri geliştirmeli, farklı fikirler bularak yeni teknolojiler geliştirmeliyiz. Örneğin kanser, ya da tıpkı Özlem'in dediği gibi otoimmün hastalıklar, iltihaplı hastalıklar veyahut miyokardi, damar tıkanıklığı… Çünkü şunu anlamakta fayda var, tüm bu bahsettiğimiz hastalıklar bağışıklık sistemiyle alakalı ve biz bağışıklık sistemi uzmanlarıyız. Bağışıklık sisteminin tepkilerini ve nasıl değiştiğini anlamaya çalışıyoruz.

Yeni düzenlemeye göre, üniversite hastanelerinde Kovid-19 salgınına yönelik araştırma, teşhis ve tedavi faaliyetleri kapsamında görev yapan personele, 1 Nisan 2021'den itibaren geçerli olmak üzere 4 ay süreyle ek ödeme yapılabilecek.

Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamı, mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemeyecek.

Kan bağışçılarına sorumluluklarından dolayı teşekkür eden Kızılay Genel Sekreteri Hüseyin Can, şöyle devam etti:

"Şu anda ortalama olarak Türkiye genelinde yıllık 2,5 ile 3 milyon ünite miktarında kan topluyoruz ve toplamak mecburiyetindeyiz. Bu topladığımız kanları da yine bize kan bağışında bulunan insanların bir şekilde yakınlarına veriyoruz. Aldığımız kan yine kendi insanımıza gittiği için bu noktada kan bağışı konusunda hassasiyetlerinin devam etmesini istiyoruz.

"Günlük 9 bin ünite kan toplamak gibi bir milli ödevimiz var"

Kan bağışı noktasında günlük 9 bin ünite kan toplamak gibi bir milli ödevimiz var. Ancak pandemi döneminde bir takım eksikliklerimiz olduğu gibi artılarımız da oluyor. Eksikliklerimizin başında kan bağışında ciddi bir düşme meydana geliyor. Şu an Türkiye genelinde kan noktasında herhangi gibi bir ihtiyacımız bulunmamakta. Periyodik olarak, şube teşkilatlarımızın destekleri ile kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, Milli Eğitim Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığının destekleri ile meydanlarda, cami önlerinde, cuma namazlarının ardından kan toplama faaliyetlerimiz devam ediyor."

İlk gönüllüye 3. doz olarak uygulanan TURKOVAC'ın faz-3 çalışmaları hakkında bilgiler veren Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Orhan Yıldız, faz-3 kapsamında daha önce aşı olmayan gönüllülere TURKOVAC'ın uygulandığını ama artık 2 doz Sinovac aşısı olan gönüllülere de hatırlatma dozu olarak yerli aşının uygulanmaya başlandığını belirtti.

Faz-3 çalışmaları kapsamında gönüllülerde ciddi hiçbir yan etkinin görülmediğini vurgulayan ve tüm vatandaşları TURKOVAC aşısı için gönüllü olmaya davet eden Yıldız, "2 doz Sinovac aşısı olmuş ve Kovid-19'a yakalanmamış 18-59 yaş arası gönüllülerimiz, TURKOVAC'a 3. doz uygulaması olarak e-nabız üzerinden veya 0352 438 00 67 telefon numarasından bizlere ulaşabilir." ifadelerini kullandı.

Gönüllü Erdoğan Özkan ise 2 doz Sinovac aşısının ardından 3. dozda TURKOVAC gönüllüsü olduğunu anlattı.

Yerli aşı çalışmasına destek olduğu için mutlu olduğunu aktaran Özkan, vatandaşların gönül rahatlığıyla TURKOVAC yaptırabileceklerini kaydetti.

Ödül töreninden sonra iki bilim insanıyla bir röportaj yapan Alexis Papachelas’ın sorularını yanıtlayan bilim insanları gelecek ile ilgili umutlu olduklarını söyledi.

Uğur Şahin, "Şu an dominant mutasyon Delta varyantı. Laboratuvar deneylerinde gördüğümüz gibi geliştirdiğimiz aşı bunu da nötralize ediyor. Antikorun zamanla azaldığını ve üçüncü bir doz aşının antikor seviyesini yükselteceğini hatırlatmak önemli. Böylelikle Delta varyantına karşı tam koruma sağlanabilir. Bunun ne kadar süre devam edeceğini göreceğiz. İlk dozdan sonra antikor seviyeleri çok yüksek ve biz de bunun etkisinin gelecek bahara kadar devam etmesini umuyoruz. Daha sonra antikor seviyelerine bakmalı ve yeni varyant geliyor mu onu takip etmeliyiz. Şu an, aşı olanların güvende olduğunu söyleyebiliriz" açıklamasını yaptı.

Üçüncü doz hastalığı durduruyor

Uğur Şahin, üçüncü doz aşı olmanın önemli olduğunu dile getirirken, "Üçüncü doz olmadan hastalığın bulaşması devam edecek. İki doz aşının sadece ağır hastalıkları çok azalttığını biliyoruz. Dolayısıyla ikinci doz ağır hastalıklara karşı koruma sağlıyor fakat üçüncü doz hastalığın bulaşmasını tamamen durduracak. Ayrıca enfeksiyondan korunmanın pandemiyi kontrol altına almadan çok kullanışlı olacağına inanıyorum" ifadesini kullandı.

Özlem Türeci de, "Bu mRNA teknolojisi hücrenin yapısını değiştirmiyor. Enjekte edildikten sonra işini yapıyor ve bağışıklık tepkisi yaratıyor. Yani vücutta hiçbir şey değişmiyor. Klinik testlerimizde 40.000’den fazla insan aşılandı ve ayrıca dünyada da yüz milyonarca insan aşılandı ve güvenlik verileri bize bunun güvenli olduğunu gösteriyor" dedi.

Bizim işimiz insanları ikna etmek değil

Türeci, çocukluktan beri insanların aşı olduğunu hatırlatarak, "Elbette her ilacın yan etkisi vardır. mRNA aşılarında da farklı bir durum yok. Aşı olduktan sonra baş ağrısı ve halsizlik olabilir ama bundan daha ağır yan etki yok" yorumunu yaptı.

Türeci aşı olmayanlar için ise, "Onları ikna etmek için bir şey söylemek bana düşmez. Bizim işimiz verileri oluşturmak ve insanların aşılamadan anladıklarına yardımcı olmak" ifadesini kullandı.

Uğur Şahin ise, bilgi kirliliğinin bir sorun oluşturduğunu hatırlatarak, "Eğer biri aşı olmak istemiyorsa ona soru sormalıyız ve sebeplerini anlayarak konuşmalıyız. Açık olmalı ve münazaraya hazır olmalıyız" dedi.

Kanser aşısının sistemini anlattı

Uğur Şahin, mRNA teknolojisi kullanılarak geliştirilecek kanser aşıları ile ilgili de umut verici konuştu.

Şahin, "Bence yakında kanserin aşılar ile tedavi olabileceğine inanıyorum. Biz kök hücre ile 20 yıldan fazla zamandır çalışıyoruz ve bu teknoloji ile ilgili verilere de sahibiz. Dört yıl önce bir araştırma yayınladık ve melanoma hastaları ile ilgili çalışmalar yaptık. Şimdi de yüzlerce hastalarla deneme çalışmalarına başladık. Bu testlerin sonuçlarını ise gelecek yıl ya da 2023’te alacağız. Eğer bu sonuçlar pozitif çıkarsa, ilk kanser aşılarının onaylanması iki, üç veya dört yılda tamamlanabilir" dedi.

Şahin, kanserli tümörün çıkarıldığı hastalarda yüzde 30 ile yüzde 40’ının iki veya üç yıl içinde yeniden oluştuğuna ve büyüdüğüne dikkat çekerken, "Bu ciddi bir problem. Hastalar iyileşmiş oluyorlar fakat iki veya üç yıl içinde metastaz yapıyor. Bizim burada yapmak istediğimiz şey kanser hastalarının tekrar hastalanmasını engellemek"yorumunu yaptı. Uğur Şahin kendisine yöneltilen, "Yani iki-üç yıl sonra bunun sonucunu göreceğimiz konusunda iyimsersiniz" sorusuna, "Kesinlikle, evet" sözleriyle yanıtladı.

Covid-19 salgını ne zaman bitecek?

Öte yandan Kovid-19'un ne zaman biteceğine dair bir soruya ise Özlem Türeci, "Bir süre daha virüs ile yaşayacağız. Bu bizim yeni normalimiz olacak ve buna alışacağız ve virüsün korkutucu kısmı ortadan kalkacak. Bir süre sonra grip gibi olacak ve aşı olunacak, daha uzun süre koruma sağlanacak. Fakat bu Dünya’nın karşılaştığı en son ölümcül pandemi olmayacak. Dolayısıyla hazır olmalıyız" yanıtını verdi.

İki şirketten Cuma günü yapılan açıklamada klinik araştırma sonuçlarının izin verme yetkisine sahip olan Avrupa İlaç Ajansı'na (EMA) iletildiği belirtildi. Verilerin ABD'de yapılan izin başvurusunda kullanılan verilerle aynı olduğu ifade edildi.

Açıklamaya göre aşı, izin için yapılan klinik araştırmada 5 ile 11 yaş arasındaki 2 bin çocuk üzerinde denendi. Aşının dozu iğne başına 10 mikrograma kadar düşürüldü. Yetişkinlerde bu miktarın 30 mikrogram olduğu belirtiliyor. Aşı olan çocukların 16-25 yaş aralığındakilere benzer bağışıklık tepkileri verdiği görüldü.

BioNTech/Pfizer'in korona aşısının uygulanmasına Avrupa'da şu anda 12 yaş üstüne koşullu olarak izin veriliyor. Yetişkinler ikinci dozun üzerinden 6 ay geçtikten sonra güçlendirici doz olarak da tanımlanan üçüncü dozu yaptırabiliyor. Ancak üçüncü doz aşının yapılıp yapılmayacağına her ülkenin yetkili sağlık kurumu karar veriyor. Almanya'da Daimi Aşı Komisyonu (Stiko) geçen hafta 70 yaş üstüne güçlendirici dozu yaptırmalarını tavsiye etmişti.

Son günlerde vaka sayılarında bir sıçrama yaşanmamasına rağmen her yeni gün küçük artışlarla salgın tehdidinin devam ettiğini aktaran Koca, bu gidişatın sadece yeni vaka sayılarına değil, kayıplara da yansıdığına dikkati çekti.

Koca, özellikle aşı olmamış ya da aşısı tamamlanmamış nüfusta vaka sayılarının artış gösterdiğini, bu durumdaki vatandaşların hastanede tedavi görmeye ve yoğun bakıma ihtiyaç duyduğunu vurgulayarak, ek hastalığı olan yaşı ileri kişilerin de bundan ağır şekilde etkilenmeye devam ettiğini dile getirdi.

Üniversite öğrencilerine hızla aşı olma çağrısı
Sağlık Bakanı Koca, okullarda hareketliliğin başlamasıyla birlikte vakaların yaş ortalamasının düşmeye başladığını anımsatarak, şunları kaydetti:

"Üniversitelerimiz de birer birer açılmaya başladılar ve bu hareketlilik de bir artışa neden olabilecek. Üniversiteli kardeşlerimizi, eğitimlerini kesintisiz sürdürebilmek ve sevdiklerine virüs taşımamak için hızla ve topluca aşı olmaya davet ediyorum. Unutmayalım ki şu an aktif vakalarımızın yaklaşık yüzde 40'ı, 23 yaş altı vatandaşlarımızdan oluşmaktadır.

Aşı programımızda da bir miktar yavaşlama hissedilir hale geldi. Aşıların etkililiği ve hastaneye yatışları azalttığı tartışmasız bir gerçek olarak önümüzde durmaktadır. Aşı olarak toplum bağışıklığını elde etmeli ve salgının seyrine 'dur' demeliyiz. Yakında yaşanmaya başlayan hareketlilik sebebiyle özellikle üniversite öğrencilerimizi acilen aşı olmaya ve aşılarını tamamlamaya davet ediyorum."

"Yerli aşımıza destek verin"
Yerli aşı TURKOVAC'ın geliştirilmiş olmasının Türkiye açısından son derece önemli bir gelişme olduğuna işaret eden Koca, "Kendi aşımız kendi gücümüzdür. TURKOVAC aşımızın diğer aşılar üzerine hatırlatma dozu olarak uygulandığı bir Faz 3 çalışması devam etmektedir. Bu çalışma tamamlandığında acil kullanım için onaylanabilecek ve yaygın kullanım için seri üretime geçilerek, kendi aşımız devreye girecektir." bilgisini paylaştı.

Bu çalışma için gönüllü olma çağrısında bulunan Koca, şöyle devam etti:

"Kendi aşımızın kullanılması için iki doz aşısını olmuş sağlıklı kişilerin TURKOVAC aşı hatırlatma dozu uygulaması çalışmasına katılmasına ihtiyaç var. Kendi aşımızın ortaya çıkmasında 'ben de varım' diyen tüm gönüllülerimizi çalışmaya katılmaya davet ediyorum.

Kendi gücümüzü ele almazsak dışa bağımlı kalacağımız gerçeğini akıllarımızdan çıkarmayalım. Aşımıza sahip çıkarak bir an önce devreye girmesini temin edelim. Yerli aşımızı ürettiğimizde ihtiyaç sahiplerine aşı ulaştıracak bir ülke olacağız. Aksi halde ise aşıya ihtiyaç duyan ülke olarak kalacağız. Yerli aşımıza destek verin."

"Aşı olarak bağışıklık sağlayabilirsek ek tedbirlere gerek kalmayacak"
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, "Artık kısıtlama yok, çünkü aşı var. Ancak, aşı olarak bağışıklık sağlayabilirsek ek tedbirlere gerek kalmayacak. Topluca aşı olmadan bu mümkün değil. Aşı olan vatandaşlarımız kendileri aşı olsalar dahi tedbirlere uyarak virüsün yayılımını kısıtlayabilir." ifadesini kullandı.

Tüm aşı olmuş vatandaşları tedbirlere uyma sorumluluğuna davet eden Koca, çok daha büyük bir sorumluluk olan aşı olmayı, halen ertelemiş olan kişilere de ellerini çabuk tutarak, aşılarını olma ricasında bulundu.

ABD'de yan etki tartışmalarına bir yenisi eklendi. Ülkede pek çok kişi aşı olduktan sonra lenf bezlerinin şiştiği şikayeti ile doktora başvurdu.

Bunun üzerine doktorlar ile görüşen CNN International bu durumun normal olduğunu okurları ile paylaştı. Haberde görüşüne baş vurulan doktor 'Aşının neden olduğu şişmiş lenf bezleri geçicidir, zararsızdır ve aşının işe yaradığının bir işaretidir' ifadelerini kullandı.

Uzmanlara göre, aşıdan sonra bağışıklık sistemi aktive edildiğinden ve bir antikor ordusu oluşturduğundan koltuk altı bölgesindeki lenf düğümleri bazen şişebilir.

Massachusetts General Hospital'da meme görüntüleme şefi ve Harvard Tıp Okulu'nda radyoloji profesörü olan Dr. Connie Lehman, bu şişmiş lenf bezlerinin mamogram ile tespit edilebildiğini belirtti.

Doçent Dr. Lisa Ann Mullen ise sadece COVID-19 aşılarının değil, grip aşısı, zona aşısı ve difteri/tetanoz/boğmaca (D-TaP) aşısının da lenf bezlerinin görünümünü geçici olarak değiştirebileceğini söyledi.

Mullen, 'Ekim ayında mamogramlarda grip aşısından kaynaklanan genişlemiş lenf düğümlerini sık sık görüyor' sözleri ile tabiri caizse tartışmalara son noktayı koydu.

AŞININ EN YAYGIN 5 YAN ETKİSİ

İngiltere'de yapılan araştırma ile Türkiye'de de kullanılan Pfizer-BioNTech koronavirüs aşısının takviye dozunu yani 3'üncü dozunu alan kişilerde görülen en yaygın 5 yan etki belirlendi.

Buna göre, aşıdan birkaç gün sonra her 5 kişiden 4'ünün kolunda ağrı oldu. Hastaların yüzde 64'ü halsizlik şikayetinde bulundu. Her 2 kişiden 1'i baş ağrısı şikayetinde bulunurken çok nadir de olsa ufak bir grupta kas ağrısı ve titremeye rastlandı. Söz konusu çalışma geçtiğimi günlerde ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) tarafından yayınlanan sonuçlar ile örtüşüyor.

Salgın konusunda en yetkili kurum olarak gösterilen CDC 12 Ağustos ile 19 Eylül arasında üçüncü bir koronavirüs aşısı olan kişileri analiz etmiş ve katılımcıların yüzde 71'i enjeksiyon yerinde ağrı, yüzde 56'sı yorgunluk ve yüzde 43.4'ü baş ağrısı yaşadığını bildirmişti.

Çalışma için Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kaşüstü Kampüsü'nde yer hazırladıklarını belirten Usta, "Bununla ilgili son hazırlıklarımızı dün itibarıyla yerine getirdik ve Bakanlığımıza 'Hazırız.' sözünü söyledik. Şimdi onlardan gelecek talimat doğrultusunda Faz-3 çalışmasını biz de başlatacağız." dedi.

Çalışmaya katılacak kişilerin gönüllülük esasıyla belirleneceğini ifade eden Usta, "İlk gelen bilgiler doğrultusunda şunu söyleyebilirim ki Faz-3 çalışmasında 2 doz Sinovac'ını olmuş ve üstünden 90 gün geçmiş kişilere uygulanacak. Onun dışındakilere uygulama şimdilik olmayacak. Tamamen gönüllü, kişilerin onayıyla birlikte yapılacak." diye konuştu.

Salgınla mücadele konusunda tüm kurumların özveriyle mücadele verdiğini, vatandaşlardan da hassasiyet beklediklerini vurgulayan Usta, her koşulda ve ortamda özellikle maske ve mesafe kuralına uyulması gerektiğini sözlerine ekledi.

Şİrket ve ortağı Ridgeback Biotherapeutics tarafından yapılan açıklamada, Kovid-19 semptomları ortaya çıktıktan sonraki 5 gün içinde "molnupiravir" ilacını alan deneklerin, "plasebo" alanlara göre hastaneye yatma ve ölüm oranının yarı yarıya azaldığı bildirildi.

Açıklamada, molnupiravir için yakında ABD ve dünyada kullanım izinlerine başvurulacağı da belirtildi.

Onaylanması halinde Kovid-19’u tedavi ettiği kanıtlanan ilk hap olması beklenen molnupiravirin, salgınla mücadelede önemli bir adım olabileceğine işaret edilen açıklamada, hastaların molnupiravir hapını beş gün boyunca günde iki kez alması gerekeceği kaydedildi.

Merck’in ilaç üzerinde yaptığı önceki deneyler, ilacın şiddetli semptomları bulunan ya da hastaneye yatmış hastalara fayda sağlamadığını göstermişti.

İLACIN FİYATI 6 BİN 200 TL

İlacın bir hasta için ücretinin yaklaşık 700 dolar yani 6 bin 200 Türk Lirası olacağı öngörülüyor.

Atriyal fibrilasyon ile ilgili daha detaylı bilgi almak için Prof. Dr. Basri Amasyalı ile iletişime geçebilirsiniz.

Prof. Dr. Basri Amasyalı - Kardiyoloji Uzmanı
Tel: 0312 292 99 00 - 0533 081 26 62

Prof. Dr. Ceyhan, Delta varyantının rahatlıkla çocukları da gençleri de hastalandırabildiğine dikkat çekerek, "İlk başta orijinal virüs varken genç yetişkinler bu kadar çok hastalanmıyordu; onların bağışıklığı daha sağlam olduğu için çok daha fazla virüs gerekir hastalandırmak için. Bu Delta varyantı vücutta çok hızlı çoğaldığı için şimdi rahatlıkla çocuğu da yetişkini de hastalandırabiliyor" dedi. 

'Delta ile ölüm oranı 1000'de 11 oldu'

Prof. Dr. Ceyhan, son dönemde Delta varyantının etkisiyle ölüm oranlarının arttığına dikkat çekerek, "Ben varyantların öldürme oranını hesapladım. İlk 2 dalga orijinal virüs ile oldu, orada 1000'de 9'du ölüm oranı. Arkasından mart- nisanda vakaların 60 bine çıktığı dönemde İngiliz varyantı vardı, orada 1000'de 6'lara düştü. 

Son dalga Delta varyantı ile oldu, burada da 1000'de 11. Demek ki varyant, tek başında zaten daha ağır ve öldürücü hastalığa yol açıyor.

İkincisi de toplumda maalesef bu önlemler azaltıldıkça insanların farkındalığı da azaldıkça biraz daha hekime geç başvuruyor olabilirler. 'Etkili tedavi yok' dedik ama etkili birçok yöntem var. Oksijen vermeniz lazım, sıvı takmanız lazım, en erken sürede yoğun bakıma almak lazım. Bunları yapınca ölüm oranının düştüğünü biliyoruz" diye konuştu. 

'Gebeliğin zamanına bakmadan aşılanma gerek'

Gebelerde ilk 3 ay pek dışarıdan madde verilmediğini belirten Prof. Dr. Ceyhan, "Ama hayati önem taşıyorsa o ilk 3 ayda da mesela kuduz aşısı yapmak gerekir. Burada tam bu noktaya geldik. Gebe için çok hayati önem taşıyor artık. Gebeliğin gününe, zamanına bakmadan 1'inci gün bile olsa ne zaman farkına varılırsa aşılanması gerekir. Eğer doğuma 2 hafta kala anne hastalık geçirirse ve bebek doğduğunda halen daha bulaştırıcı ise bebek koronavirüse karşı tamamen bağışık olmadan doğuyor. Dolayısıyla çocuk hem korunmasız hem de anneden virüs alıyor, daha ağır geçiriyor. Bütün bunları önlemenin tek yolu gebenin aşılanması. 'Tamamen aşıdan bağımsız gebeliğinizi planlayabilirsiniz, aşıyı da ilk fırsatı bulur bulmaz yaptırın' diyoruz.

Emzirmede aşılanmanın yararı var, zararı yok. İki çalışmada eğer aşı yaparsanız emziren anneye, antikorların anne sütünden bebeğe geçtiği gösterildi.

Zaten zararlı hiçbir şey söz konusu değil. Anne sütünden bulaşan hastalık çok nadirdir" diye konuştu. 

Acil kullanım onayına müracaat edecek aşamaya gelen aşıda önümüzdeki aylarda seri üretime geçilmesi bekleniyor.

"Rahatlıkla TURKOVAC aşısını olabilirler"

Gönüllü Yasin Akpınar, yerli aşı olmasından dolayı TURKOVAC'ı seçtiğini belirterek, "Birinci doz aşıda hiçbir yan etkisini görmedim. O yüzden ikinci doz aşımı da oldum. Bütün halkıma sesleniyorum. Rahatlıkla TURKOVAC aşısını olabilirler." dedi.

"Herhangi bir ciddi yan etki ile karşılaşmadık"

Kayseri Şehir Hastanesi´nde Enfeksiyon Hastalıkları Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Ayşin Kılınç Toker de bin 500 gönüllüye aşı uyguladıklarını söyledi.

Toker yaptığı açıklamada şunları ifade etti:

"Merkezler İstanbul Ankara ve Kayseri’de mevcut şu an için beş merkez olarak Erciye Üniversitesi ve Kayseri Şehir Hastahanesi’nde devam ediyoruz.

Gönüllülerimize 28 gün arayla iki doz uyguluyoruz. İkinci dozlarını uygulamaya başladığımız gönüllülerimizde mevcut şu ana kadar ilk ve ikinci dozda herhangi bir ciddi yan etki ile karşılaşmadık. Sadece aşı olan yerinde olan ufak bir ağrı ya da kızarıklık söz konusu olabilir. Ama herhangi bir hayatı tehdit eden tıbbi tedavi gerektirecek bir yan etki ile karşılaşmadık.

Ben buradan vatandaşlarımıza bir an evvel Sağlık Bakanlığının önerdiği takvim çerçevesinde aşılarını mutlaka olmalarını tavsiye ediyorum."

Gribal enfeksiyonun geçen yıl neredeyse hiç görülmediğini dile getiren Arıca, "Bunun en önemli etkeni de maske taktık, mesafeye ve hijyene uyduk. Bir de evin içindeydik, dışarı çok çıkmadık. Ancak okulların, üniversitelerin açılması ve kapalı ortamların olmasından dolayı bu yıl geçen seneye göre daha fazla gribal enfeksiyon bekliyoruz." dedi.

Grip semptomlarının Kovid-19 ile aynı olduğunu, burun akıntısı, hapşırma, ateş ve halsizlik gibi belirtiler görüldüğünü aktaran Arıca, şöyle devam etti:

"Ailelerden ricamız, çocuklarında herhangi bir semptom varsa en az iki gün okula göndermesinler. Kovid mi, gribal enfeksiyon mu, ilk günlerde bunu ayırt edemiyoruz. Gribal enfeksiyon bile olsa tüm sınıfa bulaştırma durumu olabilir. Kovid-19 ise bu, gribal enfeksiyona göre 4 kat daha fazla bulaşıyor, 10 kat daha fazla hastaneye yatış öyküsü olabiliyor. Bu nedenle her iki viral enfeksiyonda da korunma, mesafe, hijyen ve en az iki gün çocuğu okula göndermemek gerekiyor. Buna dikkat ettiğimiz zaman da aslında yayılımı engelleyebiliriz."

- "İkisi de canlı aşı değil"

Prof. Dr. Arıca, gribal enfeksiyona karşı yapılan grip aşısının Türkiye'ye geldiğini ancak henüz eczane ve hastanelere ulaşmadığını kaydetti.

Grip aşısını risk grubunda olan 6 ay ve üzerindeki çocuklara, erişkinlere ve 65 yaş üzerinde kronik rahatsızlığı bulunanlara önerdiklerini dile getiren Arıca, şu bilgileri paylaştı:

"Özellikle 'Grip aşısı ile koronavirüs aşısı arasında süre kısıtlaması var mı?' diye soruluyor. Herhangi bir kısıtlama yok çünkü ikisi de canlı aşı değil. Genellikle canlı aşılar arasında 1 ay veya 28 gün geçmesi gerekiyor ama koronavirüs ile grip aşısı arasında herhangi bir zaman bırakmaya gerek yok. Aynı gün veya bir gün arayla olabiliriz. Grip aşısı genellikle eylül ayından ocak, şubat ayına kadar 6 ay ve üzerindeki herkese vurulabilir. Bu aşıyı özellikle kronik rahatsızlığı, böbrek, kalp yetmezliği, nörolojik hastalığı olanlara, sürekli ilaç kullananlara, 65 yaş ve üzeri veya sürekli enfeksiyon geçiren kişilere öneriyoruz. Koronavirüs aşıları da şu an 12 yaş ve üzeri kişilere yapılabiliyor."

Arıca, gerek Kovid-19 gerekse grip aşısında ilk 24 ila 48 saat içinde şişlik, kızarıklık, halsizlik gibi etkilerin her 10 kişiden ikisinde görülebildiğini belirtti.

Aynı gün iki aşının yapılması halinde etkilenme süresinin daha kısa olabileceğini vurgulayan Arıca, "Aynı gün vurdurdukları takdirde iki koruma sağlanarak kısa vadede yan etkileri geçecektir. Bilim insanları olarak bunu öneriyoruz ve bunun faydalı olacağını düşünüyorum." diye konuştu.

Ağustosun ortasından itibaren grip vakalarıyla karşılaşmaya başladıklarını aktaran Oğuztürk, havaların soğumasıyla kapalı alanlarda daha fazla vakit geçirildikçe grip vakalarında da artış görülebileceğini belirtti.

"Kronik hastalığı olanlarda daha ölümcül olabiliyor"

Oğuztürk, özellikle riskli gruptaki kişilere grip aşısı olmaları tavsiyesinde bulunarak, "Grip, pandemi oluşturmasa dahi özellikle kış aylarında her yaş grubu için tehdit oluşturuyor. Tansiyon, diyabet gibi kronik hastalığı olanlarda, KOAH ve diğer akciğer hastalığı olan kişilerde, kanser hastalarında, bağışıklık sistemi yetersiz olan kişilerde grip hastalığı diğer insanlara göre daha ölümcül olabiliyor. Bu anlamda 65 yaş üstü kronik hastalığı olanlar, hatta genç yaşta dahi olsa bu tür problemleri olanlar grip aşısı yaptırırlarsa hastalığı hafif veya şikayetsiz olarak atlatabileceklerdir." ifadelerini kullandı.

Ne zaman grip aşısı yapılmamalı?

Grip aşılarının ciddi bir yan etkisi olmadığını ve 6 aydan küçük bebekler dışında herkese yapılabileceğini anlatan Oğuztürk, "Grip aşısını yaptırırken bazı kriterlere uymak gerekiyor. Yüksek ateşli hastalığınızın olduğu dönemde grip aşısı yaptırmamalısınız. Yumurta alerjiniz varsa yine grip aşısı yaptırmamalısınız." diye konuştu.

"Gribe yakalanmamak için aşı yaptırılmalı"

Oğuztürk, Kovid-19 aşısının gripten de koruyacağına ilişkin düşüncenin yanlış olduğuna işaret ederek şöyle konuştu:

"Kovid-19 hastalığı, etkeni koronavirüs dediğimiz bir RNA virüsü, grip hastalığının etkeni ise influenza virüsü. Yani grip aşısı yaptıran kişi, Kovid-19 hastalığına karşı koruyuculuk kazanmadığı gibi Kovid-19 aşısı yaptıran kişi de gripten korunmayacaktır. İkisi farklı virüslere karşı koruma sağlayan aşılardır. Bu anlamda, Kovid-19 aşısı yaptıranların gribe yakalanmamak için ayrıca grip aşısı yaptırması gerekiyor."

"Yaklaşık 6-7 ay koruyuculuk sağlayacaktır"

Gribin kışın hızla yayıldığını aktaran Oğuztürk, "Ülkemizde ekim ayının ortasından itibaren, kasım ayı da dahil olmak üzere grip aşısı yaptırılabilir. Yaptırılan grip aşıları da yaklaşık 6-7 ay boyunca, grip mevsimi bitene kadar koruyuculuk sağlayacaktır." dedi.

Prof. Dr. Oğuztürk, Kovid-19 ile grip aşılarının 10-15 gün arayla yaptırılması tavsiyesinde bulundu.

Türkiye'de aşıya ulaşmada herhangi bir sıkıntı bulunmadığını anımsatan Gürcan, herkese aşı olma çağrısında bulundu.

- "Pandemiden kurtulmamızın en etkili yöntemi aşılanma"

Aşının faydasının bilimsel verilerle kanıtlandığını dile getiren Gürcan, "Hasta sayısının azalmasında ve aşı olanların hastalığı daha hafif geçirmeleri aşının etkisini açıkça gösteriyor. Aşı olmayanlarla kıyaslandığında hastaneye başvurma, yoğun bakıma yatma ve ölüm oranlarında belirgin bir düşme var. Pandemiden kurtulmamızın en etkili yöntemi aşılanma." dedi.

Gürcan, Türkiye'de 100 milyon dozdan fazla Kovid-19 aşısı uygulandığını ve aşılama çalışmalarının başarılı şekilde sürdüğünü ifade etti.

- Toplumsal bağışıklığın önemine dikkati çekti

Sağlık Bakanlığı ve sağlık çalışanlarının büyük özveriyle çalıştığına dikkat çeken Gürcan, toplumsal bağışıklığa ulaşılması için henüz yeterli aşılama oranına ulaşılamadığını dile getirdi.

Birinci doz aşılarını olan 51 milyonun üzerindeki kişinin ikinci dozlarının tamamlanmasıyla toplumsal bağışıklık için önemli bir oranın yakalanacağını vurgulayan Gürcan, şunları kaydetti:

"Sağlık Bakanlığının rakamlarına baktığımızda, ilk doz aşılamanın 51 milyona yaklaştığını, ikinci ve üçüncü doz aşı toplamının da 50 milyon civarında olduğunu gösteriyor. Toplumun yüzde 60'ı aşı kararsızlığını yenmiş ve aşılanmaya karar vermiş demektir, bu çok iyi bir durum. Eğer bu kişiler ikinci dozlarını olursa toplumsal bağışıklık düzeylerine ulaşmamızın çok yakın olduğu gerçeği ortaya çıkıyor. Bu grup aşısını tamamlayıp 1-2 ay boyunca maske, mesafe ve temizlik kurallarına da tam bir uyum sağlanırsa tünelin sonuna geleceğimizi düşünüyorum."

Gürcan, salgınla mücadele önemli bir fırsat yakalandığını rehavete kapılmadan herkesin aşısını olması gerektiğini dile getirdi.

İki doz aşı olan kişi sayısının artmasıyla hedeflenen yüzde 70'lik toplumsal bağışıklık oranına ulaşılacağını belirten Gürcan, "Yakaladığımız bir fırsat var. İlk dozunu olanların yakın zamanda ikinci doz aşılarını da olacaklarını düşünürsek ve 1-2 ay daha sıkı bir şekilde maske, mesafe ve temizliğe dikkat edersek bu kışa çok rahat şekilde girebiliriz. Eski özlediğimiz o maskesiz günlere dönebiliriz. Bu kadar iyi bir fırsatı yakalamışken önümüzdeki 1-2 ayı çok iyi değerlendirebilirsek kışa çok rahat girebileceğimizi düşünüyorum." diye konuştu.

"İshal ya da kusma varsa çocuk okula gönderilmemeli"

Hekimlerin aslında Norovirüs'e çok alışık olduğunu okullar her açıldığında kalabalık ortamlar olduğu zaman genellikle yaygınlaştığını da söyleyen Prof. Dr. Yavuz, Kovid pandemisinden sonra ailelerde artan "Çocuğum Kovid mi oldu?" endişeyle ilgili de "Genellikle ishal ve kusma yapar. Ateş çok gördüğümüz bir tablo değildir. Sınıfta 5-10-15 kişi, kısa bir süre içinde hastalanabilir. Buradan da anlarız Norovirüs olduğunu. Evde kalıp sıvı ve elektrolit replasmanı yeterli olur. Başka bir tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Ancak çok kusuyorsa çocuk, ağızdan beslenemiyorsa belki damar yolundan desteklemek gerekebilir.

Kovid'le karıştırılmamalı Norovirüs. Her ne kadar Kovid de ishalle seyretse de bazen, genelde solunum yolu semptomları da eşlik eder.

Ateş olur. Burun akıntısı, boğaz ağrısı, Norovirüs'te bunları pek görmeyiz. Solunumsal semptomlarla, tat koku kaybı vs. beraber ishal varsa belki Kovid yönünde düşünülebilir. Okula yeni başlayan çocukların velileri belki endişeli olabilir ama eski veliler Norovirüs'ü biliyor aslında. Ama geçen yıl çocuklar hiç okula gitmediği için, unutuldu biraz. Bunun için de belki kaygılar fazla. Endişe etmeye gerek yok ama hasta olan çocukların kesinlikle okula gönderilmemesi lazım. Hem Kovid hem de diğer viral enfeksiyonların yayılmasında en kritik nokta bu aslında" diye konuştu.

"Aşılanma yüzde 80 olana kadar önlemlere devam"

İstanbul'un son durumuyla ilgili de değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Yavuz, şunları söyledi: 

"Trafik facia gerçekten. Bu demektir ki İstanbul çok kalabalık artık. Herkes döndü. Dolayısıyla her türlü viral hastalık için bir besi yeri ortamı oluştu. Kovid aşıları ölümden ve ağır hastalıktan korunmada çok çok etkili. Aşı olanlar çok daha nadiren ölüyorken şu anda aşı olmayanlar ölüyor, bunu artık rahatlıkla söyleyebiliriz. Sağlık Bakanlığı verileri de bu yönde. Kontrollü, sosyal yaşama devam etmek zorundayız. Herkes aşısını olacak ama aşı olanlar da dahil olmak üzere kapalı ortamlarda ve yakın temasta kesinlikle maske çıkarılmayacak, çok sayıda insanla görüşülmeyecek. Aşılanma oranımız yüzde 80'lere ulaşana kadar kontrollü sosyal yaşama uyumaya devam etmek zorundayız. Aşı sırası gelen de çocuklar da dahil hemen olmalı."

"İsrail önlemleri erken bıraktığı için bu durumda"

Toplumsal aşılamada yüzde 80'lere ulaşmadan kontrollü sosyal yaşamı bırakmanın İsrail'deki gibi sonuçlara yol açabileceğine de değinen Prof. Dr. Yavuz, uyarılarını şöyle sürdürdü:

"Kontrollü devam etmezsek, aşı yüzde 90 korusa bile, koruyamadığı yüzde 10'luk grup aşılı olduğu için birdenbire yüzlerce insanla görüşmeye başladığı zaman, enfekte olduğunda bütün topluma hızla yayılıyor hastalık. Aşılanmış olmak davranış değiştirdiği için, aşılanmışların içinde hastalananlar düşük oranda bile olsa çok daha fazla insana temas ederek bulaşların artmasına yol açabiliyorlar. Aşıda hedeflenen noktalara ulaşana kadar kontrol önlemlerine devam etmek zorundayız bu nedenle. İsrail'de mesela, önlemlere yeterince dikkat edilmedi, aşısızlar ve aşının etkisi geçenlerde vaka sayıları hızla arttı."

"Kapanma olmayacak rehavetine kapılmak için erken"

Bilim Kurulu Üyesi Yavuz, Türkiye'deki gibi toplumda enfeksiyon çoksa okullarda da enfeksiyon oranlarının artacağını vurgulayarak "bir daha kapanma olmayacak" rehavetine kapılmak için erken olduğunu söyledi. Prof. Dr. Yavuz, "Önlemlerle dolu bir kış geçirmeliyiz. Okulları açık tutmak gerekiyorsa, gerekirse toplumu kapatmalıyız. Çünkü okullar şu an çok önemli. En büyük zararı onlar gördü bu pandemide. Kapanma açısından en kritik nokta hastanelerde dolacak mı? Şu anda öyle bir doluluk yok" dedi

"Ölüm sayıları yükselmedi, teste gidenlerde azalma var"

Aşılanmaya rağmen ölüm sayılarının daha fazla olduğu yönündeki tartışmalara da değinen Prof. Dr. Yavuz, sözlerini şöyle noktaladı:

"Daha az test yaptırıyoruz gibi geliyor. Aşılananlar hastalığı çok hafif geçirdiği için belki daha az teste gidiyor. Yine insanların bir kısmı da karantinadan çekindiği için teste gitmek istemiyor. Böyle bir eğilim gözlemliyorum ben. Alfa pikini hatırlarsanız 60 binlere çıkmıştı vaka sayıları. İngiltere'de Delta pikinde yine aynı yüksek vaka sayıları çıktı ki onlar bizden çok daha yüksek aşılama oranlarına sahip olduğu halde. Bizim (vakaların daha düşük olup ölüm sayılarının daha fazla görünmesi) test yapma stratejimizle de ilgili. Semptomatik olanlara test yapıyoruz. Dolayısıyla asemptomatik geçirenlerin teste gitmediğini düşünüyorum. Bu da vaka sayısı ve ölüm sayılarındaki pay ve paydayı değiştiriyor. Ölüm oranlarının daha yüksek görünmesine yol açıyor gibi. Bu bir hipotez tabii, benim tahminim sadece. Bir de Delta varyantta mortalitenin daha yüksek olduğu ile ilgili veriler de var ama bu da henüz tahmin, kesin kanıtlanmış değil şu anda."

Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, aşı karşıtlığıyla ilgili sosyal medya hesabından açıklamalarda bulundu.

Bu coğrafyada 330 yıldır aşıların yapıldığını, aşıya ruhsat uygulamasının son 15 yıldır olduğunu belirten Ceyhan, aşıların önemini şöyle anlattı:

"Önce ithal izni yetiyordu. Bu pandemi aşısı kadar güvenilir veri de yoktu, bu aşı 5,5 milyar doz yapıldı. Genetik yolla elde edilen aşılar da kullanıldı.

Hatta gelişmiş ülkelerde hücre çekirdeğine giremeyen mRNA aşılarını bırakın, 30-40 yıldır çekirdek içine girebilen DNA aşıları da faz çalışmalarında kullanılıyor.

Ben hiç maymuna benzeyen, 3 kulaklı, 5 kulaklı insan görmedim. Siz gördünüz mü?

Aşılar tersine her yıl dünyada 2,5 milyon kişinin ölümünü engelliyor, sakatlıkları önlüyor ve ülke ekonomisine 7,5 milyar dolar katkıda bulunuyor."

Aşı karşıtlığına tepki gösteren Ceyhan, “Bazıları mRNA yazmayı, DNA ne, RNA ne bilmeden insanlara akıl veriyorlar. Aşı insanı maymun yapmıyor ama 2-3 bin kişi Maymunlar Cehennemi filmi ortamında yaşamak istiyor anlaşılan. Ama sayınız yetmez, bilginiz yetmez. Bence artık yalan yaymaktan yoruldunuz siz de. Aklın ve bilimin gösterdiği yola girin artık” ifadelerini kullandı.

İstanbul’un Maltepe ilçesinde Cumartesi günü aşı karşıtları valiliğin izniyle büyük bir miting düzenlemişti.

Yaklaşık 2 yıldır hayatımızda olan koronavirüs (Kovid-19) son dönemde varyantlar ile gündemde. Bunlardan en dikkat çekeni ise Delta.

İlk olarak Hindistan'da görülen Delta varyantının daha bulaşıcı olduğu bilimsel olarak kanıtlandı. Haliyle bu varyant küresel vaka artışının bir numaralı nedeni olarak gösteriliyor

Aşı olanlara uyarı
Uzmanlar bir süredir çift aşılı kişilerin de Delta'ya yakalanabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Zira aşı olmak size kat kat daha fazla koruma sağlarken, yine de virüse yakalanabilir ve hatta bunu çevrenize bulaştırabilirsiniz.

İngiltere'den gelen son rapor ise varyantlar ve aşı olan kişilerde farklı semptomların görülmesi nedeniyle koronavirüs belirtilerinin değiştiğine işaret ediyor.

Bu 5 semptoma dikkat!
İngiliz Mirror gazetesinde yer alan habere göre, burun akıntısı , baş ağrısı , hapşırma , boğaz ağrısı ve koku kaybı son dönemin en yaygın 5 semptomu arasında gösteriliyor ve uzmanlar bu belirtilere sahip olan kişilerin aşılı olsun ya da olmasın mutlaka test yaptırmaları gerektiğinin altını çiziyor.

Semptomların tam listesi
Ancak uzmanlar bunun sadece en yaygın 5 semptom olduğunun altını çiziyor. Mu ve Delta varyantlara yakalanan kişilerde görülen semptomların tam listesi ise şöyle...

1- Yüksek ateş
2- Titreme
3- Devamlı öksürük
4- Koku kaybı veya değişikliği
5- Tat kaybı veya değişikliği
6- Baş ağrısı
7- Olağandışı yorgunluk

8- Boğaz ağrısı
9- Bilinçte bulanıklık
10- Deri döküntüsü
11- Ağız veya dilde meydana gelen değişiklikler
12- Kırmızı ve ağrılı parmaklar veya ayak parmakları
13- Nefes darlığı
14- Göğüs ağrıları

15- kas ağrıları
16- Boğuk ses
17- İshal
18- İştahsızlık
19- Karın ağrısı
20- Burun akması
21- Hapşırma

Hangi aşı ne kadar koruyor?
Peki hangi aşı Delta'dan ne kadar koruyor? İşte yapılan son araştırmalara göre, koronavirüs aşılarının Delta'ya karşı sunduğu koruyuculuk oranları...

İngiliz bilim insanları Türkiye'de de kullanılan Pfizer-BioNTech koronavirüs aşısının Delta varyantına karşı etkisini açıkladı. 20 bine yakın kişiden alınan verilerin incelenmesi ile elde edilen sonuçlara göre, iki doz Pfizer aşısı Delta varyantından kaynaklanan semptomatik hastalıkları önlemede % 88 etkili.

Reuters'ta yer alan habere göre, Public Health England (PHE) araştırmacıları bir başka varyant olan Alpha için de bu aşıyı mercek altına aldı. Bilim insanları iki doz Pfizer aşısı Alpha varyantından kaynaklanan semptomatik hastalıkları önlemede % 93.7 etkili olduğunu saptadı.

PHE söz konusu aşının ilk dozunun Delta varyantından kaynaklanan semptomatik hastalığa karşı yaklaşık % 33 etkili olduğunu söylemişti. Son çalışma ile bu oran yüzde 36'ya revize edildi.

Geçtiğimiz günlerde ülkemizde kullanılan bir başka aşı olan Sinovac için Delta koruyuculuk oranı açıklanmıştı. Sinovac sözcüsü Liu Peicheng, Kovid-19 aşısının Delta varyantına karşı etkili olduğunu duyurdu. Peicheng, Reuters'a yaptığı açıklamada aşılananlardan alınan kan örneklerine dayanan ön sonuçların, Delta varyantına karşı nötralize edici etkide üç kat azalma gözlemlendiği bilgisine yer verdi.

Peicheng, üçüncü doz aşı ile ilgili de açıklamalarda bulundu. Peicheng, üçüncü doz uygulamasının, Delta varyantına karşı daha güçlü ve daha dayanıklı antikor reaksiyonunun ortaya çıkmasına yardımcı olacağını belirtti.

Moderna da aşısının Delta'ya karşı etkinlik oranını açıkladı. Şirket ikinci aşı dozunu aldıktan bir hafta sonra sekiz hastadan kan örnekleri aldı ve onları birden fazla varyanta maruz bıraktı.

Aşı, Delta varyantı da dahil olmak üzere test edilen tüm varyantlara karşı yüksek düzeyde nötralize edici antikor üretti. Yapılan resmi açıklamaya göre, antikor seviyeleri Delta varyantına karşı sadece 2,1 kat düştü.

Delta ile ilgili son açıklama Novosibirsk Devlet Üniversitesi Laboratuvarı Başkanı ve Rusya Bilimler Akademisi üyesi Sergey Netesov'tan geldi. Netesov Sputnik'e verdiği demeçte aşının Delta varyantına karşı sağladığı koruma oranını da açıkladı. Nestov, 'Aşı delta varyantına karşı yüzde 90 koruma sağlıyor' dedi.

Müjdeyi önceki gün duyuran Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, “Bir tesiste üretimine başladığımız TURKOVAC aşımız bugün ikinci bir tesiste daha seri üretilecek altyapıya ulaştı. Onay alması halinde ekim ayı içinde seri üretime geçeceğiz” ifadelerini kullandı. Salgının başladığı ilk günden itibaren harekete geçen bilim adamları, özverili bir çalışma gerçekleştirerek yerli aşımızı aşama aşama geliştirdi.

BAŞVURU RAPOR SONRASI

Yerli aşı çalışmalarında, gönüllülere Faz-1 Kasım 2020, Faz 2 ise Şubat 2021’de başladı. Faz-2 çalışmalarında gönüllülerin aşılanması Nisan’da tamamlanırken Faz-3 klinik çalışmaları Haziran ayında başladı.

Şimdiye kadar herhangi ciddi bir yan etki görülmeyen aşıda, çalışmalar sonrası Faz-3 etkinlik raporu hazırlanacak ve TİTCK’ye acil kullanım onayı başvurusu yapılacak. Bununla birikte aşı olan gönüllüler Sağlık Bakanlığı tarafından yakından izleniyor. Sık sık iletişim kuruluyor. Aşının bağışıklık düzeyi ve güvenliği konusunda veriler toplanıyor.

KIYASLAMA YAPILIYOR

Diğer yandan TURKOVAC’ın, Sinovac’la birlikte kıyaslaması da yapılıyor. Türkiye’de aşı üretimini gerçekleştirebilecek tüm tesislerin incelemeleri tamamlanarak iyi üretim uygulamaları (GMP) sertifikasyonu işlemleri tamamlanmıştı. Bir tesiste üretimine başlanılan TURKOVAC aşısı için ikinci bir tesiste daha seri üretilecek alt yapıya ulaştı. TURKOVAC onay alması halinde seri üretime geçilecek.

TESTTEN GEÇECEK

TURKOVAC, başvurusu kabul edilmesiyle birlikte TİTCK’ye ait laboratuvarlarda 14 günlük testlerde yapılacak.

Analiz sürecinde, aşının formülasyon yapısının değişip değişmediği kontrol edilecek. Aşının, üretimden gelen özelliklerinin korunduğu, beklenilen etkiye sahip olacağı ve güvenli olduğu bu süreç sonunda tespit edilecek. En az 14 gün sürecek testlerin ardından uygun bulunması halinde, aşıya TİTCK tarafından “Acil Kullanım Onayı” verilerek kullanıma sunulacak.

ACİL KULLANIM ONAYI (AKO) NEDİR?

Bulaşıcı hastalıklar kapsamında kabul edilen, halk sağlığını ciddi olarak tehdit eden istisnai durumlarda kullanılacak ve ruhsatlandırmaya esas veriler sağlanıncaya kadar sorumlu kurum tarafından verilen kullanım izni.

Koronavirüs Bilim Kurulu'nun tavsiyeleri doğrultusunda, Sağlık Bakanlığınca belirlenen "Kovid-19 Aşısı Ulusal Uygulama Stratejisi"ne göre, Türkiye genelinde 14 Ocak'ta sağlık çalışanlarıyla başlatılan Kovid-19'a karşı toplumsal aşılama, yoğun bir şekilde yeni yaş ve meslek gruplarının randevu sistemine tanımlanmasıyla devam etti. 

Aşılama şubatta 65 yaş ve üzerindeki kişiler ile öğretmenlere uzanırken martta 60 yaş ve üzeri vatandaşlar ile eşleri, nisanda ise 55 yaş ve üstündekilerin aşılanmasına geçildi. Bu süreçte öncelikli meslek gruplarının da aşılamaları yapıldı.

HAZİRAN AYI AŞILAMADA DÖNÜM NOKTASI OLDU 

Türkiye, aşı tedarikinin de hızlanmasıyla haziranda toplumsal aşılama çalışmalarında en yoğun dönemine geçti. Sırasıyla 50 yaş, 40 yaş, 35 yaş, 30 yaş ile 25 yaş ve üzerindekilerin aşılaması için sistemde tanımlama yapıldı. 25 Haziran itibarıyla da 18 yaş ve üzerindekiler, randevularını alarak Kovid-19 aşılarını olmaya başladı. 

Halen 12 yaş ve üzerindeki herkes, Kovid-19'a aşısını olabilirken Sinovac veya BioNTech aşılarından istediğini tercih edebiliyor. 

Aşılamada yaş grubunun düşürülmesiyle uygulanan aşı miktarlarında da hızlı artışlar kaydedildi. Türkiye'de uygulanan Kovid-19 aşısı mayısta 30 milyon dozu, haziranda 50 milyonu aştı. Türkiye, temmuzda ise toplam aşılamada 70 milyon doza ulaştı. 

Kovid-19 ile mücadele kapsamında ülke genelinde uygulanan birinci, ikinci ve üçüncü doz aşı miktarı ağustos sonu itibarıyla 90 milyonu geçmişti.

İlk olarak Kolombiya'da tespit edilen koronavirüs varyantı, dünyada sağlık birimleri tarafından yakından izleniyor.
B.1.621 olarak numaralandırılan Kolombiya varyantına "Mu" ismi verildi. Daha önceki varyantlara da Yunan alfabesine göre Alfa, Beta, Gama ve Delta isimleri verilmişti. Yeni varyanta Latin Amerika ve Avrupa'da da rastlandı.

Mu varyantı, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından "yakından izlenmesi gereken varyant" kategorisine alındı. WHO, koronavirüsün bu varyantının aşılara karşı daha dirençli kılan mutasyonlar geçirdiğini ancak bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

WHO daha önce Alfa, Beta, Gama ve Delta varyantlarını "kaygı verici varyantlar" kategorisine almıştı. Mu varyantı ise daha düşük uyarı seviyesine karşılık gelen "yakından izlenmesi gereken" beşinci varyant oldu. Daha önce de Eta, Iota, Kappa, Lambda varyantları bu kategoriye alındı.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) de Mu varyantını yakın takibe aldı. İngiltere Halk Sağlığı Merkezi (PHE) verilerine göre aşıların Kolombiya varyantına karşı daha az etki gösterdiğine ilişkin bazı işaretler olsa da, bu bulgular henüz çok sınırlı ve daha kapsamlı bir araştırmayı gerektiriyor. 

Mu varyantının Delta varyantına göre daha bulaşıcı olduğuna yönelik bir bulgu ise yok.

Aşılar yeni varyantlar karşısında ne kadar etkili?

Şu anda dünya genelinde yaygın kullanımda olan aşılar, koronavirüsün eski türlerine göre geliştirilmiş durumda.
Bilim insanları ve aşı üreticileri, aşıların yeni varyantlara karşı da büyük oranda etkili olduğunu ancak bazı varyantlara karşı daha düşük koruma sağladığını belirtiyor.

ABD'li ilaç şirketi Pfizer ile birlikte koronavirüs aşısı geliştiren Almanya merkezli biyoteknoloji şirketi BioNTech'in CEO'su Prof. Dr. Uğur Şahin ise mevcut aşının Delta varyantı dahil olmak üzere tüm varyantlara karşı etkili olduğunu ve herhangi bir güncellemeye şimdilik ihtiyaç duyulmadığını söyledi.

6-12 ay içerisinde aşının güncellemesini gerektirecek başka varyantların ortaya çıkmasının çok olası olduğunu belirten Şahin, "Ancak şu an böyle bir şey gerekmiyor" diye konuştu. Şahin, şu anda aşıyı güncellemeye ilişkin verecekleri bir kararın, yeni bir varyantın baskın olmaya başlamasıyla 3-6 ay içerisinde yanlış çıkma ihtimaline değinerek, "Bu yüzden, değişiklik kararının zamanı da uygun olmalı" dedi.

Ne tür varyantlar var?
İlk kez Aralık 2019'da Çin'de tespit edilen yeni tür koronavirüs, aradan geçen zaman içerisinde farklı mutasyonlara uğradı ve bunların bazıları yeni varyantlar olarak yayılmaya başladı. Bunlar arasında özellikle son dönemde ilk kez Hindistan'da tespit edilen Delta varyantı, yayılma hızıyla endişe yaratıyor. Daha önce ilk kez İngiltere'de görülen Alfa, ilk kez Güney Afrika'da ortaya çıkan Beta ve Brezilya'daki Gamma varyantları gündeme gelmişti.

Dünya genelinde, Covid-19'a yol açan yeni tür koronavirüsün binlerce farklı varyantı dolaşımda bulunuyor. Virüsler, hayatta kalabilmek ve çoğalabilmek için değişime uğruyorlar. Bu aslında doğal bir süreç. Bu değişim sonucunda bazı virüs türleri yeni varyant olarak ortaya çıkıyor ve yayılmaya başlıyor. Dünya genelinde kamu sağlığı yetkilileri ve uzmanları tarafından yakından takip edilen yeni varyantlar şunlar:

Delta varyantı - B.1.617.2: İlk kez Hindistan'da görüldü. En az yüzde 40 daha bulaşıcı olduğu tespit edildi. İngiltere'de hakim varyant ve dünya genelinde de hızla yayılıyor.

Alfa varyantı - B.1.1.7: İlk kez İngiltere'nin Kent bölgesinde görüldü. İngiltere'de 2020 sonu ve 2021 başında uygulanan kapanma döneminin arkasında yatan etken oldu. 50'den fazla ülkeye yayıldı ve mutasyona uğramış farklı türleri de tespit edildi.

Beta varyantı - B.1.351: Güney Afrika'da ortaya çıktı. Ancak uygulanan seyahat kısıtlamalarıyla dünyada fazla yayılması önlendi.

Gamma varyantı - P.1: İlk kez Brezilya'da tespit edildi. Bir dönem Brezilya'nın Covid-19 vaka ve can kayıplarında dünyanın en kötü ülkesi olmasına yol açtı.

Yeni varyantlara karşı hangi tedbirler alınmalı?
Bu varyantlardan korunma tavsiyesi de koronavirüsle aynı. Temizlik, maske kullanımı ve sosyal mesafenin korunması olarak sıralanıyor.

Salgın hastalık ve kamu sağlığı uzmanları salgından korunmak için bilinen önlemlerin sürdürülmesi ve iç mekanlarda, özellikle de iyi havalandırılmayan yerlerde, başka insanlarla bir araya gelmekten kaçınılması gerektiğini vurguluyorlar.

Yeni varyantların daha bulaşıcı olduğu yolundaki ilk izlenimler doğruysa, iç mekanlarda çok daha fazla önlem almak ve sosyal temasları çok daha az bir düzeye indirmek gerekebilir.

Corona virüsün ''Mu Varyantı'' konusunda açıklama yapan Sağlık Bakanı Koca, bir kez daha aşılamanın önemine dikkat çekti.

''TÜRKİYE'DE 2 KİŞİDE 'MU VARYANTI' TESPİT EDİLDİ''

Bakan Koca, ''Mu Varyantı”nın Türkiye’de şu ana kadar 2 kişide tespit edildiğini söyledi.

Koca, “Şu ana kadar bizim yeni varyant olarak tespit ettiğimiz 2 vaka dışında olmadı. Ağırlıklı olarak Delta ve Delta Plus şeklinde. Bu varyantlarda da yüzde 90’ı geçen oranlar söz konusu. Aşılama oranının artışıyla vaka sayılarının düşeceğini düşünüyorum'' diye konuştu.

"OKULLARI KAPATMAYI DÜŞÜNMÜYORUZ"

Sağlık Bakanı, vakaların artması nedeniyle okulları kapatmak istemediklerini de sözlerine ekledi.

Aşı kozunun bulunduğuna dikkat çeken Bakan Koca, okullarda hangi durumda ne yapılması gerektiğinin de belirlendiğini söyledi.

Koca, Bilim Kurulu’nun gündeminde yeni kısıtlamaların olmadığını belirtti.

Etkinlikte konuşan Şahin, yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı geliştirdikleri mRNA aşısının laboratuvar süreçleri ve çalışmalarıyla ilgili bilgiler paylaştı. Süreç boyunca farklı yaklaşımlar denediklerini, ilk klinik çalışmaları yaparak gerekli kavram kanıtına ulaştıklarını aktaran Şahin, klinik araştırmalarda birçok doküman bulunduğunun ve her hasta için ayrı ayrı hazırlanması gerektiğinin altını çizdi.

Şahin, GMP (granülosit-monosit progenitör) üretiminin "sıkıcı" bir süreç olduğunu vurgulayarak "Yaptığımız şey şuydu. Bunları elektronik kayıt, toplu kayıt ve yaklaşımın otomatikleştirilmesine çevirdik. Böylece altı haftadan daha az sürede bu süreç ortaya çıkabilir." diye konuştu.

"2020 salgınıyla karşılaşmak, bu teknolojileri kullanmamıza ve bir aşı geliştirme hedefine olanak sağladı." diyen Şahin, burada kullandıkları kavramın yine aynısı olduğunu ve virüsten korunmak için genetik bilgiyi kullandıklarını aktardı.

Şahin, "20'den fazla nörojeni test ettik, ayrıca hangi aşının en uygun olduğu sorusunu da sorarak daha iyi reseptör bağlama alanı mı yoksa tam sivri uçlu proteinin mi en uygun aşı olduğunu gördük." diye konuştu.

"Yıl sonuna kadar 1 trilyon dozdan fazla aşı üreteceğiz"

Aşıların 2 aylık ve 6 aylık etkisini ölçen verilere sahip olduklarını ifade eden Şahin, "Aşı üretimimiz 2019'da 10 bindi. Ortağımız Pfizer ile yıl sonuna kadar 1 trilyon dozdan fazla aşı üreteceğiz. Bu müthiş bir artış." dedi.

Şahin, "Varyantların maliyet nötralizasyonunu düzenli olarak analiz ediyoruz. Delta varyantının lokalizasyonunun azaldığını gözlemledik ama yine de sorun yok." ifadesini kullandı.

"Veriler 3. dozda.."

Bu verileri ikinci dozun ardından 2 ay geçecek şekilde elde ettiklerini belirten Şahin, şunları kaydetti:

"İkinci dozdan sonra antikor titresinde artan bir zaman aralığı olduğunu ve Delta varyantına karşı korumanın da antikor titrelerini düşürdüğünü görüyoruz. Yine de hastalığa karşı güçlü bir korumamız var. Ayrıca gördük ki bu henüz yayımlanmamış bir veridir, tam nötralizasyon, ikinci dozdan sonra daha yüksek antikor titreleri oluşturan ek üçüncü dozdan sonra sağlanır. Veriler 3. dozda yüzde 95, enfeksiyon kontrolünde yüzde 97 tam korumanın sağlandığını gösteriyor."

Şahin, GMP (granülosit-monosit progenitör) üretiminin "sıkıcı" bir süreç olduğunu vurgulayarak "Yaptığımız şey şuydu. Bunları elektronik kayıt, toplu kayıt ve yaklaşımın otomatikleştirilmesine çevirdik. Böylece altı haftadan daha az sürede bu süreç ortaya çıkabilir." diye konuştu.

"2020 salgınıyla karşılaşmak, bu teknolojileri kullanmamıza ve bir aşı geliştirme hedefine olanak sağladı." diyen Şahin, burada kullandıkları kavramın yine aynısı olduğunu ve virüsten korunmak için genetik bilgiyi kullandıklarını aktardı.

Şahin, "20'den fazla nörojeni test ettik, ayrıca hangi aşının en uygun olduğu sorusunu da sorarak daha iyi reseptör bağlama alanı mı yoksa tam sivri uçlu proteinin mi en uygun aşı olduğunu gördük." diye konuştu.

- "Yıl sonuna kadar 1 trilyon dozdan fazla aşı üreteceğiz"

Aşıların 2 aylık ve 6 aylık etkisini ölçen verilere sahip olduklarını ifade eden Şahin, "Aşı üretimimiz 2019'da 10 bindi. Ortağımız Pfizer ile yıl sonuna kadar 1 trilyon dozdan fazla aşı üreteceğiz. Bu müthiş bir artış." dedi.

Şahin, "Varyantların maliyet nötralizasyonunu düzenli olarak analiz ediyoruz. Delta varyantının lokalizasyonunun azaldığını gözlemledik ama yine de sorun yok." ifadesini kullandı.

Bu verileri ikinci dozun ardından 2 ay geçecek şekilde elde ettiklerini belirten Şahin, şunları kaydetti:

"İkinci dozdan sonra antikor titresinde artan bir zaman aralığı olduğunu ve Delta varyantına karşı korumanın da antikor titrelerini düşürdüğünü görüyoruz. Yine de hastalığa karşı güçlü bir korumamız var. Ayrıca gördük ki bu henüz yayımlanmamış bir veridir, tam nötralizasyon, ikinci dozdan sonra daha yüksek antikor titreleri oluşturan ek üçüncü dozdan sonra sağlanır. Veriler 3. dozda yüzde 95, enfeksiyon kontrolünde yüzde 97 tam korumanın sağlandığını gösteriyor."AA

Etkinlikte konuşan Şahin, yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı geliştirdikleri mRNA aşısının laboratuvar süreçleri ve çalışmalarıyla ilgili bilgiler paylaştı. Süreç boyunca farklı yaklaşımlar denediklerini, ilk klinik çalışmaları yaparak gerekli kavram kanıtına ulaştıklarını aktaran Şahin, klinik araştırmalarda birçok doküman bulunduğunun ve her hasta için ayrı ayrı hazırlanması gerektiğinin altını çizdi.

Şahin, GMP (granülosit-monosit progenitör) üretiminin "sıkıcı" bir süreç olduğunu vurgulayarak "Yaptığımız şey şuydu. Bunları elektronik kayıt, toplu kayıt ve yaklaşımın otomatikleştirilmesine çevirdik. Böylece altı haftadan daha az sürede bu süreç ortaya çıkabilir." diye konuştu.

"2020 salgınıyla karşılaşmak, bu teknolojileri kullanmamıza ve bir aşı geliştirme hedefine olanak sağladı." diyen Şahin, burada kullandıkları kavramın yine aynısı olduğunu ve virüsten korunmak için genetik bilgiyi kullandıklarını aktardı.

Şahin, "20'den fazla nörojeni test ettik, ayrıca hangi aşının en uygun olduğu sorusunu da sorarak daha iyi reseptör bağlama alanı mı yoksa tam sivri uçlu proteinin mi en uygun aşı olduğunu gördük." diye konuştu.

- "Yıl sonuna kadar 1 trilyon dozdan fazla aşı üreteceğiz"

Aşıların 2 aylık ve 6 aylık etkisini ölçen verilere sahip olduklarını ifade eden Şahin, "Aşı üretimimiz 2019'da 10 bindi. Ortağımız Pfizer ile yıl sonuna kadar 1 trilyon dozdan fazla aşı üreteceğiz. Bu müthiş bir artış." dedi.

Şahin, "Varyantların maliyet nötralizasyonunu düzenli olarak analiz ediyoruz. Delta varyantının lokalizasyonunun azaldığını gözlemledik ama yine de sorun yok." ifadesini kullandı.

Bu verileri ikinci dozun ardından 2 ay geçecek şekilde elde ettiklerini belirten Şahin, şunları kaydetti:

"İkinci dozdan sonra antikor titresinde artan bir zaman aralığı olduğunu ve Delta varyantına karşı korumanın da antikor titrelerini düşürdüğünü görüyoruz. Yine de hastalığa karşı güçlü bir korumamız var. Ayrıca gördük ki bu henüz yayımlanmamış bir veridir, tam nötralizasyon, ikinci dozdan sonra daha yüksek antikor titreleri oluşturan ek üçüncü dozdan sonra sağlanır. Veriler 3. dozda yüzde 95, enfeksiyon kontrolünde yüzde 97 tam korumanın sağlandığını gösteriyor."AA

Virüsün varyantları üzerine araştırmalar da son sürat devam ederken, Güney Afrika Ulusal Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü, dünyada pek çok ülkede görülen yeni bir koronavirüs varyantı görüldüğünü bildirdi.

C.1.2 kodu verilen varyantın Çin'den Portekiz'e kadar birçok ülkede tespit edildiği belirtilirken, ilk olarak Güney Afrika'da tespit edilen koronavirüs varyantının diğer mutasyonlardan 'daha bulaşıcı' olabileceği ve aşılardan kaçma' potansiyeline sahip olabileceği vurgulandı.

VİRÜSÜN İLK HALİNE GÖRE 41,8 MUTASYONA UĞRADI
Araştırmayı gerçekleştiren Güney Afrika Ulusal Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü, yeni tespit edilen varyantın, virüsün ilk haline göre daha bulaşıcı olduğu ve 41,8 kez mutasyona uğradığı aktarıldı.

Nature dergisinde yayımlanan yeni varyantın ilk olarak Mayıs ayında Güney Afrika'daki bilim adamları tarafından tanımlandığı belirtilirken, varyantın İngiltere, Çin, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Mauritius, Yeni Zelanda, Portekiz ve İsviçre'de tespit edildiği vurgulandı. (NTV)

* Pençe Kaplan Operasyonu bölgesinde 10 Ağustos 2021 tarihinde roket saldırısı sonucu yaralanan Piyade Uzman Çavuş İsmail Şebelek tedavi gördüğü Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayarak 29 Ağustos 2021 tarihinde şehit olmuştur.

* Bizleri derin bir acı ve üzüntüye boğan bu olayda hayatını kaybeden aziz şehidimize Allah'tan rahmet, kederli ailesine, Türk Silahlı Kuvvetleri ile asil milletimize başsağlığı ve sabır dileriz.

Türkiye genelinde 400'den fazla kişile uygulandı 

İlk başlangıçta herhangi bir durumla karşılaşıp karşılaşmayacağımız için biz burada aşıdan sonra yarım saat kadar hastaları takip ediyoruz. Bu durumlarda herhangi bir sorun yaşamadık. Aşı uygulanan gönüllüler sonrasında da günlük aranıyorlar ve acil bir durum olup olmadığını kontrol etmek için takip ediliyorlar. Onlarla ilgili de herhangi bir sorun yaşanmadı. Biz şuan merkezimizde 2 gün içerisinde 10 kişiye aşı uyguladık ama Türkiye genelinde 400’ten fazla kişiye uygulanmış durumdadır.

Korona virüs 3 yıldır dünyayı ve ülkemizi de oldukça yordu. Maalesef bu hastalıkların tedavisinde tamamen düzelmesi için elimizde aşıdan başka bir yol yok. O yüzden bu aşıların geliştirilmesinde gönüllü olmak bize de korona virüsün iyileşmesine de fayda sağlayacaktır. Herkesin eğer uygunluğu sağlanıyorsa bu başvurularda öncelik göstermesini bekliyoruz” ifadelerini kullandı.

Aşısız genç hastaların virüsü ağır atlattığını dile getiren Bozbay, “Özellikle aşısız genç hastalarımız virüsü oldukça ağır atlatmaktadır. Bu durum bizi de üzüyor. O yüzden keşke insanları bu kişilerle görüştürme imkanımız olsa Servislerde yatan hastalarımıza ‘neden aşı olmadınız?’ diye sorduğumuzda, bazı sosyal medya paylaşımlarından etkilendiklerini söylüyorlar. Başkalarından duydukları olumsuz sonuçlardan etkilendiklerini söylüyorlar ama hastalığı geçirdikleri zaman ‘keşke aşımızı olsaydık’ diyen o kadar çok kişi var ki O yüzden aşı çok önemlidir. Elimizdeki tek silah da aşıdır” diye konuştu.

“Sıkıntı ve problemim yok”

Kayseri Şehir Hastanesi’nde depo bölümünde çalışan gönüllü Hakan Öz ise “Korona virüs hem ülkemizi hem de dünyayı ciddi derecede sarsıyor. Vatandaşlarımızdan isteğim, aşılarını olsunlar ve geciktirmesinler. Aşı olmayanlarda dışarıdan çok fazla etkilenmesinler. Aşının faydasını görenleri dinlesinler. Onların en azından hastalığı geçirseler bile hastalığı hafif geçirdiklerini bilsinler. Şuan için bende hiçbir şey yok. Normal zamanda ki gibiyim. Sıkıntı ve problem yok. Şu anda gayet iyiyim” şeklinde konuştu.

Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Bülent Ertuğrul şunları söyledi:

"Şu andaki bilimsel veriler, Delta varyantına karşı 2 doz Sinovac 1 doz BionTech'in daha etkili olduğunu gösteriyor. 2 doz BionTech'in etkinliği biraz daha düşük, yüzde 70'lerin biraz altında 65-70 arasında ama eğer 2 doz Sinovac olduysanız ve üstüne 1 dozda BionTech yaptırdıysanız koruyuculuk oranları yüzde 90'ın üzerine çıkıyor."

BIONTECH AŞISI YAN ETKİLERİ

Ankara Üniversitesi (AÜ) Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İsmail Balık, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın vatandaşlara şu an iki aşıdan birini yaptırabileceklerine yönelik seçenek sunduğunu belirtti. Her iki aşı üzerine üniversitede yaptıkları klinik gözlemlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu:

"Klinik gözlemlerimize göre, eğer alerjik bünyeniz varsa mRNA aşısı yerine tercihiniz varsa alerjik bünyelerde daha az yan etki yapan inaktif aşı olan Sinovac aşısını yaptırabilirsiniz. Çünkü, çalışmalarda sadece BioNTech değil diğer mRNA aşılarının daha çok reaksiyon yaptığı gözlendi. Ayrıca, mRNA aşıları, inaktif aşılara göre daha güçlü bağışıklık yanıtı yapıyor, immün sistem üzerine uyarıcı etkisi daha fazla olduğu için. Dolayısıyla, bağışıklık yanıtı zayıf olabilecek bünyeye sahip olanlar, mRNA aşısını tercih edebilir. Bunlar kim dersek, obezitesi bulunanlar, böbrek yetmezliği, şeker hastalığı olanlar, kanser tedavisi görenler veya çeşitli hastalıkları nedeniyle bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananlar, eğer seçenekleri varsa mRNA aşısı olan BioNTech aşısını tercih edebilirler. Ancak yine onlarda da inaktif aşısının çalıştığını, işe yaradığını söylememiz lazım. mRNA aşıları tek dozdan bir hafta sonrasından itibaren bağışıklık oluşturmaya başlıyor, inaktif aşılar ise ancak ikinci dozdan 15 gün sonra belirgin bağışıklık oluşturuyor."

Balık, kanser tedavi tamamlanmış olanların tedavileri bittiğinden bağışıklık sistemlerinin toparlanmış olacağını belirterek, "Dolayısıyla bu kişiler için iki aşı arasında bir farklılık görülmez." dedi.

Prof. Dr. Balık, "İleri yaştaki kişilerde de mRNA aşıları, daha etkin görülüyor ama onlarda bazı yan etki ihtimali daha fazla oluyor." diye konuştu.

SİNOVAC YAN ETKİLERİ

Sinovac aşısının yapılan faz 1 ve faz 2 çalışmalarında herhangi bir ciddi yan etki saptanmamıştır. Bununla birlikte hafif ve orta şiddetli bazı yan etkilerin görülmesi olasıdır. Herkeste görülmemekle birlikte bazı kişilerde gelişebilecek aşı sonrası Sinovac yan etkileri arasında şunlar yer alır:

Ateş
Aşının yapıldığı kolda ağrı, kızarıklık, şişlik gibi sorunlar
Yorgunluk
Baş ve vücut ağrıları
Titreme
İshal

Bu yan etkiler hemen tüm aşı türlerinde görülebilecek, genellikle birkaç günden daha kısa süren ve hafif-orta şiddetli sorunlardır. Yine de herhangi bir ani reaksiyon gelişme olasılığına karşı aşı yapılan kişilerin 15-30 dakika gibi bir süre boyunca bulunduğu sağlık kuruluşundan ayrılmaması gerekir. Alerjik reaksiyon ve anafilaksi riski aşılar için oldukça nadir olarak karşılaşılan bir durumdur. Aşının yapılmasının ardından gelişmesi normal olarak değerlendirilen bu yan etkiler, aslında aşının olması gerektiği gibi etki göstererek bağışıklık sistemini harekete geçirmiş olduğu anlamına gelir. Dolayısıyla olumlu bir durum olarak dahi değerlendirilebilir. Fakat yukarıdaki hafif veya orta şiddetteki semptomların haricinde beklenmeyen bir yan etkinin oluşması veya birkaç günden uzun süren semptomların söz konusu olması halinde sağlık kuruluşlarına başvurularak kontrolden geçmekte fayda vardır. Aşı sonrası merak edilen konulardan bir tanesi koronavirüse yakalanma olasılığının olup olmamasıdır. Yapılan çalışmalar aşı olan kişilerde koronavirüse yakalanma olasılığının büyük ölçüde azaldığını, buna rağmen hastalığa yakalanan kişilerde ise enfeksiyonun hafif belirtilerle atlatıldığı ve yoğun bakım ihtiyacının oluşmadığını göstermektedir. Fakat yeniden enfeksiyona yakalanma ve hastalık etkenini bulaştırma riski devam ettiğinden maske, mesafe ve hijyen kurallarına aşı sonrasında da aynı şekilde dikkat edilmelidir. Uzun vadeli yan etkiler konusunda halen bilimsel çalışmalar yürütülmeye devam etse de henüz elde edilen çalışmalar içerisinde herhangi bir ciddi yan etki raporlanmamıştır. Şu anda dünya genelinde uygulanan aşılar içerisinde canlı aşı yoktur; dolayısıyla aşı içeriğindeki antijenlerin aşı olan kişilerde hastalığa yol açma olasılığından söz edilemez. Sinovac aşısı içeriğinde bulunan etkisiz hale getirilmiş virüsler enfeksiyon oluşturma yeteneğine sahip değildir. Bu nedenle aşı sonrasında hissedilebilecek yan etkiler hastalığa yakalanma şeklinde yorumlanmamalıdır.

'RİSKİ AZALTMAK GEREKİYOR'
Okulların açılacağına değinen Prof. Dr. İlhan, "Sürecin başından beri tüm Bilim Kurulu üyeleri okulların en geç kapanması, en erken açılmasını savunuyoruz. Gerçekten okulların bir an önce açılması gerek ilköğretim gerek üniversite gerçekten çok önemli. Bunun için de insanlar kapalı yerlerde bir araya gelecekleri için, nereden baksanız üniversiteler de dahil yarım günden fazla dersler olacağını düşündüğümüzde buradaki riskleri azaltmak gerekiyor. Bu riskleri azaltmak için işle ilgili alınabilecek önlemler var. Bunların başında ortamların temiz hava ile havalandırılması, sınıflarda seyrek oturulması, maske takılması gibi bileşenler söz konusu olmakla birlikte bir de tabi ki aşılanma var" diye konuştu.

'SİNEMA VE TİYATROYA GİRİŞTE DE İSTENECEK'
Prof. Dr. İlhan, pandemi ile mücadelede aşının en güçlü silah olduğuna dikkat çekerek, "İki doz aşısını olanlar üzerinden gidersek eğer yüzde 55'lik rakama sahibiz. Aşı olmak Türkiye'de zorunlu değil aşı olmak isteye bağlı. Bu da önemli bir yaklaşım ama aşı olmayan vatandaşlarımızın da kapalı ortamlara girdikleri için hem kendilerini hem de çevrelerini korumaları için böyle bir yaklaşım benimsenmiş durumda. Kişi aşı olmak istemiyorsa sadece aslında okullarımız, idarecilerimiz, öğretmenlerimiz için geçerli değil öğretim üyeleri, üniversite öğrencilerimiz için de geçerli hatta üniversiteler dışında sosyal alanlara girişte sinema, tiyatro, otobüs, tren, uçak yolculuğunda da kişinin aşısı söz konusu değilse yine PCR testi sonuçları istenecek" dedi.

'AMAÇ KULUÇKA SÜRESİ'
Prof. Dr. İlhan, PCR testinin neden haftada 2 kez istendiğine ilişkin, "Koronavirüs için baktığımızda bulaşma süresi ve kuluçka süresini üst üste koyduğumuzda 3 güne kadar uzayabildiğini görüyoruz. Yani bir kişi koronavirüs enfeksiyonunu aldıktan sonra daha çok 3 güne kadar PCR pozitif hale geliyor. Diyelim ki pazar günü bir şüpheli teması oldu kişinin ancak çarşamba günü PCR pozitifliği söz konusu olabiliyor. Bu nedenle okul gününü içerecek şekilde haftada 2 defa olması mantıklı. Örneğin pazartesi sabahı öğrencimiz, ilkokul öğretmenimiz ya da üniversite öğretim üyemiz testini verecek, 3 gün sonra bu sefer perşembe olacak veya pazar günü verecek bu sefer çarşamba olacak gibi düşünmek mantıklı. Bunun da tamamen amacı koronavirüs mücadelesinde 72 saatte ancak koronavirüs pozitif olabileceğini düşünüp, bunun taramasını yapmak" diye konuştu.

'AŞIMI YAPTIRIR, TESTTEN KURTULURUM'
Prof. Dr. İlhan, PCR testi zorunluluğunun aşıya teşvikte etkisinin olup olmayacağına ilişkin, "PCR testi taramada iyi bir test fakat haliyle uygulaması zor aynı zamanda belli bir süre sonra sonuç veriyor ama şu an elimizde taramadaki en doğru test. Bir yandan da sağlık sisteminin yükünün artacağını göz önünde bulundurmak gerekiyor. Test ücretsiz yapılacağı için çok fazla başvuru olacak, hastanenin iş yükü artacak. Vatandaş ayda en az 8 kez PCR testi yaptırmak zorunda kalacak. 8 kez yaptırmak demek, pek çok vatandaşımız yaptırmıştır PCR testi. Burnunuz acıyor, boğazınız acıyor sonra tekrar rahatsızlık hissediyorsunuz, zaman kaybı oluyor, test yaptırmaya gittiğinizde kalabalıksa odada bulaşma riski söz konusu oluyor. Açıkçası uygulama açısından baktığımızda ben olsam vatandaşlarımızın yerinde aşımı yaptırıp PCR zorunluluğundan kurtulurdum. Konuyu böyle düşünmek gerekiyor" dedi.DHA

Ankara Şehir Hastanesine gelen 16 yaşındaki Defne Özdemir, uzun süredir aşı olmak istediği için hemen randevusunu aldığını belirterek, aşı yapılırken acı hissetmediğini söyledi. Randevusu tanımlanan herkesten aşısını olmasını isteyen Özdemir, "Acı yüzünden endişe duyanların korkmasına gerek yok çünkü aşı yapılırken hissetmiyorsunuz bile. Sağlık açısından da aşının çok önemli olduğunu düşünüyorum." dedi.

"Yaşıtlarımın aşı olmaları lazım"

15 yaşındaki Hilal Akkaya da aşısını kolayca olduğunu ve herhangi bir sıkıntı yaşamadığını söyledi.

Akkaya, "Yaşıtlarımın aşı olmaları lazım. Çünkü salgın hala sürüyor ve bu tehlikeli bir durum. Bu virüsten aşı olarak korunabiliriz." diye konuştu.

16 yaşındaki Ata Bartu Ayvalı ise koronavirüsün ağır geçirilmesinden koruduğu için aşı olduğunu dile getirdi.

Tüm 15 yaş üstüne ve kronik hastalığı olan 12 yaş üstüne aşı hakkı tanımlandı.

PCR Pozitifliği sonrası aşı uygulaması 3 aydan 1 aya çekildi.

Sağlık çalışanları ve öncelikli gruplara 4. doz hakkı verildi..

Sağlık çalışanları ve öncelikli gruplara dördüncü doz aşı hakkı verildi. 4. dozlar 3. dozdan 21 gün sonrasına tanımlandı.

4. dozlar yurt dışına çıkışta 2 doz BioNTech isteyen ülkeler olması nedeniyle, 2 doz Sinovac üzerine 1 doz BioNTech yaptıranlara tercihen 4. hak verildi. 

Son 24 saatte 18 bin 847 yeni vaka

Sağlık Bakanlığı'nın "covid19.saglik.gov.tr" adresinden paylaştığı Günlük Koronavirüs Tablosu'na göre, son 24 saatte 281 bin 184 COVID-19 testi yapıldı.

18 bin 847 kişinin testi pozitif çıkarken, 154 kişi hayatını kaybetti.

İyileşenlerin sayısı ise 14 bin 426 oldu.

Bartın ve Burdur'da 18 yaş ve üstü nüfusta en az bir doz aşı olma oranının yüzde 75'in üzerine çıktığını söyledi.

BARTIN VE BURDUR DA MAVİ. 18 yaş ve üstü nüfusta en az bir doz aşı olma oranı bu iki ilde de %75’in üstüne çıktı. Sakinlerini kutluyoruz. İkinci doz aşıları da artırarak masmavi olalım.

— Dr. Fahrettin Koca (@drfahrettinkoca) August 10, 2021

Bakan Koca, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Bartın ve Burdur'un renginin COVID-19 aşı haritasında maviye döndüğünü belirtti. "18 yaş ve üstü nüfusta en az bir doz aşı olma oranı bu iki ilde de yüzde 75'in üstüne çıktı. Sakinlerini kutluyoruz. İkinci doz aşıları da artırarak masmavi olalım" dedi.

SİVAS VE ADANA’DA 18 yaş ve üstü nüfusun en az bir doz aşı olma oranı %65’in üstüne çıktı. Covid-19 Risk Haritasında bu iki ilin rengi Turuncu yerine Sarı. Yüksek risk düzeyini orta risk düzeyine indiren Sivas’la Adana’yı bir an önce haritada Mavi görmek istiyoruz.

— Dr. Fahrettin Koca (@drfahrettinkoca) August 10, 2021

Sivas ve Adana'da ise 18 yaş ve üstü nüfusun en az bir doz aşı olma oranının yüzde 65'in üstüne çıktığını ifade eden Koca, COVID-19 risk haritasında bu iki ilin renginin turuncu yerine sarı olduğunu vurguladı.

Düşük riskli il sayımız 17’ye ulaştı. İl il sonuca yaklaşıyoruz. Hedef, Covid-19’a karşı Mavi bir Türkiye haritası! İlk doz aşıları yaptırarak, toplum bağışıklığı sürecini hızlandıralım. 64 ŞEHRİMİZE SEVGİLER.

— Dr. Fahrettin Koca (@drfahrettinkoca) August 10, 2021

Düşük riskli il sayısı 17'ye çıktı

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, düşük riskli il sayısının 17'ye ulaştığını belirterek, "İl il sonuca yaklaşıyoruz. Hedef, COVID-19'a karşı mavi bir Türkiye haritası" dedi.

Bakan Koca, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şunları ifade etti:

"Düşük riskli il sayımız 17'ye ulaştı. İl il sonuca yaklaşıyoruz. Hedef, COVID-19'a karşı mavi bir Türkiye haritası. İlk doz aşıları yaptırarak, toplum bağışıklığı sürecini hızlandıralım. 64 şehrimize sevgiler."

Bakan Koca, yüksek risk düzeyini orta risk düzeyine indiren Sivas ve Adana'yı bir an önce haritada mavi görmek istediğini belirtti.

Türkiye'de aşılamada son durum

Türkiye'de aşılama sayısı 80 milyona yaklaştı. 73 bin 205 bini aşkın doz koronavirüs aşısı yapıldı. Bunlardan 42 milyon 614 bini ilk doz, 30 milyon 589 bini ise ikinci doz oldu.

14 milyonu aşkın aşılamayla İstanbul zirvede yer aldı.

Birinci doz aşılama oranı yüzde 70'lere yaklaştı. İkinci doz aşı ortalaması ise yüzde yüzde 49 seviyelerinde. Toplumsal bağışıklığın sağlanması için bu sayının yüzde 75'lere çıkması gerekiyor.

BUGÜN DE AZ DEĞİLİZ!
Toplam doz sayısı 1.434.181.
410.098 kişi karar verip ilk doz aşısını oldu. 812.852 kişi zamanı gelen 2. doz aşısını, 211.231 kişi ise yaş ve kronik hastalık sebebiyle yapılmasında yarar görülen 3. doz aşısını yaptırdı. Yarın daha da fazla olalım.

— Dr. Fahrettin Koca (@drfahrettinkoca) August 10, 2021

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, dün 1 milyon 434 bin 181 doz aşı yapıldığını duyurdu. 812 bin 852 kişinin ikinci doz aşısını olduğunu, 211 bin 231 kişinin ise 3. doz aşısını yaptırdığını açıkladı. "Yarın daha da fazla olalım" mesajını paylaştı.

Kalp, 24 saat boyunca kişinin fizyolojik ihtiyacına göre binlerce kez çarpar. Bu esnada kalp vücudumuza hem oksijenin hem de temiz kanın dağıtılmasını sağlar. Eğer kalp gücünü kaybeder ve kanı doğru şekilde pompalayamazsa; baygınlık, baş dönmesi, çarpıntı ve sersemlik hâli gibi şikâyetler oluşabilir.

Kalp pili, elektriksel iletim sistemindeki sorunlar nedeniyle yavaşlayan ve zayıf düşen kalbe destek olur. Özelleşmiş kalp pilleri de vardır (3 kablolu kalp pilleri) ve bunlar kalp yetmezliği ve ciddi ritim bozukluklarının tedavisinde kullanılır.

Kalp pili; skopik görüntüleme yöntemlerinin kullanıldığı ortamda takılır. Hasta anjio laboratuarına alındıktan sonra damardan bir takım ilaçlar verilerek uyku hali dediğimiz sedasyon haline getirilir. Sonra sol köprücük kemiğinin 2-3 cm altına lokal anestezi yapılır. Takiben ortalama 3-4 cm’lik bir kesi yapılır ve burada bulunan toplardamar (subklavyen ven) sayesinde pile ait olan kablolar (elektrotlar) kalbe ilerletilir. Takiben elektrotlar jeneratöre bağlanır ve kalp pili jeneratörü bu bölgede kasların altında açılan cebe yerleştirilir. En son da 3-4 cm’lik cilt kesisi dikilir ve işlem sonlandırılır. Toplam geçen süre ortalama 25-30 dakikadır.

Kalp pili takılırken karşılaşılabilecek riskler merkezin tecrübesi ve işlemi yapan hekimin becerisi ile yakından ilişkilidir. Özellikle bu konuda iyi yetişmiş bir uzman hekim ve ekip tarafından yapıldığı takdirde önemsiz riskler dışında hayati risk yok denecek kadar azdır.

Kalp pilleri ile ilgili daha detaylı bilgi almak için Prof. Dr. Basri Amasyalı ile iletişime geçebilirsiniz.

Prof. Dr. Basri Amasyalı - Kardiyoloji Uzmanı
Tel: 0312 292 99 00 - 0533 081 26 62

Çin'i; 508 milyon 660 bin ile Hindistan, 351 milyon 930 bin ile ABD, 152 milyon 990 bin ile Brezilya, 102 milyon 910 bin ile Japonya, 95 milyon 330 bin ile Almanya, 86 milyon 610 bin ile İngiltere, 78 milyon 552 bin ile Türkiye, 77 milyon 630 bin ile Fransa, 75 milyon 660 bin ile Endonezya, 72 milyon 490 bin ile Meksika, 72 milyon 160 bin ile İtalya, 66 milyon 370 bin ile Rusya ve 59 milyon 110 bin ile İspanya izledi.

Dünya genelinde COVID-19'a karşı uygulanan aşı, 4 milyar 480 milyon dozu aştı.

Türkiye, en çok aşı yapılan 8'inci ülke

Sağlık Bakanlığının verilerine göre, Türkiye'de bugüne kadar 78 milyon 552 bin 659 doz aşı yapıldı.

Türkiye, toplam aşı sayısı bakımından dünyada 8'inci sırada yer aldı. Ülke genelinde 42 milyon 415 bin 458 kişiye ilk doz, 30 milyon 206 bin 124 kişiye ikinci doz aşı uygulandı.

Vaka sayısı 204 milyon 287 bini geçti

Bugüne dek kullanımına veya acil kullanımına izin verilen COVID-19 aşıları, biri hariç, iki doz halinde ve aralıklı uygulanıyor. Dolayısıyla tatbik edilen doz sayısı, aynı sayıda bireyin aşılanmasının tamamlandığı anlamına gelmiyor.

COVID-19 verilerinin derlendiği "Worldometers" internet sitesine göre, dünya genelinde vaka sayısı 204 milyon 287 bini aştı, virüs nedeniyle 4 milyon 320 binden fazla kişi hayatını kaybetti.

Erciyes Üniversitesi Aşı Araştırma Geliştirme Merkezi (ERAGEM) Müdürü de olan Özdarendeli, salgının ikinci yılında olunduğunu, bunun sadece Türkiye'yi değil, bütün dünyayı etkilediğini söyledi.

Faz-3 aşaması devam ediyor

Üniversite olarak TURKOVAC aşısıyla ilgili klinik öncesi çalışmaların bitirildiğini ve Faz-3 çalışmalarının devam ettiğini anlatan Özdarendeli, "TURKOVAC aşısı 3. faza yeni geçti. Şimdi son aşaması olan, yani kullanım onayı almadan önceki son aşama Faz-3, binlerce gönüllüde denenmesi gereken bir aşama. Şu anda Faz-3 aşamasınayız. Bundan sonraki aşama artık aşının yaygın olarak kullanılması, iyi sonuçlar çıktığı takdirde" dedi.

Delta varyantı ile ilgili çalışmalar sürüyor

Özdarendeli, TURKOVAC aşısının İngiliz ve Delta varyantlarına karşı etkili olup olmadığı yönündeki soruyu şöyle yanıtladı:

"İngiliz varyantıyla ilgili, rektörümüzün de destekleriyle hızlı bir proje yaptık. İngiliz varyantına karşı yaptığımız çalışmalarda, TURKOVAC aşısı yüzde 100 etkili. Transferik farelerde yaptığımız çalışmalarda yüzde 100 etkin olduğunu bulduk. Delta varyantı ile ilgili çalışmalar sürüyor. Bununla ilgili şu anda tam bir veri olmadığı için onu söyleyemiyorum."

Yeni salgın hastalıklar çıkar mı?

"Daha önceki yıllarda da salgın hastalıklar çıktı, bunlar genelde 8-10 yıllık dilimler içerisinde çıktı. Önümüzdeki 8 yıl içerisinde tekraren böyle bir virüs söz konusu olabilir mi?" sorusu üzerine Özdarendeli, şunları kaydetti:

"Olabilir tabi. Domuz gribi salgını vardı, Ebola salgını vardı Afrika kıtasında. Bunların hepsi viral kökenli. Maalesef dünyadaki yanlış politikalarla ekolojik dengede bozulmalar oldu. Bu yüzden doğadaki canlılar, özellikle yaban hayatıyla insanların biraz daha iç içe girmesiyle yaban hayatıyla çok daha yakın olan toplumlarda zaten zorunluluktan bu hastalıklar çıkıyor. Bir coğrafyadan bir coğrafyaya çok rahat gittiğimiz bir çağ. Bu nedenle bir yerde çıkan bir olay sadece orayla sınırlı kalmıyor ve bütün dünyaya yayılıyor. O yüzden bundan sonraki süreçlerde de bu tür pandemilerin olma olasılığı oldukça yüksek."

TURKOVAC ile diğer aşıları karşılaştıran Özdarendeli, "Sinovac ile TURKOVAC aşışı, aşı platformu olarak aynı platforma üretilen aşılar. Bunlar inaktif aşılar. Bunların verileri daha sonra bilimsel olarak karşılaştırılacaktır. Avantajları, dezavantajları ortaya çıkarılacaktır. BioNTech aşısı mRNA tabanlı bir aşı. İlk defa dünyada uygulanan bir aşı. İlk veriler yan etki noktasında problemsiz gözüküyor. Bu yeni jenerasyon aşıların uzun vadedeki etkileri ortaya çıkacaktır ama şu ana kadar bütün aşılarda kısmi olarak çok az yan etkiler olup, oldukça etkili. Pandeminin kontrolünde de oldukça etkili gibi gözüküyor. Hem inaktif aşılar hem de yeni jenerasyon COVID-19 aşıları" dedi.

"Aşılama yaşının düşürülmesi söz konusu"

Özdarendeli, okullarda artık örgün eğitime geçilmesinin şart olduğunu ve bunun mutlaka yapılması gerektiğini söyledi.

Çevrim içi eğitim ile örgün eğitim arasında çok ciddi farklar olduğuna dikkat çeken Özdarendeli, "Bu aşılama ile, eylül ayında inanıyorum ki hem üniversiteler hem de ilk ve orta dereceli okulların açılması söz konusu. Hatta aşılama yaşının 12-15 arasına düşürülmesi söz konusu. Zaten 1,5 yıl gibi önemli bir zaman kaybedildi. Bu jenerasyon için daha fazla zaman kaybetmemek lazım" dedi.

Çocuklar aşılanacak mı?

Dünyada milyarlarca doz aşı üretildiğini söyleyerek, "Aşılanan insanlarda hastaneye yatış ya da yoğun bakım süreçleri çok daha oran olarak düştü ama aşılanmayanlar ya da tam doz aşısını yaptırmayanlar, onların da bu yoğun bakım süreçleri, hastaneye yatış süreçleri devam ediyor. O yüzden toplum yüzde 70'in üzerinde aşılandığı takdirde bu pandemi zamanla ortadan kaybolacaktır" dedi.

TURKOVAC aşısı faz çalışmalarında 18-55 yaş grubunda çalıştıklarını anlatan Özdarendeli, 55 yaş sonrası için de çalışmalar yapacaklarını ve henüz deneme yapmadıkları 12-18 yaş grubunda da Faz-3'ün sonuçlarına göre çalışmaların devam edeceğini söyledi.

Özdarendeli, aşının çıkacağı tarihe ilişkin de "Faz-3 aşamasında belli bir istatistiğe ulaşmak lazım. Aynı zamanda belirli aşılanan ve aşılanmayan gruplar arasındaki farkın belirli bir oranda yakalanması lazım. O oran yakalanana kadar devam edecek. Aynı zamanda Faz-3 tüm çalışmalarının sadece ülkemizde değil, birkaç yurt dışı merkezli de yapılması düşünülüyor ama ben yıl sonuna kadar olacağını düşünüyorum" sözlerini kullandı.

Buna göre, özel hastanenin kalite ve verimliliğini artırmak amacıyla izin verilebilecek hususlara ilişkin maddede yapılan düzenleme ile 60 yaşını dolduran tabipler ile engellilik oranı en az yüzde 60 olan tabipler özel hastanelerde boş kadro şartı aranmaksızın çalışabilecek.

Ayrıca bu kapsamda çalışan hekimler, 1219 sayılı Kanunun 12'nci maddesine uygun olmak kaydıyla planlama kapsamındaki iki özel sağlık kuruluşunda daha çalışabilecek. Bu kuruluşlardan bir tanesi çalıştığı il dışında planlama kapsamındaki bir özel sağlık kuruluşu da olabilecek.

Emekli olan tabipler aynı şekilde çalışmaya devam edecek

Bu kapsamda, çalışan ve kadrosuzluk nedeniyle emekli olan tabipler de aynı şekilde çalışmayı sürdürebilecek.

Tabiplerin bu hakları çalıştığı kuruluştan ayrılarak başka kuruluşta çalışmak istemesi halinde de aynı şekilde devam edecek.

Öte yandan "Ayakta Teşhis Ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" de aynı şekilde düzenlenerek Resmi Gazete'de yayımlandı.

Çin 1 milyar 730 milyon dozla en fazla aşı yapılan ülke olurken bu ülkeyi 489 milyon 342 bin ile Hindistan, 348 milyon 100 bin ile ABD, 147 milyon 210 bin ile Brezilya, 93 milyon 750 bin ile Almanya, 92 milyon 340 bin ile Japonya izledi.

Sağlık Bakanlığının verilerine göre, Türkiye'de bugüne kadar 74 milyon 634 bin 381 doz aşı yapıldı.

Türkiye, toplam aşı sayısı bakımından dünyada 9. sırada yer aldı. Ülke genelinde 41 milyon 377 bin 164 kişiye ilk doz, 27 milyon 895 bin 184 kişiye ikinci doz aşı uygulandı.

Bugüne dek kullanımına veya acil kullanımına izin verilen Kovid-19 aşıları, biri hariç, iki doz halinde ve aralıklı uygulanıyor. Dolayısıyla tatbik edilen doz sayısı, aynı sayıda bireyin aşılanmasının tamamlandığı anlamına gelmiyor.

Dünya genelinde vaka sayısı 201 milyon 65 bini aştı, virüs nedeniyle 4 milyon 271 binden fazla kişi hayatını kaybetti.

Bakan Koca yaptığı paylaşımda, "Son bir haftada vaka sayısı en çok artan illerimiz; Siirt, Diyarbakır, Bingöl, Batman ve Bitlis. Daha çok aşı olan kişi daha az salgından etkilenmek demek. Aşınızı zaman kaybetmeden olun" dedi.

BioNTech’in CEO'su Uğur Şahin yaptığı açıklamada, “Salgına verdiğimiz yanıt bilim ve inovasyonun, ortak bir hedef doğrultusunda birlikte çalışınca insanların hayatlarını dönüştürebildiğini gösterdi” dedi.

ŞAHİN: "ÇÖZÜM SAĞLAMAK İSTİYORUZ"

Şahin, sıtmanın bağışıklık sistemi tarafından tanınmayan bir parazitin neden olduğu karmaşık bir enfeksiyon olduğunu söyledi. “Ortaklarımızla birlikte, hastalığı önleyecek güvenli ve etkili bir mRNA tabanlı sıtma aşısı geliştirmek için ne gerekiyorsa yapacağız” diyen Şahin, “Afrika kıtası ve bu hastalıktan etkilenen diğer bölgeler için can kaybını azaltmak ve sürdürülebilir bir çözüm sağlamak istiyoruz” diye konuştu.

Şahin açıklamasının devamında, “Çalışmamızın ikinci hedefi, modern dijital teknolojileri kullanarak akıllı ve sürdürülebilir mRNA üretim tesisleri kurmaktır. Bu hedef, dünyanın dört bir yanındaki insanların aşılarımızı üretmesini sağlama genel stratejimizin bir parçasıdır” ifadelerini kullandı.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Twitter hesabından aşılamada son durumu duyurdu. Bakan Koca, "Aşıda 26 Temmuz: Toplam 1 milyon 367 bin 872 doz aşı uygulandı. İlk doz aşısını yaptıranların sayısı 244.868. İkinci doz aşısını yaptıranların sayısı 910.136. Üçüncü doz aşısını yaptıranların sayısı 212.868. İlk doz aşısını henüz yaptırmayanların sayısı 22.344.407’e indi." dedi.

Genellikle astım hastaları için inhaler yapan söz konusu Iconovo şirketinin CEO'su Johan Waborg, "Üretimi kolay ve gerçekten ucuz" diyerek çalışmalarını anlatıyor ve şöyle devam ediyor: "Sadece kapağını çıkarıyorsunuz ve aşınız aktif hale geliyor. Ardından ağzınıza koyup, derip bir nefes alıyorsunuz."

Bu durum da Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından onaylanan ve yaygın olarak kullanılan diğer aşıların saklama koşullarına göre büyük bir farklılık oluşturuyor. Bu tip aşılar sert cam şişelerde -70 santigrat derece gibi düşük sıcaklıklarda tutulmaları gerekiyor. Yoksa etkinliklerini kaybediyor.

İsveç'in saygın tıp üniversitelerinden biri Karolinska Enstitüsü'nde immünoloji profesörü ve ISR'nin kurucusu olan Ola Winquist bu durum hakkında yaptığı değerlendirmede, "Ezber bozan şey, toz aşının soğuk zincir olmadan, son derece kolay bir şekilde dağıtabilmesi ve sağlık çalışanlarına ihtiyaç duyulmadan uygulanabilmesi" şeklinde açıklıyor.

Şirket şu anda aşıyı Covid-19'un Beta (Güney Afrika) ve Alfa (İngiltere) varyantları üzerinde test ediyor. Söz konusu aşının, aşı üretemeyen ya da elektrik tüketimleri sebebiyle onları depolamakta güçlük çeken, küresel aşı tedarikinde de sorunlar yaşanılan Afrika ülkelerine yönelik önemli bir adım olacağına inanılıyor.

ISR'nin üzerinde çalıştığı toz aşının WHO onayı öncesinde, mevcut aşılarla aynı korumayı sağlayıp sağlamayacağı da dahil olmak üzere gideceği daha bazı yollar var. Aşı, şu ana kadar sadece fareler üzerinde test edildi. Ancak ISR ve Iconovo önümüzdeki iki ay içinde insanlar üzerinde çalışmalara başlamak için de yeterli fonu sağladı.

Öte yandan tıp camiasında, bunun gibi toz aşıların başarılı olması durumunda, salgınla mücadele devrim yaratabileceği ve diğer hastalıklar için üretilen aşıların depolanmasını ve dağıtımını da kolaylaştıracağı konusunda halihazırda benimsenen bir iyimserlik var.

Unicef'in 2016-2020 arasında küresel sağlık şefi olan ve Karolinska Enstitüsü'nün sağlıkta küresel dönüşüm profesörü Stefan Swartling Peterson konuya ilişkin şunları söylüyor: "Ulaşılması zor bölgeler için gerçekten fırsatlar açabilecek. Belki de bizi bisiklet ve deve üzerinde soğuk kutular taşıyan insanlardan kurtarabilecek."

Toz aşı teknolojisi denenmeye başlandı

Tüm dünyada toz aşılar üzerinde çalışmalar devam ederken, Swartling Peterson, Iconovo'ya sadece 10 dakikalık yürüme mesafesinde "gelecek vaat eden teknolojiye" sahip başka bir girişimi işaret ediyor. Ziccum şirketi, mevcut veya gelecekteki sıvı aşıları etkinliklerini sınırlamayacak şekilde havayla kurutularak tasarlanmış bir teknolojiyi test ediyor.

Bu testlerin sonucunda, gelişmekte olan ülkeler aşı üretiminin son aşamalarını kendi topraklarında tamamlayabilir. Ülkelere gönderilecek aşı tozu, uygulamadan hemen önce steril bir su çözeltisiyle karıştırılıp ardından da küçük ilaç şişeleri ve iğneler kullanılarak enjekte edilebilecek.

Şirketin CEO'su Göran Conradsson, bu teknolojinin burun spreylerinden haplara kadar diğer uygulama türlerinin önünü açabileceğini ifade ediyor: "Bunun için çok fazla araştırma ve geliştirme gerekiyor. Ama prensip olarak evet, mümkün."

Geliştirdiği tek doz Covid-19 aşısı İngiltere'de kullanım için onay alan ilaç firması Janssen de, havayla kurutma yöntemlerini analiz etmek adına bir pilot proje üzerinde çalışıyor. Dünyanın en büyük sağlık ürünleri şirketi Johnson & Johnson'a bağlı firma, yaptığı açıklamada projenin koronavirüs veya diğer bulaşıcı hastalıklarla bağlantılı olup olmadığına dair bir bilgi vermedi.

Ancak şirketin bir sözcüsü, araştırmanın gelecekteki aşıların "dağıtımını, yönetimini ve uyumluluğunu kolaylaştırmak için yeni teknolojileri keşfetmeye" odaklandığını belirtti. Toz teknolojisi iğne korkusu insanlara da yardımcı olabilir. Ayrıca mevcut sıvı aşıların korunmasında kullanılan buzdolapları ve donduruculara da ihtiyaç duymayacağından gereken elektriği azaltacağı için "daha yeşil" bir alternatif de sunabilir.

Ve küresel aşı kampanyalarına da yardımcı olabilir. Conradsson, "Herkes güvende olana kadar kimse güvende değil" diyor ve ekliyor: "Eğer dünyanın herhangi bir yerinde koronavirüs hala dolaşıyorsa ne olacağını asla bilemezsiniz.

Kar amacı gütmeyen Epidemi Hazırlık İnovasyonları Koalisyonu (CEPI) sözcüsü Ingrid Kromann da, "Küresel olarak salgınla başa çıkabilmek adına her bölgeden insanı aşılamamız gerekiyor" diyerek Conradsson ile aynı fikirde olduğunu söylüyor.

Ancak Kromann, toz aşıların geliştirilmesinde biraz temkinli ve "hala yapılacak çok iş olduğu" fikrinde: "Gelgelelim başarılı olması durumunda, aşıların erişimini kolaylaştıracak, daha az israfa neden olacak ve aşılama maliyetlerine düşürebilir."

Paylaşımda, "Bulaşın kolaylaştığı ortamlara bağlı olarak, vaka sayısı artıyor. Bir hafta önce 5.261 olan yeni vaka sayısı dün 7.680. Biraz daha özen bayram sevincimizi sürdürür, bayramdan sonrasını hasta geçirmemizi önler" dedi.

Buna göre, 1 Temmuz 2021'den itibaren geçerli olmak üzere 3 ay süreyle ilgili yönetmelikte belirlenen esaslara tabi olmaksızın, sözleşmeli aile hekimlerine net aylık 3 bin liraya kadar, sözleşmeli aile sağlığı çalışanlarına net aylık 1500 liraya kadar, Kovid-19 aşısı yapılması hususu dikkate alınarak Sağlık Bakanlığınca belirlenen tutarda ilave ödeme yapılabilecek.

Bu kapsamda yapılacak ilave ödemenin brüt tutarı ile devletçe karşılanacak sosyal güvenlik primi veya kesenekleri toplamı ilgili maddelerde dikkate alınacak.

TURKOVAC'ın Faz 3 çalışmalarının gerçekleştirildiği 30 merkezden biri olan, Ankara Şehir Hastanesi bünyesindeki Nöroloji Ortopedi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği'nin sorumlusu, Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Güner, titizlikle devam eden yerli aşı çalışmalarını AA muhabirine anlattı.

Merkezde gönüllülere aşı uygulamasının yoğun şekilde devam ettiğini aktaran Güner, gönüllü olmak isteyenlerin önce e-Nabız üzerinden başvuruda bulunarak karşılarına çıkan kısa anketi doldurduğunu, bu aşamada uygunlukları belirlenen kişilerin merkeze randevu usulüyle davet edildiğini belirtti.

Merkeze çağırılan kişilerin çalışmaya katılma kriterleri açısından detaylı şekilde ele alındığını söyleyen Güner, daha önce Kovid-19 aşısı yaptırmamış, hastalığı geçirmemiş, ateş gibi hastalık belirtisi bulguları bulunmayan, ateş düşürücü ve bağışıklık sistemini etkileyen ilaç kullanmayanların aşı çalışmasına dahil edildiğini aktardı.

Aşı uygulanan gönüllüler merkez tarafından her gün aranıyor
Prof. Dr. Güner, TURKOVAC'ın Faz 3 çalışmalarının plasebo yerine kıyaslamalı olarak Sinovac'la birlikte yürütüldüğüne işaret ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Çalışmaya katılmaya uygun bulunan gönüllülere aşı ataması, tamamen merkez tarafından, rastgele seçimle yapılıyor. Gönüllülerimizin sayısı bizi de şaşırtacak düzeyde. Çok fazla vatandaşımızın bu çalışmaya ilgi gösterdiğini görüyoruz. Buraya davet ettiğimiz kişileri detaylı bir şekilde bilgilendiriyoruz. Çalışmalar gayet iyi gidiyor. Aşı uygulanan gönüllülerimizi çok yakın bir şekilde takip ediyoruz. Günlük aramaları yapılıyor, gerek yan etki gerekse sonraki enfeksiyon durumları açısından gönüllülerimizi uzunca bir süre takipte tutmamız gerekiyor."

"Aşı uygulanan kişi de aşıyı yapan da hangi aşı olduğunu bilmiyor"
TURKOVAC'ın Faz 3 çalışmalarında gönüllü olması uygun bulunan kişilerin kimlik bilgilerinin gizli tutulduğunu anlatan Güner, "randomize-çift kör" olarak adlandırılan yöntemle yürütülen uygulamaya ilişkin şu bilgileri paylaştı:

"Gönüllümüze merkez tarafından atanan aşı, sadece hazırlayan kişi tarafından biliniyor. Aşı uygulanan kişi de aşıyı yapan da hangi aşı olduğunu bilmiyor. Bu, çalışmanın bilimsel sonuçlarının etkilenmeden ilerlemesi için son derece kıymetli."

Prof. Dr. Güner, "Faz 3 çalışmalarının bitmesinden önce ara analizlerin yapılması planlandı. Ara analizlerde elde edilen sonuçlara göre de çalışmanın devamıyla ve elde edilen sonuçlarla ilgili yine birtakım bilgilendirmeler sunulacak." ifadesini kullandı.

"Aşının ülkemizde geliştirilmesinin gururunu taşımak istiyoruz"
Tüm dünyayı olumsuz etkileyen salgınla mücadelede aşıların önemine dikkati çeken Güner, şunları kaydetti:

"Ülkemizde aşılama çalışmaları çok iyi bir şekilde yürütülüyor. TURKOVAC bağlamında da hepimiz bu aşının başarılı olup ülkemiz tarafından geliştirilmesinin gururunu taşımak istiyoruz. Umuyoruz ülkemizin kendi aşısını geliştiren ilk 10 ülke arasında yer aldığını, çalışmalarla, bilimsel verilerle destekli bir şekilde göstereceğiz, hep beraber mutlu olacağız."

Enfeksiyon Hastalıkları Klinik Sorumlusu Prof. Dr. Rahmet Güner, aşı çalışmalarının ve aşılamaların katkısıyla salgının bir an evvel son bulması temennisinde bulundu.

Çalışmalar "Kör uygulama" ile şeffaf ve tarafsız yürütülüyor
Ankara Şehir Hastanesi'nde Faz 3 çalışmalarının yürütüldüğü merkezde, gönüllülere hangi aşının uygulandığını bilen tek kişi, aşı flakonlarını hazırlamakla görevli hemşire.

Bu hemşire, aşı uygulaması öncesinde bilgisayarda gönüllüye verilen ID numarasına tıklayarak sistem tarafından atanan aşıyı görüyor. Ardından hazırlayıp barkodladığı aşıyı "kör hemşire" olarak da adlandırılan görevliye teslim ediyor. Hangi aşıyı uyguladığını bilmediği için böyle adlandırılan hemşire, gönüllülere aşılarını yapıyor.

Çalışmaların bilimsel, şeffaf ve tarafsız ilerlemesi amacıyla gerçekleştirilen bu uygulama, Faz 3 çalışmaları tamamlandığında sonlandırılacak ve böylelikle gönüllüler de kendilerine hangi aşının uygulandığını görebilecek.

Diğer sağlık çalışanlarıyla birlikte aile hekimleri de ülkenin en ücra köşesinde bile aşı olmamış kişi kalmaması için çalışmalarını sürdürüyor.

Edinilen bilgiye göre, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yaygın aşılama konusunda önemli bir tecrübeye sahip aile hekimlerinin, Kovid-19'a karşı yürütülen aşı kampanyasında elde edilen başarıya katkısının önemini vurguladı.

Bakan Koca'dan mesaj var

İşte Sağlık Bakanı Koca'nın paylaşımı:

37 MİLYON 250 BİN KİŞİ en az bir doz aşısını oldu. Böylece 18 yaş ve üstü nüfusta ilk doz aşısı yapılanların oranı %60’A ULAŞTI. Birinci, ikinci, üçüncü dozların toplam sayısıysa 56 Milyonun üzerinde. Randevu alın, bir an evvel siz de aşınızı yaptırın.

İsrail Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre; aşının hastalığın yayılmasını ve semptomatik vakaları önlemedeki etkinliği 6 Haziran'dan itibaren yüzde 64'e geriledi. Aşının hastaneye yatışları ve ağır vakaları önlemede ise yüzde 93 etkili olduğu açıklandı.

Mayıs ayında Lancet dergisinde yayımlanan çalışmaya göre; BioNTech aşısının 2 doz sonrası Kovid-19'un yayılmasını, semptomatik ve ağır vakaları önlemede yüzde 97 fazla etkili olduğu açıklanmıştı.

İsrail hükümeti, BioNTech aşısının düşen koruyuculuk oranının ülkede yayılmaya başlayan Delta varyantı kaynaklı olduğu ihtimali üzerinde durulduğunu açıkladı.

9,3 milyon nüfuslu İsrail'de nüfusun yaklaşık yüzde 60'ı en az bir doz BioNTech aşısı oldu.

Vaka sayılarının düşmesiyle birlikte ülkedeki tüm tedbirler kaldırılmaya başlamıştı.

Delta varyantının etkisiyle vaka sayıları günlük 400'ün üzerinde seyretmeye başladı.

İsrail'de virüs tespit edilen hastalardan yüzde 42'sini Kovid-19 aşısı olan kişilerin oluşturduğu bildirildi.

Vaka sayılarındaki artış nedeniyle maske kuralları kısmen de olsa tekrar yürürlüğe alındı.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın sosyal medya hesabından paylaştığı grafiğe göre vaka sayısı, her 100 bin kişide Ankara'da 71,99, İstanbul'da 54,60, İzmir'de 23,51 olarak görüldü.

VAKALARIN EN YÜKSEK OLDUĞU 10 İL

Vaka sayısının 26 Haziran - Temmuz 2021 tarihleri arasında nüfusa oranla en yüksek olduğu iller Ağrı 155.57, Siirt 105.45, Bitlis 101.14, Kütahya 97.11, Erzurum 91.00, Eskişehir 81.34, Ardahan 84.23, Kırıkkale 78.94, Rize 76.95 ve Van 76.13 oldu.

Bakan Koca paylaşımında, "İllerimizde 100.000 nüfusa karşılık gelen bir haftalık toplam vaka sayısını gösteren insidans haritasının güncel halini ekte görebilirsiniz. Salgının sonu aşı ile geliyor. Yarına bugünden daha güvenli bakabilmek için aşınızı olun" dedi.

Aşılama oranının düşük ve yüksek olduğu ülkelerde varyantın hızla yayıldığını belirten Ghebreyesus, Delta varyantının "tehlikeli" olduğunu, gelişmeye ve mutasyona uğramaya devam ettiğini kaydetti.

Hiperlipidemi kandaki yağ oranının yükselmesine verilen isimdir. Kanımızda çeşitli yağlar bulunmaktadır ve bu yağ konsantrasyonlarında yaşanan anormallikler çeşitli hastalıklara sebep olabilir. Kandaki yağlardan en bilineni kolesteroldür. Kolesterol de kandaki diğer yağlar gibi vücudumuzun ihtiyacı olan bir maddedir ancak kontrolsüz yükselmesi çeşitli risk faktörleri oluşturabilmektedir. Kandaki yağ oranının yükselmesiyle kalp-damar hastalıkları gibi ciddi problemlerle karşı karşıya kalınabilir.

Hiperlipidemi genetik yollar ile taşınabilir. Dolayısıyla aile geçmişinde hiperlidemi öyküsü olan kişi risk grubu içinde olabilir. Bunun yanında, kişinin hayat tarzı da hiperlipidemi ile ilişkilendirilebilir. Yüksek yağ içeren besinlerin sıkça tüketilmesi, obezite, egzersizden uzak yaşam, sigara ve alkol kullanımı gibi alışkanlıklar hiperlipidemi oluşumunda doğrudan etkilidir.

Hiperlipidemi, başlangıçta net belirtiler göstermeyebilir. Ancak vücutta tehlikeli komplikasyonlara yol açması muhtemeldir. Kandaki yağ oranı çok yükseldiği takdirde tendonlar ve deride yağ kitlesi oluşması da mümkündür.
Kanımızda mevcut olan diğer yağ çeşidine de Trigiliseridler denmektedir. Kolesterol kadar zararlı olmasa da yine de belli seviyenin üstünde olması kalp damar sağlığı açısından tehdit oluşturmaktadır. 

Hiperlipidemi kandaki yağ oranının yükselmesinden kaynaklanan bir rahatsızlık olduğu için en etkili tedavi uygulaması düzgün beslenme ve bol bol egzersiz yapmaktır. Bu tedbirler yetersiz olursa da ömür boyu devam edecek olan ilaç tedavisine başlanır.

Hiperlipidemi ile ilgili daha detaylı bilgi almak için Prof. Dr. Basri Amasyalı ile iletişime geçebilirsiniz.

Prof. Dr. Basri Amasyalı - Kardiyoloji Uzmanı
Tel: 0312 292 99 00 - 0533 081 26 62

Buna göre, Türkiye'de son 24 saatte 222 bin 561 Kovid-19 testi yapıldı, 5 bin 266 kişinin testi pozitif çıktı, 51 kişi hayatını kaybetti, hasta sayısı ise 470 olarak kayıtlarda yer aldı.

Ağır hasta sayısı 733 oldu, 7 bin 402 kişinin Kovid-19 tedavisi veya karantinasının sona ermesiyle iyileşen sayısı 5 milyon 269 bin 294'e yükseldi.

Test sayısı 59 milyon 890 bin 147'ye ulaştı, vaka sayısı 5 milyon 404 bin 144, vefat sayısı 49 bin 524 oldu.

Haftalık verilere göre, bu hafta hastalarda zatürre oranı yüzde 2,9, yatak doluluk oranı yüzde 49,3, erişkin yoğun bakım doluluk oranı yüzde 63,3, ventilatör doluluk oranı yüzde 27, ortalama temaslı tespit süresi 8 saat ve filyasyon oranı yüzde 99,9 olarak kayda geçti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından isminin ‘TURKOVAC’ olduğu açıklanan yerli inaktif aşının çalışmaları, çalışma merkezlerinden olan Ankara Şehir Hastanesi'nde devam ediyor.

Aşı, faz 3 çalışmaları kapsamında e-Nabız üzerinden randevu alan ve gönüllülük şartlarını taşıyan vatandaşlara uygulanıyor.

Hastanede yürütülen çalışmalarına ilişkin bilgi veren Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Bircan Kayaaslan, nihayet beklenen aşamanın geldiğini, bu haftadan itibaren faz 3 çalışması kapsamında gönüllülere aşıların uygulandığını söyledi.

Gönüllülerin e-Nabız'dan üzerinden başvuru yaparak randevu aldığını belirten Kayaaslan, daha sonra hastanede yapılan ön değerlendirmelerin ardından aday olarak kabul edildiklerini anlattı.

Doç. Dr. Kayaaslan, kişiden hem kan hem de PCR testi aldıklarını belirterek, "PCR testi o anda mevcut pozitifliğinin olmaması için alınıyor. Çünkü bazen belirti göstermese de virüsü taşıyabiliyor. Bunları dahil etmiyoruz. Aldığımız kan tetkikinde de SARS-CoV-2'ye yönelik antikorlarına bakıyoruz. Kişi kendisi bilmese de geçmişte bu hastalığı geçirmişse onları da dahil etmiyoruz." dedi.

İçinde bulunulan olumsuz koşullardan çıkabilmek için aşılama oranlarının yukarı çekilmesi gerektiğini vurgulayan Karaaslan, "Bu da yerli ve milli bir aşımız. Daha önceki çalışmalar oldukça etkin olduğunu gösteriyor. Gönüllü olan bütün vatandaşlarımızın merkezlerimize başvurmasını bekliyoruz." diye konuştu.

"Yerli aşıya daha çok inanıyordum"
Aşı için gönüllü olan ve Ankara'da erkek kuaförü olarak çalışan 33 yaşındaki Tahsin Tunç ise şöyle konuştu,

"Mesleki önceliğim olmasına rağmen gönüllü olduğum için aşı olmadım, biraz daha bekledim. Çünkü çalışmaya katkı sağlamak istiyordum ve yerli aşıya daha çok inanıyordum. Diğer aşılar yaklaşık 7-8 aydır piyasadayken yerli üzerine hala çalışılıyor olması ve tabii ki yerli hekimlerimize güveniyor olmam bunun en büyük nedenlerinden bir tanesiydi."

Diğer bir gönüllü 24 yaşındaki Muhammet Çelik de "Gönüllü olmamın ilk sebebi Türk aşısı olması ve güvenilir olması. Diğerlerini olacağıma Türkiye'nin ürettiği aşıyı olmam daha isabetli diye düşündüm." dedi.

İnsanların bir an önce aşı olmasının ve sosyal hayata karışmalarının önemine işaret eden Çelik, herkese aşı yaptırmaları çağrısında bulundu.

Gönüllüler hastanede hangi aşamalardan geçiyor
e-Nabızdan gönüllülük başvurusunda bulunanlar için öncelikle hastaneden kayıt oluşturuluyor.

Yapılan bilgilendirmenin ardından Kovid-19 geçirip geçirmediğinin anlaşılabilmesi için kan ve PCR testine yönlendirilen gönüllüler, daha sonra çalışma odasına gelerek aşılarını oluyor ve yarım saat bekletiliyor.

Gönüllüler, herhangi bir yan etkiyle karşılaşmaları halinde "0850 222 00 79" numaralı telefonu arayarak sağlık ekiplerini semptomları hakkında bilgilendiriyor.

40 bini aşkın gönüllünün FAZ 3 çalışmasına katılması uygun bulundu
Yerli aşı ‘TURKOVAC’ta faz 3 çalışması için gönüllüler 18-55 yaş aralığında, Kovid-19 geçirmemiş, PCR testi pozitif olmayan, daha önce Kovid-19 aşısı yaptırmamış, ayrıca Toraks bilgisayarlı tomografisi (BT) testi veya antikoru pozitif olmayan kişiler arasından seçildi.

Ayrıca bağışıklık sistemini etkileyen kronik hastalıklardan "kelebek hastalığı" olarak da adlandırılan Sistemik veya Kutanöz Lupus Eritematozus, otoimmün hastalıklar, Romatoid Artrit, Guillain-Barre Sendromu, Sjögren Sendromu, Glomerülonefrit, Haşimato hastalığı, HIV ve dev hücreli arterit hastalıklarını taşıyanlar da çalışma dışında bırakıldı.

Belirlenen koşulları sağlayan aday gönüllüler ayrıca e-Nabız üzerinden, toplu taşıma araçlarını kullanıp kullanmadığı, çalışıp çalışmadığı, çalışıyorsa insanlara yakın, halka açık bir ortamda mı görev yaptığı sorularının yer aldığı ankete yanıt verdi.

Bu kapsamda, başvurular arasından gereken şartları sağlayan yurt içi ve yurt dışındaki 40 bini aşkın gönüllünün yerli aşının faz 3 çalışmasına katılması uygun bulundu.

Virüs bilim dünyasının da neredeyse tüm mesaisini buraya ayırmasına neden oldu. Dünya genelinde binlerce bilim insanı ve kuruluş pandemiye son vermek için pek çok araştırmaya imza attı ve atmaya devam ediyor.

Bunun meyvelerini ise almaya başladık. Virüs ile mücadelede kilit öneme sahip pek çok aşı geliştirildi. Küresel aşılamada 2.7 milyar dozu geride bırakan dünya tabiri caizse tünelin ucundaki ışığı gördü.

Ancak aşılar ile ilgili tartışmalar bir türlü bitmiyor. Özellikle İngiltere'de üretilen ve ağırlıklı olarak bu ülkede kullanılan Kovid-19 aşısı AstraZeneca son dönemde ölüm ve yan etki haberleri ile gündemde.

İngiltere'den gelen son habere göre, 4 kişide bu aşıyı olduktan birkaç gün sonra ölümcül olarak sınıflandırılan Guillain-Barré sendromu görüldü.
Annals of Neurology dergisinde yayınlanan çalışmaya göre, semptomlar ilk aşıdan 11 ila 22 gün sonra başladı ve dört erkeğin tümü 20 ila 57 yaşları arasındaydı.
Bu kişilerden birinin dikkat çeken bir tıbbi geçmişi yoktu. Diğer üçünde ise ülseratif kolit, astım ve yüksek tansiyon vardı. Bu 4 kişiye de koronavirüs bulaşmadığı bilgisinin altı çizildi.

Makalenin yazarı Dr Christopher Allen, aşının nörolojik hastalığa neden olduğundan henüz emin olamayacaklarını ve bunun tesadüfen olabileceğini belirtti.

Ancak benzer vakalar iki ülke de daha görülmüştü. Avustralya'da altı, Hindistan'da yedi vaka tespit edilmişti.

Normalde bir enfeksiyon tarafından tetiklenen komplikasyon, genellikle yaklaşık 100 bin kişiden birinde görülüyor. Ancak bağlantıyı ortaya çıkaran Hindistan'daki doktorlar, bunun beklenenden 10 kat daha fazla gerçekleştiğini söylüyor.

GUILLAIN-BARRE sendromu nedir?
Guillain-Barre Sendromu, sinir sisteminde meydana gelen, vücutta kas güçsüzlüğüne, refleks kaybına, uyuşmaya, karıncalanmaya sebep olan ve geçici felç hali yaratabilen, kesin tedavisi olmamakla beraber hastalığın etkisi azaltılabilen bir nörolojik hastalıktır. 

İngiliz model öldü
Bu aşı ülkemizde kullanılmazken daha önce ölüm ve yasaklama haberleri ile gündeme gelmişti.

Güney Kıbrıs Rum Kesimi'nde yaşayan 39 yaşındaki İngiliz model Stephanie Dubois, geçtiğimiz günlerde AstraZeneca aşısı olduktan günler sonra hayatını kaybetmişti.

İngiliz basınında geniş yer bulan haber kısa sürede 'ölüm nedeni aşı mı' tartışmalarını beraberinde getirmişti.

"Aşı ile toplumsal bağışıklığı elde edeceğimiz zamana sayılı günler kaldı" diyen Bakan Koca, son bir hafta içinde aşıların pek çok meslek grubuna açıldığını da hatırlattı.

35 yaş üstüne aşılama başlıyor

Bakan Koca, 35 yaş üzeri tüm vatandaşlar için aşı randevuları açılacağının müjdesini de verdi.

"Lütfen en kısa sürede aşınızı olun"

Bakan Koca konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bu yaz sadece maskelerin yüzümüzü terlettiği son yaz olmayacak. Aynı zamanda salgın haberlerinden de kurtulduğumuz son yaz olacak. Hep birlikte verdiğimiz üstün mücadelenin selameti için bu yaz da tedbiri elden bırakmayalım. Sosyal alanlarımızın tamamının aşı ile korunaklı hale geleceği ana kadar riskli ortamlardan uzak duralım. Devletimizin gücü ve halkımızın kararlı desteği sayesinde salgın engelini bu yaz aşacağız. Gelecek hafta sizlerle salgının önemli istatistiklerini ve bize ödettiği bedelin sağlıktaki karşılığını göstermek üzere bir toplantı yapacağım. Bugünlere nasıl geldiğimizi ve ardımızda bıraktıklarımızın neler olduğunu asla unutmamamız gerekiyor. Dünü unutarak yarını inşa edemeyiz. Son sözüm, son günlerdeki tek söz ve ricam, lütfen en kısa sürede aşınızı olun."

24 saatte 1 milyon 416 bin 795 doz aşı yapıldı

Sağlık Bakanı Koca, sosyal medya hesabından son 24 saatte,18 bin 584 merkezde 47 bin 314 sağlık çalışanının 1 milyon 416 bin 795 doz aşı yaptığını duyurdu.

Bakan Koca, “Bir milyonuncu aşının yeri Ankara, aşı olan arkadaşımız 48 yaşında. Hatice kardeşim, günün kahramanı olduğunun farkında mısın?” ifadelerini kullandı.

24 SAATTE 1 MİLYON 240 BİN 311 AŞI

Bakan Koca, “1 milyon 240 bin 311. Sizce nedir? 24 saat içinde bu kadar doz aşı, randevu alıp aşı olan bu kadar insan. Önümüzdeki günler için güven. Sağlık çalışanlarımız için tatlı bir yorgunluk” ifadelerini kullandı.

İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRÜ DE ÇAĞRI YAPTI

İstanbul İl Sağlık Müdürü Prof. Dr. Kemal Memişoğlu, resmi Twitter hesabından yaptığı paylaşımda “484.483 aşı kapasitesi ile randevularımızı açtık vatandaşlarımızı bekliyoruz. Ne kadar talep, o kadar aşı! Maşallah Haydi İstanbul rekora…” ifadelerine yer verdi.

AŞILAMADA SON DURUM

Sağlık Bakanlığı’nın COVID-19 aşısı bilgilendirme platformunda yer alan bilgilere göre, saat 00:07 itibariyle toplam 35 milyon 865 bin 901 aşı yapıldı.

Güncel verilere göre; 21 milyon 933 bin 714 kişiye birinci doz, 13 milyon 932 bin 187 kişiye de ikinci doz aşı uygulandı.

Koca, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, aşılamada yaşı 40'a kadar indirdiklerini belirtti.

Bakan Koca, "Yaşınız 40 veya üstüyse bu sabahtan itibaren randevu alabilirsiniz. Yüzde yüz katılım bekliyoruz." ifadesini kullandı.

Bu kapsamda, 45 yaş ve üzeri tüm vatandaşlar bugün itibarıyla aşılama programına dahil edildi. 45 yaş ve üzeri vatandaşlar, aile hekimlikleri ya da hastanelerden randevu alarak Sinovac veya BioNTech aşılarından istediğini olabilecek.

Video konferans yöntemiyle gerçekleştirilen Koronavirüs Bilim Kurulu toplantısının ardından açıklama yapan Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, gelecek pazartesiden itibaren de 40 yaş ve üzeri vatandaşların aşı programına dahil edileceğini söyledi.

BioNTech aşısı aile hekimliklerinde de uygulanacak

Pfizer-BioNTech'in ürettiği koronavirüs aşısı artık hastanelerle birlikte aile sağlığı merkezlerinde de (ASM) uygulanabiliyor.

Uygulamanın aşılama hızını artıracağını belirten Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ümit Savaşçı, "Günlük 200 bini ancak buluyorduk aşılama konusunda, ama saklama koşullarının değişimiyle günlük 800 bini geçen bir aşılama sayısına kavuşabiliriz. Böylece yaz aylarında toplumda bağışıklığı sağlamış olabiliriz. Bunun en önemli şartı halkımızın aşıya olan ilgisi olacaktır." dedi.

Pozitiflik oranı ve ağır hasta sayısı son bir ayda üçte birden fazla azaldı

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'de 7 Mayıs'ta 251 bin 194 COVID-19 testi yapıldı. Bu testlerden 20 bin 107'si pozitif çıktı. Test yapılan 100 kişiden 8'inin pozitif çıktığını gösteren bu veri, üç gün sonra yüzde 6, 12 Mayıs'ta ise yüzde 5 seviyesine indi.

COVID-19 test sayısının 219 bin 192 olduğu 20 Mayıs'ta 100 kişiden 4,2'sinin testi pozitif çıktı, vaka sayısı 9 bin 385 olarak kayıtlara geçti.

Testlerdeki pozitiflik oranının düşüşü mayıs sonuna kadar devam etti. 31 Mayıs'ta uygulanan 219 bin 461 COVID-19 testinden 6 bin 493'ü pozitif çıktı.

Haziran ayının ilk günü 223 bin 482 COVID-19 testi yapıldı. Bu testlerden 7 bin 112'si pozitif çıktı. Test yapılan 100 kişiden 3,1'inin "vaka" kayıtlarına girdiği 1 Haziran'dan sonra da düşüş devam etti.

3 Haziran'da COVID-19 testi yapılan her 100 kişiden 2,9'u, 4 Haziran'da 2,7'si, 7 Haziran'da ise 2,5'i pozitif çıktı.

Veriler 7 Mayıs 2021-7 Haziran 2021 aralığında pozitiflik oranının üçte birden fazla azalarak yüzde 8'den yüzde 2,5'e düştüğünü ortaya koydu.

Ağır hasta ve hasta sayıları

Sağlık Bakanlığı verileri, 7 Mayıs 2021-7 Haziran 2021 arasında COVID-19 ağır hasta sayısında da üçte bir oranında azalma yaşandığını gösterdi.

Verilere göre, 7 Mayıs'ta 3 bin 260 olan ağır hasta sayısı, 10 Mayıs'ta 2 bin 983 oldu. Ağır hasta sayısı 21 Mayıs'ta 1977'ye, 7 Haziran'da ise 1060'a geriledi.

Aynı tarih aralığında, "COVID-19 belirtisi gösteren"leri ifade eden "hasta" sayısının 7 Mayıs'ta 2 bin 210 olduğu kayıtlara geçti. Hasta sayısı 10 Mayıs'ta 1734, 16 Mayıs'ta 920, 7 Haziran'da ise 500'ün altına inerek 495 kişi olarak belirlendi.

Yapılan aşı sayısı 32 milyona yaklaştı

Sağlık Bakanlığının covid19asi.saglik.gov.tr adresinden paylaşılan verilere göre, Türkiye genelinde saat 10.33 itibarıyla yapılan aşı sayısı 31 milyon 904 bin 493 oldu. 18 milyon 471 bin 852 kişiye birinci doz, 13 milyon 432 bin 641 kişiye de ikinci doz uygulandı.

İlk aşılar Bilim Kurulu üyelerine yapıldı

Kovid-19 ile mücadele kapsamında ilk Kovid-19 aşıları 13 Ocak'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ile Bilim Kurulu üyelerine yapıldı.

Daha sonra "Kovid-19 Aşısı Ulusal Uygulama Stratejisi"ne göre 14 Ocak'ta ülke genelinde toplumsal aşılamaya sağlık çalışanlarıyla başlandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da 14 Ocak'ta Ankara Şehir Hastanesi'ne gelerek aşısını yaptırdı.

Bazı yaş grupları evlerinde aşılandı

Sağlık çalışanlarının ardından diğer öncelikli grupların aşılanmasına geçildi. Bu kapsamda, 19 Ocak'ta huzurevleri ve bakımevlerinde kalanlar ile onların bakımından sorumlu kişilere aşı yapılmaya başlandı. Ayrıca 90 yaş ve üstündekiler evlerinde aşılandı.

Bilim Kurulunun değerlendirmesi sonrasında 21 Ocak'tan itibaren 85 yaş ve üstündeki vatandaşların aşıları da evlerinde yapıldı.

Öte yandan, 21 Ocak'ta eczane ve ecza deposu çalışanları ile eczacılık fakültelerinin stajyer öğrencilerinden isteyenler Kovid-19 aşısının ilk dozunu oldu.

Program dahilinde 25 Ocak'ta itibaren 80 yaş ve üstündekiler, 27 Ocak'tan itibaren de 75 yaş ve üstündeki vatandaşlar, sağlık kuruluşlarından randevularını alarak aşılarını yaptırdı.

Kovid-19'la mücadele sürecindeki aşılama kapsamında, 11 Şubat'ta 70 yaş ve üstündeki vatandaşlar da sisteme tanımlandı. Aşı hakkı tanınan ve randevularını alan 70 yaş ve üstündekiler, belirlenen sağlık kuruluşlarında aşılarının ilk dozunu olmaya başladı.

12 Şubat'ta ise 65 yaş ve üstündekiler ile bu kişilerin 60 yaş ve üstündeki eşlerinin birinci doz aşılarının uygulanmasına başlandı.

13 Şubat'ta kabine üyeleri ve üst düzey devlet yöneticileri aşılanmaya başlandı

Bilim Kurulunun önerileri doğrultusunda 13 Şubat itibarıyla kritik kamu hizmetlerinin aksamadan sürdürülebilmesinin sağlanması ve topluma örnek olunması amacıyla Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın davetinin ardından, kabine üyeleri ve üst düzey devlet yöneticileri de aşılanmaya başlandı.

24 Şubat'ta Kovid-19 aşısının ilk dozunu olan Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk, öğretmenlerin sağlık kuruluşlarında aşılarını yaptırabileceklerini bildirdi.

Bu kapsamda ilk olarak köy okullarında görev yapan öğretmenler ile ana sınıfı öğretmenleri aşılanmaya başladı.

Kovid-19 salgınıyla mücadele sürecinde sağlık çalışanlarıyla başlayan toplumsal aşılamada, 28 Mart'ta yeni bir aşamaya geçilerek 60 yaş ve üstündeki vatandaşlar ile eşleri sisteme tanımlandı.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Kovid-19 aşı programında yeni gruba geçildiğini duyurdu. Koca, "Aşısı sisteme tanımlanmış 60 yaş üzeri vatandaşlarımız eşleri ile birlikte randevu alarak aşılarını olabilecekler. Ayrıca bazı risk grupları da programa dahil edildi." bilgisini paylaştı.

Risk grubundaki vatandaşlar öncelikli aşı olmak için sisteme tanımlandı

Bakan Koca'nın paylaşımına göre risk grubundaki morbid obez, malign tümörü olan kanser ve diyaliz hastaları, down sendromlular ve immuno supresif tedavi alanlar da öncelikli aşı olmak için sisteme tanımlandı. Bu gruplar için aşılama 29 Mart'ta başladı.

Kovid-19 ile mücadele kapsamında ülke genelinde devam eden aşı uygulaması doğrultusunda 20 Nisan'da 55 yaş ve üstündekilerin aşılanmasına başlandı.

55 yaş ve üstündekiler, aile hekimlikleri ya da hastanelerden randevu alarak Sinovac veya BioNTech aşılarından istediğini yaptırdı.

31 Mart'ta gazeteciler aşılanmaya başlandı

Sağlık Bakanlığının aşılama takvimine göre riskli meslek grupları içinde basın kartı olan gazeteciler de 31 Mart'ta sisteme tanımlandı.

Bu kapsama giren gazeteciler randevularını alarak, belirlenen sağlık kuruluşlarında aşılarını yaptırmaya başladı. Gazeteciler randevuları sırasında BioNTech ya da Sinovac aşılarından birini tercih etti.

Kovid-19 ile mücadele kapsamında ülke genelinde devam eden aşı uygulamasında muhtarların aşılanmasına da 4 Mayıs'ta başlandı.

40 yaş ve üstü avukatlar ise sisteme tanımlanmalarının ardından birinci doz aşılarını 5 Mayıs'tan itibaren oldu.

Aşılamada 13 Mayıs'ta yeni bir kademeye geçilerek, sağlık çalışanlarının eşlerine de aşı tanımlandı.

Bakan Koca'nın 27 Mayıs'ta Twitter hesabından yaptığı duyurunun ardından, Kovid-19'la mücadele kapsamında tam bağımlı, orta düzey ve ağır engelli vatandaşların aşılanmasına 28 Mayıs'ta başlandı.

Gelecek pazartesi 40 yaş üstü aşılanacak

Öte yandan Bakan Koca, 9 Haziran'da video konferans yöntemiyle gerçekleştirilen Koronavirüs Bilim Kurulu toplantısının ardından yaptığı açıklamada, COVID-19 ile mücadele kapsamında 10 Haziran'dan itibaren 45 yaş ve üzeri vatandaşların, gelecek pazartesiden itibaren ise 40 yaş ve üzeri vatandaşların aşılanmasına başlanacağını açıkladı.

''İllerimizde 100.000 nüfusa karşılık gelen bir haftalık toplam vaka sayısını gösteren insidans haritasının güncel halini ekte görebilirsiniz. Vaka sayılarının düşüş hızı azalsa da düşme eğilimi devam ediyor. Bu güce güvenin'' açıklamasında bulundu.

Bakan Koca, Pfizer - BioNTech'in ürettiği Covid-19 aşısının artık aile hekimlerinde de yapılacağını açıkladı.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca Twitter'dan yaptığı açıklamasında, "Aşıya erişimde yeni kolaylıklar var. Biontech aşısı için artık kamu ve özel hastanelerle birlikte Aile hekimlerimiz de devrede. Bugünden itibaren e-nabız ve MHRS üzerinden randevu alabilirsiniz" ifadelerini kullandı. 

Edirne Valiliği’nden yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Bugün itibariyle vatandaşlarımızın Türkiye’de yetkili makamlarca tanzim edilen Covid-19

bağışıklık/aşı sertifikalarının (Sinovac ve Pfizer/Biontech aşıları) bulunması halinde ayrıca PCR testi ibrazı ve/veya karantina uygulamasına tabi olmadan Bulgaristan’a seyahat edebileceklerdir.

Bulgaristan vatandaşlarının da Bulgaristan yetkili makamlarınca tanzim edilmiş Covid-19 bağışıklık/aşı sertifikalarının bulunması halinde (2. dozdan en az 14 gün sonra) Türkiye’ye PCR testi ibrazı ve/veya karantina zorunluluğundan muaf bir şekilde girmelerine izin verilecektir.

Yaşları (18 yaş altı) nedeniyle aşı olmayan Bulgaristan vatandaşlarının aşı sertifikası hamili aileleri ile beraber seyahat etmeleri halinde, yukarıdaki maddeler kapsamında test ve karantinadan muaf tutulacaktır.”